Якутские буквы:

Якутский → Русский

алтата

шесть раз; биир тылы алтата суруй = написать одно слово шесть раз.

алта

шесть; алтам мне шесть лет; алта уон шестьдесят; алта сүүс шестьсот; алта харах карт. шестёрка.

Якутский → Якутский

алтата

сыһ. Алта төгүл. Шесть раз. Кини куруорка алтата эмтэммит

алта

төһө ахс. аат. Алта сыыппараны, чыыһыланы, ахсааны бэлиэтиир тыл. Обозначает число, количество шесть. Алта төгүл алта — отут алта
[Байбал:] Биир маҥан ат алта хаардаах, уҥа кулгааҕа холорук имнээх, сыаната түөрт уон сүүс. А. Софронов.
Тардыы сыһыарыылаах буоллаҕына үксүгэр сааһы бэлиэтиир. С аффиксом принадлежности обычно обозначает возраст. Бу оҕо алтата
Уйбаанчык сэттэтэ да, эһэтэ оскуолаҕа биэримээри, «алтата» диэн суруйтарбыта. Амма Аччыгыйа
тюрк. алты

алта-сэттэ

барыл ахс. аат. Алта эбэтэр сэттэ, ол чугаһынан. Шестьсемь или около того
Маппыайабыс бэйэтэ кыһын олороругар оҥорторбут сабыс-саҥа алта-сэттэ хостоох улахан хоруобуйалаах нуучча дьиэтэ турар. Бэс Дьарааһын
Син атын дьоҥҥо муҥа суох санатан, туспа буруо таһааран, алтасэттэ сыл ыал буолан олорбуттара. А. Софронов
[Сиэллээхэп] Алта-сэттэ аадырыска Ааҕа биирдии куоппуйалаата. Хатан-чаҕаан сэргэххэ Хаппыт сымаланан сургуустаата. С. Васильев

биэс-алта

барыл. ахс. аат. Эбэтэр биэс, эбэтэр алта, ол чугаһынан. Или пять, или шесть, около того
Иллэрээ сыл бу балаҕаҥҥа биэс-алта хоммуттара. С. Никифоров
Оҕо эрдэххэ күн аайы биэс-алта биэрэстэ сиртэн оскуолаҕа сылдьыллыбыт эбит. Амма Аччыгыйа
Баран биэс-алта хонноҕуна даҕаны, дьонноро мөхпөт этилэр. Дьүөгэ Ааныстыырап

Якутский → Английский

алта

num. six, 6; алтыс a. sixth; алтынньы n. October


Еще переводы:

хадьыс гын

хадьыс гын (Якутский → Якутский)

хадьый I диэнтэн көстө түһүү. Ат, биэстэ-алтата ойоот, хадьыс гынна уонна суол кытыытыгар тоҥуу хаарга умса хоруйда. Софр. Данилов

суруйтар

суруйтар (Якутский → Якутский)

суруй диэнтэн дьаһ
туһ. Уйбаанчык сэттэтэ да, эһэтэ оскуолаҕа биэримээри, «алтата» диэн суруйтарбыта. Амма Аччыгыйа
Эһиги миигин дыраама куруһуогар суруйтараары гыммыппын боппуккут. Н. Габышев
Хас да ыстатыйаны суруйтаран аҕаллым. И. Федосеев

аппай

аппай (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт.
1. Бэрт кыратык аһылын, сэгэй эбэтэр ситэри сабыллыбакка хаал. Приоткрываться, закрываться не вплотную
Ити курдук саныы олордоҕуна, хос аана аппайда — «пятиминуткаҕа, начаалынньыска» диэн саҥа дуораана иһилиннэ. М. Попов
Үүтээн аана ситэ сабыллыбакка аппайан турар. Барыта күөдэл-таһаан буолбут. В. Протодьяконов
2. сөбүлээб. Туох да солуута суох айаххын киэҥник аллаччы ат. Беспечно широко разевать рот
Мин куорат сонунуттан саамай туустааҕын кэпсии турдахпына, кини биэстэ-алтата сыҥааҕырдаан айаҕа аппайда. «ХС»
Көлөппүнэ [киһи аата] тыыллаҥнаата, дьааһыйан аппайда. «Айаҕа тугун киэҥэй, туох этин тулутуох баҕайыный», — дии санаатым. Н. Заболоцкай
Туохха да кыһаммакка аллайан тур эбэтэр олор. Ротозейничать, не обращать ни на что внимания. Уол аны тэлэбиисэр көрөн аппайда
ср. хак. аҥмай ‘держать рот открытым’

