Якутские буквы:

Якутский → Русский

бадьаа

уст. большой деревянный ковш.

Якутский → Якутский

бадьаа

  1. аат., эргэр.
  2. Улахан мас хамыйах (кымыһы арыылыырга тутлар). Большой деревянный ковш (для помешивания кумыса)
    Сириэдийэр чэчирдэр, Сэттэ сиргэ анньыллыҥ, Сиэлэ сиргэ нуоҕаллар Симиир иһит, сэргэстэс, Кэрэниистээх бадьаалаах Кэриэн айах, кэккэлэс. Л. Попов
  3. тех. Техника күүһүнэн үлэлиир улахан хомуос. Большой ковш (приводимый в движение при помощи технических средств)
    Көрүөх бэтэрээ өттүгэр кимберлит боруодата кутуллубут бадьаата күөрэйэн тахсар. «Кыым»
    Чопин рубильнигы өрө анньарын кытта, бадьаа вагонетка үрдүгэр кэлэн тохтуур. ДФС КК
    Сотору халыҥ ылтаһынтан иһэрдиллибит улахан тимир уһаат саҕа бадьаа үөһэ күөрэс гынна. Т. Халыев
  4. даҕ. суолт. Адаархай, адаарыйбыт. Торчащий (в разные стороны), ветвистый
    Үөһэ мыраан диэки салаллабыт. Бадьаа салаалаах бэлиэ хатыҥынан сирдэтэбит. «Кыым»
    [Абааһы кыыһа] самаҕын туорайыттан супту үүнэн түспүт ыастаах бэрдьигэс саҕа муус бадьаа атахтаах. ПЭК ОНЛЯ III
    ср. тюрк. бадия, бадья, бадьян ‘миска, деревянная чаша’

Еще переводы:

биһиэйэх

биһиэйэх (Якутский → Якутский)

көр бадьаа

бадья

бадья (Русский → Якутский)

ж. бадьаа (киэҥ айахтаах.намыһах солуур).

мадьаҕар

мадьаҕар (Якутский → Якутский)

көр маадьаҕар
Кини [Уулаах] мадьаҕар атахтаах, кэтит сарыннаах, кылгас лыхаҕар моойдоох, атыыр оҕус сүүһүн түүтүн курдук будьурхай баттахтаах …… хатырыктыйбыт балластыгас уостаах. Эрилик Эристиин
Балаҕаны биэс тыынар тыыннаах иччилиир этэ: Тэрэнтэй, кини кэргэнэ Балааҕыйа, саҥа хааман бадьаа лаан эрэр мадьаҕар атахтаах, л э һ э г э р и с т э э х , с а ллаҕар бастаах иккилээх оҕолоро Маппыр уонна икки ынах. Л. Попов

хойуоҥнаа

хойуоҥнаа (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Аргыый, сэниэтэ суохтук икки өттүгүнэн иэҕэҥнээн хаамп, сыҕарыҥнаа, оннук хамсаа. Идти, ходить, двигаться, качаясь из стороны в сторону
Балачча уотун кытыытыгар олорбохтоон баран, туран дьонун диэки хойуоҥнаата. Амма Аччыгыйа
Муннукка, бурдук отун тэлгэппит сирдэригэр, итирбит саха олорон, хойуоҥнуу-хойуоҥнуу, уһуга биллибэт ырыатын сыыйар. В. Короленко (тылб.)
Холуодьас уһун ураҕаһа хойуоҥнаан ыалдьыттары эҕэрдэлээн бокулуоннуур курдук — холуодьастан биир дьахтар бадьаанан уу баһа турар. М. Прилежаева (тылб.)

бэтэрээ

бэтэрээ (Якутский → Якутский)

аат. Бу (чугастааҕы, инники) өттө. Эта (ближайшая, передняя) сторона
Хайа бэтэрээ өттүнэн хаптаҕай, үрэх уута түһэр аппалаах. Н. Неустроев
Дэриэбинэ бэтэрээ өттүн диэки тумул үрдүгэр баар икки нууччалыы ампаар дьиэлэри тэйиччинэн биһилэх курдук иилэн ылан баран, ытыалыы сытар дьон көһүннүлэр. Эрилик Эристиин
Тумул бэтэрээ өттүгэр бачыгыраспыт хойуу дулҕалаах, кыра-кыра уу аһаҕастардаах намыһах хотоол харааран сытара. Н. Заболоцкай
<Көрөн баран> чыпчылыйыах бэтэрээ өттүгэр (икки ардыгар) — олус түргэнник. Очень быстро, в мгновение ока
Орто Аан ийэ дойдуга, көрөн баран чыпчылыйыах бэтэрээ өттүгэр холбороҥ маҥан хочо ортоку туой киинигэр, алтан ньээкэтигэр кэлэн «тиҥ» гына түстэ. Саха фольк. Муустар ыпсыһа түстүлэр, кэтэспиттии, бэйэбэйэлэриттэн тирэнэн, хабырыстылар, буолунуо суох айылаахтык, чыпчылыйыах бэтэрээ өттүгэр тохтоон чугуйа түһэн ыллылар. П. Филиппов
Кэтириис суругу ылаат, бэҕэһээҥҥи дьиктиргээбитин өйдүү биэрэн чыпчылыйыах бэтэрээ өттүгэр араас ынырык санааны төбөтүгэр оҕустаран ылла. НС ОК
Көрүөх бэтэрээ өттүгэр көр <көрөн баран> чыпчылыйыах бэтэрээ өттүгэр (икки ардыгар). [Кыырт] көрүөх бэтэрээ өттүгэр, кус үрдүгэр баар буолла да, тыас тыаһа «тас» гына түһэрин кытта, кус бураллыбытынан сиргэ «тис» гына түстэ. Суорун Омоллоон
Хайдахтаах да күүстээх киһини көрүөх бэтэрээ өттүгэр буору харбатар дьикти тустуу албастарын ымпыктаан-чымпыктаан билэр саҥа учуутал секциятыгар Одьулуун ыччатын …… барыта суруйтарбыта. Е. Неймохов
Көрүөх бэтэрээ өттүгэр кимберлит боруодата кутуллубут бадьаата күөрэйэн тахсар. ДФС КК
Эҕирийиэх бэтэрээ өттүгэр көр эҕирий. [Чыычаах] Тыйыс-хара былыты Тэлэ тыыран, Этэн баран эҕирийиэх Бэтэрээ өттүгэр Элэс гынан Мүччү түһэн көппүтэ. Суорун Омоллоон
Атыттан мүччү ойон түстэ. Атын туора сиэтэн таһааран, [көнтөһүн] талах мутуга ииллэ. Тохтоон тыас иһиллээтэ. Ити барыта этэн баран эҕирийиэх бэтэрээ өттүгэр буолла. М. Доҕордуурап
Этиэх бэтэрээ өттүнэ (өттүгэр) көр эт. Биэс киһи этиэх бэтэрээ өттүнэ тоҕус атахтаах араҥас оҕустулар. Саха фольк. Чэбдик уостарын ньимиччи туттан, килбиктик мичээрдээбитинэн ааһа турда. Ити барыта сүрдээх сымсатык, нарыннык, этиэх бэтэрээ өттүгэр дөбөҥнүк буолла. Амма Аччыгыйа