Даҕааһын күүһүрдэр эбиискэтэ, ба- диэн саҕаланар олохторго сыстар: бары-бакыгыр, бары-баллаҕар, барыбалтаҕар. ☉ Препозитивная усилительная частица прилагательных, присоединяемая к основам, начинающимся со слога ба- бары-бакыгыр ‘сильно согнутый’, бары-баллаҕар ‘сильно толстый, раздутый’, бары-балтаҕар ‘очень широкий, расширившийся’
Кини бары-бакыгыр атахтарын үмүрүччү үктэтэлээн кэлэн, уонча саһаан сиргэ тохтоон, төбөтүн сиргэ ууран, өр баҕайы хаптайан сытта. Болот Боотур
Саҥа эт тутан эрэр бары-баллаҕар уостаах оҕо олорор этэ. АаНА СТОТ
[Хаатыҥкалартан] харата бары-балтаҕар кэтит бастаах, оһо да, төбөтө да тэҥ таҥас! Амма Аччыгыйа

дьүһ. туохт. Бакыгыр атахтаргын түргэн-түргэнник хамсатан санааҕар сыыдамнык хааман ис (үксүгэр кырдьаҕас киһи туһунан). ☉ Шагать, быстро передвигая полусогнутые ноги (обычно о старом человеке)
Оҕонньор тиэтэйэ соҕус сыыр үрдүн диэки хааман бакынайда. Н. Заболоцкай
Оҕонньор биир чиргэл мас тоһоҕону сулбу тардан ылла уонна ыардык аҕылаабытынан хара холорук диэки баар суох күүһүнэн сүүрэн бакынайда. «ХС»

дьүһ. туохт. Бакыгыр кылгас атахтаргынан кыараҕас-кыараҕастык атыллаан бытааннык, көһүүннүк сыҕарый (үксүгэр кырдьаҕас киһи туһунан). ☉ Медленно передвигаться на коротких согнутых в коленях ногах, делая небольшие шажки (обычно о старом человеке)
Оҕонньор табаларын тохтото оҕуста уонна туох да саҥата суох сыарҕаттан сүгэ ылан кыбыммытынан, арҕаа диэки бадьаалаата. Амма Аччыгыйа
Саҥардыы хаампыт кыра кыыс хааман бадьаалаан кэлэн, ийэтин оронун сыҥаһатыттан тайанна. Софр. Данилов
[Оҕонньор] тугу гыныахха диэбиттии уотун иннигэр туран тулатын көрүммэхтээтэ уонна таһырдьа бадьаалаан таҕыста. Р. Кулаковскай

1. даҕ. Тас дьүһүнүнэн көстүүтэ, көрүҥэ суох, кыраһыабай буолбатах. ☉ Неприметный, неказистый
   Буокай оҕонньор үтүөтэ көстөр дьүһүнүгэр буолбатах, бакыгыр уҥуохтаах, бүрэ киһи. А. Сыромятникова
   Түҥкэтэх үрэх баһыттан киирбит киһиэхэ бу да бүрэ куорат сэнэх дьүһүннээххэ дылы. И. Гоголев
   [Кириллин] тас көстүүтүнэн даҕаны бүрэ, хара бараан киһи. Л. Попов
2. аат суолт. Биллибэт-көстүбэт тас көрүҥ, харахха быраҕыллыбат, кыраһыабайа суох тас көрүҥ. ☉ Неказистый, неприметный внешний вид
   [Тамара] бэрт сытыары-сымнаҕас, чуумпу майгыннаах кыыс ол бэйэтин бүрэтигэр бүүтүйэлэнэн улаатан испитэ. П. Аввакумов
   Куһаҕаҥҥа, бүрэҕэ туох эмэ дьүөрэтэ суох үчүгэй баарын ураанай туоһахтатыгар холууллар. КНЗ СПДьНь
   Ийэлээх Өрүүнэтэ одуулаан тураллара. Биирдэрэ — дьоҕуһа, бүрэтэ, хараҕыттан сүтэримээри чарапчыланан көрө сатыыра. Н. Кондаков