Якутские буквы:

Якутский → Якутский

арчылааччы

арчылаа диэнтэн х-ччы аата
Миигин алдьархайтан араҥаччылааччы, Миигин аймалҕантан арчылааччы Мин ийэм, Ийэкэм барахсан! «ХС»

арчылаа

туохт.
1. Араҥаччылаа, харыстаа. ☉ Оберегать, ограждать
Алҕаабыт алгыһым Хатан хатат сардаҥата буолан Аҕыс үйэҕэ арчылаатын, Тоҕус үйэҕэ тонолуйдун. С. Зверев
Эн миэхэ биэрбит тэтимиҥ Ыардары кыайарга кынаттыыр, Миэхэ иҥэрбит эрчимиҥ Эрэйтэн-муҥтан арчылыыр. С. Данилов
2. эргэр. Дьиэни-уоту эбэтэр туох эмэ малы буруонан ыһааран куһаҕан тыынтан, киртэн ыраастаа. ☉ Выгонять, изгонять злых духов, нечисть из жилища или из какой-л. вещи посредством окуривания
Сүҥ Дьааһын сүгүрүйүүтүнэн сүгүрүйдүм, Хаан Дьааһын арчытынан арчылаатым! ПЭК ОНЛЯ III
Онтон иһиттэн ыраас айыы сандаа сырдык түһэн ийэ дойдубутун арчылыыр. Суорун Омоллоон

Якутский → Русский

арчылаа=

уст. выгонять, изгонять (нечисть, злых духов).

Еще переводы:

арчылааһын

арчылааһын (Якутский → Якутский)

арчылаа диэнтэн хай
аата. «Дьаҥ — дьаһах дьалбаарый, кырдьык кыйдан, өлүү-сүтүү сүттүн; арчы-арчы», — дии-диилэр истиэнэни таһыйаллар. Ол аата арчылааһын диэн ааттанара. СТ С

security

security (Английский → Якутский)

көмүскэл; көмүскүүр, арчылыыр сулууспа

аҥаарыҥнас

аҥаарыҥнас (Якутский → Якутский)

аҥаарыҥнаа диэнтэн холб. туһ. [Ойууннар] билиги дьон үрдүлэригэр көтүтэн куугунатан кэллилэр, кыыран аҥаарыҥнаһан бардылар
ВВН ОНЛЯ. [Ойууннар дьахтары] Алта төгүл Арчылыы көттүлэр Алгыстаах буолан Аҥаарыҥнаһа сырыттылар. ТТИГ КХКК

арчылас

арчылас (Якутский → Якутский)

арчылаа диэнтэн холб. туһ. Уол оҕо барахсан аймах дьонун арчылаһыах, күнүн дьонун көмүскэһиэх тустаах. И. Гоголев
Күн сирин Күндүтүн барытын көмүскэс, Айыы сирин Аламай сырдыгын арчылас! «Кыым»

айталаа

айталаа (Якутский → Якутский)

көр айыталаа
«Суоһалдьыйа Толбонноох» уонна «Уот Кудулу байҕал» диэн поэмалары айталаабыта [С. Зверев]. Л. Попов
Мин өбүгэм кириэппэһи, храмы туттубатах Хата айылҕа бэйэтэ Кинини арчылаабыт, Ааспыт суолун үйэтитэн Өйдөбүнньүк айталаабыт. М. Ефимов

арчылан

арчылан (Якутский → Якутский)

арчылаа диэнтэн бэй., атын
туһ. Саргыдьаалы салалынна, Өрөгөй талаан үрдээтэ! Аан дойду арчыланна, Айыы аймах дьоллонно! Суорун Омоллоон. Син ол кэриэтэ хампаньаассын күөх от тэллэхтэнэн, сытыы дыргыл сытынан арчыланан, алгыс тылынан айхаллаан көрсүөҕүҥ, түөлбэ түһүлгэни төрүөттүү мустуоҕуҥ. УКД ТА

сиҥкэннээх

сиҥкэннээх (Якутский → Якутский)

даҕ., эргэр. Булдугар табыллымтыа, байанайдаах. ☉ Удачливый в промысле
«Сиҥкэннээх булчут буол, арчылыыбыт», — дии-дии, миэхэ үрүҥ кыыл көхсүн хаанын иһэртилэр. И. Федосеев
Булчуттар тылларынан эттэххэ, ол «байанайдаах» булчут эбэтэр өбүгэлэрдии «сиҥкэннээх» булчут диэн бэрт судургу өйдөбүллээх. «Кыым»

сүргүйүү

сүргүйүү (Якутский → Якутский)

сүргүй диэнтэн хай
аата. Нуурал-нусхал тойукпут! Сүргүн-куккун холбуу туойдубут. Сүҥ Дьааһын сүргүйүүтүнэн сүргүйдүбүт, Хаан Дьааһын арчытынан арчылаатыбыт. ПЭК ОНЛЯ I
Сүр дьааһын сүргүйүүтүн Сүргүйээхтээн эрэбит! Айыы дьааһын арчытын Арчылаахтаан эрэбит! Суорун Омоллоон

аамчылаа

аамчылаа (Якутский → Якутский)

туохт. Кимиэхэ, туохха эмэ харыстабыллаахтык сыһыаннас; аһын-харыһый. ☉ Относиться к кому-чему-л. бережно, заботливо
Быыкаайык, хатыҥыр кыысчаан этэ, Аамчылыы, аһына көрөрбүт, Оттон сэриигэ өлүү үөһүттэн Өрүһүйэр күүстээҕин сөҕөрбүт. М. Ефимов. Ийэ тылын бүөбэйдиир, ытыктыыр хас биирдии тылы сэрэнэн-сэрбэнэн туттар, арчылыыр, аамчылыыр. «Саха с.»

арчылат

арчылат (Якутский → Якутский)

арчылаа диэнтэн дьаһ. туһ. «Арай мэччирэҥи арчылатыах баҕайы дуу, — дьиэлээх дьахтар тыл кыбытта. — Лаамалары уонна ойууннары ыҥыртаан?» С. Сарыг-оол (тылб.)
Улаан ньуурбун омсолооботоххуна, Астаабыт аспын астыннаххына, Иэримэ дьиэҕин иччилэтэ, Аал уоккун арчылата, Тэҥнээх кэргэн гына Илдьэ барыаҥ буоллаҕа. С. Васильев