туустаах

туустаах (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Туус булкаастаах, туус амтаннаах, тууһаммыт. Содержащий в своём составе соль, с солью, солёный. Туустаах уу. Туустаах балык.
«Оҕолоор, — учуутал илиитин уунна, — бу туустаах күөл». И. Данилов
2. көсп. Ыыс-бурут тыллаах, абалаах, бэтэлээх. Язвительно-насмешливый
Тылгыт суустаах диэбиппэр — этииҥ туустаах диэтилэр. Күннүк Уурастыырап
Мин куорат сонунуттан саамай туустааҕын кэпсии турдахпына, кини биэстэ-алтата сыҥааҕырдаан айаҕа аппайда. «ХС»
Туустаах тумус — киһини кыһытарабардар, ыыс-бурут тыллаах-өстөөх киһи. Человек, отличающийся злой насмешливостью, желанием уязвить
[Суодалба Уол саҥата] Абалаах айах айдаана иһилиннэ, Туустаах тумус Чугдаана иһилиннэ. П. Ойуунускай
Сорох туустаах тумустаахтар этэллэринэн, Болот аҕата суостаах тойоҥҥо дьаамсыгынан анаммытын иһин бэйэтин уолчааныгар, Болокко, махтаныахтаах эбит. Н. Заболоцкай
Туустаах балык кор балык. Туустаах балык сиэтилэр

сырбай

сырбай (Якутский → Якутский)

I
дьүһ. туохт. Түргэнник, сытыытык-сылбырҕатык хамсанан хаамп, сүүр (үксүгэр үрдүк курбуу курдук уҥуохтаах хатыҥыр дьахтар, киһи туһунан). Бегать, ходить, двигаться быстро, проворно; упруго извиваться, вертеться (обычно о стройных людях с гибким станом)
Сортол тоҥус обургу Сыыһа-халты харбатан Сырбайан биэрэ сырытта. П. Ойуунускай
Оҕолор Дыгыйа кэнниттэн сырсан сырбайдылар. Болот Боотур
Көҥүл сырбайаары ол-бу буолбута буолан кубааскайданаргын мин сэрэйбэт үһүбүн дуо?! А. Сыромятникова
ср. монг. шарвах, ширвэх ‘махать, хлестать (напр., хвостом)’, бур. шарба ‘вилять хвостом’
II
даҕ. Сытыы, сылбырҕа хамсаныылаах, сытыытык, сылбырҕатык хамсанан сүүрэр. Шустрый, быстроногий, очень подвижный
Сыһыыга сырбай бэйэлээх баар үһү (тааб.: саһыл). Сырсыылардаах үлэлээх, Сытыы сырбай оҕолоруом, …… үлэбитигэр …… Хотуулаах буоллубут. Күндэ
Биир сиргэ таба олорбот, олус сытыы-хотуу, араастаан туттубут-хаптыбыт, элэстэммит (кыыс, дьахтар туһунан). Бойкий, непоседливый; подвижный, вертлявый (о девушке, женщине). Сырбай дьахтар. Сырбай кыыс
Сытыы сырыылаах Сырбай сыһыах; …… Кыыс оҕо кылаан бэрдэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
Сырбай (сырбаҥ)-татай эргэр. — уон алтата-сэттэтэ буолбут кыыс. Шестнадцати-семнадцатилетняя девушка; молодица, молодуха
Аны хаһан кэлэн хонуугар оонньоон Суһуоҕум хоройон, Киистэм килбэйэн Сырбай-татай кыыс буолан сылдьыахпын билбэтим. Саха нар. ыр. II

шесть

шесть (Русский → Якутский)

мест
алта

числ.
алта

шесть

шесть (Русский → Якутский)

числ. алта.

шестнадцать

шестнадцать (Русский → Якутский)

мест
уон алта

числ.
уон алта

шестьдесят

шестьдесят (Русский → Якутский)

мест
алта уон

числ.
алта уон

шестидесятый

шестидесятый (Русский → Якутский)

мест
алта уонус