I
туохт. Кимиэхэтуохха эмэ илиигинэн хатана, ыйана түс. ☉ Повиснуть на ком-чём-л., ухватившись руками, на руках
[Күкүр Уус:] Оҕом баара буоллар, кэлэн моонньубар ыйааста түһүө этэ. Суорун Омоллоон
Киниэхэ олус үөрбүт кини доҕоро, кини туһуттан бөртөлүөккэ ыйааста сылдьыбыт, өлөрүн да кэрэйбэтэх хоһуун уол утары сүүрэн иһэрэ. У. Захарова
Ким эрэ кэнниттэн ыйааста түһэн баран, хараҕын саба тутта. «ХС»
[Оҕолор] тииккэ ыйаастан илиилэрин, атахтарын бараатылар. «Чолбон»
II
аат.
1. Ким-туох эмэ төһөнү үктүүрүн, төһө ыараханын быһаарар тэрил. ☉ Прибор для определения веса кого-чего-л., весы
Бу эбэм бокуонньук ыйааһына. Төбөм остуолтан быгар буолуоҕуттан кыҥастаспыт ахан тэрилим тураахтаатаҕа. П. Тобуруокап
Ыйыырга таба түмүктэри ылар наадатыгар, ыйааһын олоҕо сытыарытык олордуллуохтаах. ПАВ Ф-6
Уолаттар килиэби харса суох кыра куһуок гына быспытынан бараллар, ыйааһыҥҥа уура охсон ылаллар. «Кыым»
2. Ким-туох эмэ төһөнү үктүүрэ, төһө ыарахана. ☉ Тяжесть кого-чего-л., определяемая взвешиванием
Госпиталга балтараа ый сыппытым кэннэ бу дойдубар ыыттылар …… ыйааһыным аҥаарын кэриҥин сүтэрбит этим. С. Маисов
«Ыйааһыныҥ нуорманы таһынан барбыт, олус эбиллибит», — диэн быраастар сэмэлээбиттэрэ. ЛМ А
Бу искириипкэ ыйааһына хотуобай искириипкэтээҕэр чэпчэки уонна тыаһа өссө үчүгэй буолбут этэ. ЧАИ СБМИ
3. көсп. Ким эмэ аптарытыата, кимиэхэ эмэ оҥорор сабыдыала. ☉ Авторитет, влияние, вес
Ыйааһына чэпчээбит, сыаната түспүт киһи (өс хоһ.). Ыйааһына арыый чэпчээн сылдьар. Амма Аччыгыйа
Ийэ дойду көмүскэлин бэтэрээннэрэ үлэҕэ-хамнаска эрэ буолбакка, олоххо-дьаһахха, сиэр-майгы боппуруостарыгар да ыйааһыннара улахан. АДГ СКУо
◊ Мэһэмээн ыйааһын эргэр. — ыйааһын быһыытынан туттуллар биир киилэ кэриҥэ арыы, үүт киирэр хаппахтаах кыра туос иһит (мэһэмээн). ☉ Берестяная посуда, служившая в старину мерой для масла, молока и пр., вмещавшая около одного килограмма
Сахалар эти, бурдугу, арыыны мэһэмээн ыйааһыҥҥа ыйаан ылсаллара-бэрсэллэрэ. МАП ЧУу
Өлүү ыйааһын көр өлүү II. Үүт өлүү ыйааһына ареометр диэн судургу оҥоһуулаах прибор уонна 250 мл истээх силииндир көмөтүнэн бэрт дөбөҥнүк быһаарыллар. НАА ҮүЫаАХТ
Убаҕастар өлүү ыйааһыннарын быһаарарга ареометрынан туһаналлар. КДМ Х
Тыыннаах ыйааһын көр тыыннаах. Сүөһү тыыннаах ыйааһынын чуолкайдык билэргэ, ыйаан көрүллэр. КПЫ
Эмнэрэн улаатар ньирэйдэр тыыннаах ыйааһыннарынан уонна саастарынан биир тэҥ буолаллара ирдэниллэр. ПНС ЫСҮө. Хаантаар ыйааһын көр хаан- таар. Былыр хаантаар ыйааһынынан тутталлара. Ыйааһын чааскыта — ыйааһыҥҥа баар икки төгүрүк хаптаҕай тэриэлкэлэртэн биирдэстэрэ. ☉ Одна из двух круглых и плоских тарелок у весов
Уулаах бытыылканы ыйааһын чааскытыгар олордон баран, киирэлэри ууран тэҥнээҥ. КВА Б
Ыйааһыны тэҥнииргэ ыйааһын атын чааскытыгар кыра киирэлэри уурарга тиийиллэр. ПАВ Ф-6