Якутские буквы:

Якутский → Якутский

алаас-сыһыы

аат. Тулатыгар тыалаах, улахан, киэҥ оттонор сыһыы; ыраас кип-киэҥ, мэччирэҥнээх төгүрүк хонуу. ☉ Окаймленное лесом широкое, круглое поле; широкий чистый луг
Аҥаарыйа көҕөрбүт Алаас-сыһыы сирдэрим Арамааттаах сытынан Аҥылыйа сыттылар. Күннүк Уурастыырап
Алаассыһыы тухары Ааллаһан үөскээбит Аһаҕас туйахтаахтарбын Аймарытар буолаайаҕыт. П. Ойуунускай

Еще переводы:

аймарыт

аймарыт (Якутский → Якутский)

туохт. Аймаан аҕыйатан, энчирэтэн кэбис. ☉ Рассеивать, расходовать, уменьшать
Алаас-сыһыы тухары Ааллаһан үөскээбит Аһаҕас туйахтаахтарбын Аймарытар буолаайаҕыт. П. Ойуунускай

чачыр

чачыр (Якутский → Якутский)

көр чэчир
[Амма] алын айгырастаах саҕата Араҕас чачыр чараҥнаах. Саха нар. ыр. I
Алаас сыһыы быһаҕаһын саҕа араҕас чачыры анньан тураммын, алҕаан силэнэн эрэбин! Ньургун Боотур

айаам-сайаам

айаам-сайаам (Якутский → Якутский)

даҕ. Ыраас салгыннаах, киэҥ-куоҥ (хол., дьиэ-уот, алаас). ☉ Очень просторный, прохладный, со свежим воздухом (напр., открытая местность, дом). Кирилиэс устун иһигэр көтөн түстэҕинэ — алаас сыһыы быһаҕаһын саҕа айаам-сайаам киэҥ уорук дьиэ буолла. Саха фольк.

арыйтаа

арыйтаа (Якутский → Якутский)

арый диэнтэн төхт
көрүҥ. Орулуос көҥүлүм абынан Олох ааннарын арыйтыыбын, Үөрүүм, хомойуум ырыаларын Үрүҥ туллуктуу үөрдүүбүн. С. Данилов
Арыылаах алтан от бөлөҕүн Алааска, сыһыыга уруйдаа. Тылла илик дөлүһүөн төбөтүн Тыыппакка ааттаһан арыйтаа. П. Тобуруокап

тыраахтар

тыраахтар (Якутский → Якутский)

аат. Тыа хаһаайыстыбатын сэбиргэлин тартарарга аналлаах бэйэтэ хаамар массыына. ☉ Трактор
Тыастаах тэргэн оннугар Тыраахтарым тырылыыр, Кылыс буулдьам оннугар Кыргый аалым сырылыыр. Күн Дьирибинэ
Алаас, сыһыы хонууларбыт халыҥ кырыстарын Тыраахтарынан тыырдаран илгэ быйаҥы хотордубут. Н. Абыйчанин

алаас

алаас (Якутский → Русский)

алас (круглое поле или круглый луг в лесу); поляна; күөллээх алаас алас с озером; кураанах алаас сухой, безводный алас; алаас сыһыы широкий, ровный алас; биһиги да алааспытыгар өтөн үөтүө , кэҕэ этиэ , күөрэгэй ыллыа погов. и на нашем аласе заворкует голубь, закукует кукушка, запоёт жаворонок (соотв. и на нашей улице будет праздник).

айдаҥ

айдаҥ (Якутский → Якутский)

даҕ. Аһаҕас чэлгиэн (сир); ураты киэҥ, сүүнэ (хол., тутуу). ☉ Открытый всем ветрам (о местности); необычайно обширный, просторный (обычно об эпическом жилище)
Айдаҥ аһаҕас сир дьиэтигэр баччатааҕы тымныыга хонор түбүктээҕэ чуолкай. «Кыым»
Баай тиит баҕаналаах, үрдүк мас өһүөлээх аҕыс уон айдаҥ түннүктээх [дьиэ]. ПЭК ОНЛЯ II
Алаас-сыһыы быһаҕаһын саҕа айдаҥ уорук балаҕан аатыра түстэ. Ньургун Боотур

күдээригэс

күдээригэс (Якутский → Якутский)

даҕ., түөлбэ. Буруоҕа, күдэҥҥэ маарынныыр эбэтэр хаары, быылы тохтобула суох өрүтэ ыспыкка маарыннаах (былыт туһунан). ☉ Дымообразный или похожий на летящий снег, пыль (об облаках)
Кыараҕас соҕус алаас-сыһыы уҥуоргу өттүнээҕи кэрии тыа …… быыһынан, отоҥҥо ытыллыбыт күөрчэх курдук, күдээригэс былыт быыһынан сайыҥҥы күн кытара киирэн эрэрэ көстөр. Күндэ

танылҕан

танылҕан (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Кымыһы кутарга аналлаах чабычахха маарынныыр икки хос туоһунан тигиллибит ураты улахан иһит (биэс-алта буут кымыс киирэр истээх). ☉ Берестяная (в два слоя) огромная посудина для кумыса вместимостью пять-шесть пудов
Алаас сыһыы саҕа Араҕас танылҕаны тартым, Чөмпөрө чүөмпэ саҕа Сөҥ сөгөлөөнү оҕустум! Өксөкүлээх Өлөксөй

айдам

айдам (Якутский → Якутский)

даҕ. Сүүнэ улахан, киэҥкуоҥ, сиэдэрэй, кэрэ, дэлэгэй (үксүгэр фольк. кубулуйбат киэргэтэр эпитет). ☉ Широкий, просторный; выделяющийся огромными размерами, величиной; роскошный, пышный, прекрасный (обычно употр. как постоянный украшающий эпитет)
Алаас-сыһыы быһаҕаһын саҕа Айдам уорук балаҕан аатыра түстэ. Ньургун Боотур
Дэлиһиэй айдам уоругар Бэргээн киирэн, тэллэҕэр тиэйэ, Сэриини үөҕэр, ынчыктыыр, Сытан быһаччы дьаһайтыыр. Дьуон Дьаҥылы
Лиҥкир мастаах тэҥкэ тыа олус үгүс тиит баҕаналардаах сүүнэ улахан айдам уоругу санатара. Далан
Аҕыс ааттаах айдам силик үрэхтэр Ааллаһанайманан киириилэригэр Кытай Бахсылааны оҕонньору олохтообуттара үһү. П. Ойуунускай