1. ааллаа диэнтэн бэй. туһ. Аҕыйах аҕай сылынан биһиги даҕаны көтөр аалланыахпыт. Күндэ
2. Аалга олорон айаннаа, аалынан уһун. ☉ Плавать на плоту; плавать на судне, корабле, летать на самолете. Өрүһү туоруурга ааллан
   □ Уу харахтаах Утары көрөн Оломнуур диэни билбэтэх, Ойулҕа санаалаах таба таайан, Аалланар диэҥҥэ санаабатах Ааттаах Хаанаҕа. С. Зверев
   Орто уол умсар аалланан Муора дириҥин булсуста. Эллэй
   [Үтүө сайылыгым үүннэрбит ыччаттара] Ким үрүҥ көмүс аалланан Өлүөнэни өксөйбүтэ, Ким кыыһар былыты үрдүнэн Кылбаарыйа дайбыта. С. Васильев
3. көсп. Элбэх буолан, халҕаһалаан сырыт, бар-кэл. ☉ Ходить, ездить толпой, гурьбой
   Матасыыкыллаахтар, ыҥыыр аттаахтар, туох да баһа-атаҕа, кэмэкээмэйэ суох төттөрү-таары аалланаллар. И. Никифоров. Киэһэ Дворцовай болуоссатынан бассабыыктар броневиктара аалламмыттара. Д. Рид (тылб.)

1. аал диэнтэн бэй. туһ. Быһаххын аалын. Сылгы аалыммыт маһыгар хаалар кылы хомуйан, бары туһах хаталлар. Амма Аччыгыйа
   Ол Уйбаан оҕонньор күрүөһүт сүөһүнү тутуо дуо? Хата кэлэн аалынаары гыммытыгар сууллан түспүтүгэр бэлэмҥэ киириэ суоҕа дуо? А. Софронов
   Биһиги үтүө көлөлөрбүт барахсаттар, тугу да билбэтэх ыраас оҕо курдук, хаарга тиэрэ түһэ-түһэ күөлэһийэ оонньуу, хаарга аалына сыттылар. Н. Заболоцкай
   △ көсп. Эйэргээн эбэтэр таптатаары киһиэхэ ыга сыстан ньиккэрин, ньиккэрийэ хамсан (үксүгэр дьиэ кыылын, ньирэй туһунан). ☉ Прижиматься, тереться, ласкаясь, об кого-л. (обычно о домашних животных)
   Ньирэйдэр үүттэрин бүтэрэн, бэрт минньигэстик салбаналлар, Витяҕа уонна Ираҕа кэлэн кугас будьурхай сүүстэринэн аалыналлар, салаан, муннуларынан анньан көрөллөр. Н. Заболоцкай
   [Яков Лукич] бэркэ киҥэ холлон олорон таҥынна, куоска кэлэн аалыммытын сырбатан ыытта. М. Шолохов (тылб.)
2. көсп. Кими эмэ кытта куруук бодорус; кимиэхэ эмэ куруук сырыт, кэл-бар. ☉ Постоянно быть среди кого-чего-л.; общаться с кем-л.
   Онно эбии хайа хайабытыгар хоноһо бөҕө дии! Амма, УусАлдан ааттаах барыта, Үөһээ Бүлүү, Ньурба тыллаах түөрэтэ биһигинэн эрэ аалынан ааһарга дылы. С. Федотов
3. көсп., сөбүлээб. Кимиэхэ эмэ баайсан, куруук бириинчиктии, сиилии, сэмэлии сырыт. ☉ Постоянно придираться, приставать; осуждать (по незначительному поводу)
   Кини [Таня] миэхэ тоҕо аалынарый, куччаҥалаах буоллаҕына бэйэтэ тоҕо тарбаммат? М. Доҕордуурап
   «Миигинэн аалыммакка да ыллаҕыҥ дии [ньирэйдэргин]», — диэн баран, Хобороос түтүө-татыа буолан таһырдьа тахсан барда. С. Федотов
   ♦ Аалына оонньуур арыҥах маһыҥ мин дуо? — күлүллүбүт, элэктэммит киһи өһүргэнэн, үөхсэн этэр тыла (улахамсыйыы, сэнэбил дэгэттээх). ☉ Формула, которой пользуется оскорбившийся насмешками людей (с оттенком высокомерия; букв. я ли то вывороченное с корнем дерево, которое ты нашел, чтоб об него тереться от нечего делать?)
   [Чоочо Манчаарыга:] Бэҕэһээҥҥи бэтэнээски, сигэнэ оонньуур силиргэхтээх маһыҥ, аалына оонньуур арыҥах маһыҥ мин буолбутум дуо? В. Протодьяконов. Хатыылаах тылгынан аалын — кыһыылаах тылгынан кими эмэ элэктии, кыйахыы сырыт. ☉ Быть язвительно насмешливым
   Оҕонньор көрүдьүөстээх тылларынан күнүн-дьылын бараан кэлбит буоллаҕына, кини хатыылаах тылынан аалына сылдьарын таптааччы. М. Доҕордуурап

1) плыть (напр. на плоту, барже и т. п.); 2) иметь какое-л. плавучее сооружение (напр. плот, баржу и т. п.).

возвр. от аал = 1) тереть что-л. (себе, для себя); быһаҕын аалынар он подтачивает свой нож; 2) тереться, чесаться обо что-л. (обычно о животных); сылгы маска аалынар лошадь трётся о дерево.