прил. аппалаах, аппалардаах.

дэхси ньуура суох, аппалаах, томтордоох эҥин сир

даҕ. Олус үгүс аҥхайдардаах. ☉ Имеющий множество ям, углублений
Аҥхараатхаҥхараат Аппалаах сирдэри, Оллороот-боллороот Очуостаах хайалары Ааһа көтүттүлэр. П. Ойуунускай
Бу үлүгэрдээх аҥхараат-хаҥхараат дойдуну дьон күүс өттүнэн көҥүтэ көйдөҕө [шахтаны]. С. Федотов. Элгээйи аҥхараат-хаҥхараат аппалардаах, Күндэйэ үрэҕин үрдүк сыырдаах, Бүлүү өрүһүн уҥа биэрэгэр турар. ССТ

1. аат. Очур-чочур, быллаар-аҥхай. ☉ Неровности, ухабы, кочки
   Үрүҥ көмүс чаҕылҕан хотуура бэйэтэ имиллэҥнээн биэрэн, уот дьөлүтэ сиэбит, сүөһү тобулута үктээбит оллороотун-боллороотун куота көтөн, курбуулаталаан, атын отчут хотуура халты көтөн тахсар. Амма Аччыгыйа
   Улуу ойуун Ыарыһах кыыс кутун-сүрүн Уоран барбыт абааһылары Ситэ охсон ылаары Оллорооту-боллорооту Үрдүнэн атаралыыр. «ХС»
   Кинилэр [Мас, сэппэрээк тыынарыгар аналлаах куччугуй хайаҕастар] тас көстүүлэринэн оллороот-боллороот курдуктар, көннөрү харахха чуолкайдык көстөллөр. КВА Б
   △ Көнөтө суох, онон-манан томтордоох, аппалаах, аҥхайдаах сир. ☉ Неровная местность с холмами и обрывами
   Оҕонньор мааҕыҥҥыттан курдук тиэтэйбэккэ, көҥүс хас оллороотун-боллороотун сирийэн көрөр. В. Миронов
2. даҕ. суолт. Очурдаах-чочурдаах, көнөтө суох ньуурдаах, нэксиэлээх (хол., суол). ☉ Ухабистый, неровный (напр., дорога)
   Куһаҕан оллороот-боллороот суол. Н. Заболоцкай
   Куобах уоһа сир — ойуурга дьөлүтэ түспүт, киһи хаамарыгар куһаҕан, оллороот-боллороот сир. Багдарыын Сүлбэ

аат. Бу (чугастааҕы, инники) өттө. ☉ Эта (ближайшая, передняя) сторона
Хайа бэтэрээ өттүнэн хаптаҕай, үрэх уута түһэр аппалаах. Н. Неустроев
Дэриэбинэ бэтэрээ өттүн диэки тумул үрдүгэр баар икки нууччалыы ампаар дьиэлэри тэйиччинэн биһилэх курдук иилэн ылан баран, ытыалыы сытар дьон көһүннүлэр. Эрилик Эристиин
Тумул бэтэрээ өттүгэр бачыгыраспыт хойуу дулҕалаах, кыра-кыра уу аһаҕастардаах намыһах хотоол харааран сытара. Н. Заболоцкай
♦ <Көрөн баран> чыпчылыйыах бэтэрээ өттүгэр (икки ардыгар) — олус түргэнник. ☉ Очень быстро, в мгновение ока
Орто Аан ийэ дойдуга, көрөн баран чыпчылыйыах бэтэрээ өттүгэр холбороҥ маҥан хочо ортоку туой киинигэр, алтан ньээкэтигэр кэлэн «тиҥ» гына түстэ. Саха фольк. Муустар ыпсыһа түстүлэр, кэтэспиттии, бэйэбэйэлэриттэн тирэнэн, хабырыстылар, буолунуо суох айылаахтык, чыпчылыйыах бэтэрээ өттүгэр тохтоон чугуйа түһэн ыллылар. П. Филиппов
Кэтириис суругу ылаат, бэҕэһээҥҥи дьиктиргээбитин өйдүү биэрэн чыпчылыйыах бэтэрээ өттүгэр араас ынырык санааны төбөтүгэр оҕустаран ылла. НС ОК
Көрүөх бэтэрээ өттүгэр көр <көрөн баран> чыпчылыйыах бэтэрээ өттүгэр (икки ардыгар). [Кыырт] көрүөх бэтэрээ өттүгэр, кус үрдүгэр баар буолла да, тыас тыаһа «тас» гына түһэрин кытта, кус бураллыбытынан сиргэ «тис» гына түстэ. Суорун Омоллоон
Хайдахтаах да күүстээх киһини көрүөх бэтэрээ өттүгэр буору харбатар дьикти тустуу албастарын ымпыктаан-чымпыктаан билэр саҥа учуутал секциятыгар Одьулуун ыччатын …… барыта суруйтарбыта. Е. Неймохов
Көрүөх бэтэрээ өттүгэр кимберлит боруодата кутуллубут бадьаата күөрэйэн тахсар. ДФС КК
Эҕирийиэх бэтэрээ өттүгэр көр эҕирий. [Чыычаах] Тыйыс-хара былыты Тэлэ тыыран, Этэн баран эҕирийиэх Бэтэрээ өттүгэр Элэс гынан Мүччү түһэн көппүтэ. Суорун Омоллоон
Атыттан мүччү ойон түстэ. Атын туора сиэтэн таһааран, [көнтөһүн] талах мутуга ииллэ. Тохтоон тыас иһиллээтэ. Ити барыта этэн баран эҕирийиэх бэтэрээ өттүгэр буолла. М. Доҕордуурап
Этиэх бэтэрээ өттүнэ (өттүгэр) көр эт. Биэс киһи этиэх бэтэрээ өттүнэ тоҕус атахтаах араҥас оҕустулар. Саха фольк. Чэбдик уостарын ньимиччи туттан, килбиктик мичээрдээбитинэн ааһа турда. Ити барыта сүрдээх сымсатык, нарыннык, этиэх бэтэрээ өттүгэр дөбөҥнүк буолла. Амма Аччыгыйа