Якутские буквы:

Якутский → Якутский

баргый

тыаһы үт. туохт.
1. Ырдьыгынас хойуу саҥата таһаар (хол., ыт). Издавать лающие звуки низкого тона (напр., о собаке)
Нууччалыы ампаар дьиэҕэ тиийэн эрдэхпитинэ, күөрт ыт баргыйа түһэн баран, утары сүүрэн кэлбитэ. И. Гоголев
Арай икки ытым иннибэр иһирик ойуурга сүр күүскэ үрэн баргыйдылар. В. Протодьяконов
Ити икки ардыгар Ураанньык, эһэни эргийэ көтө сылдьан, суостаахтык үрэн баргыйда. А. Кривошапкин (тылб.)
2. Куоласкын сонотон, көбүөлээн саҥар; дьаҕырый, мөх. Бранить, ругать кого-л. на повышенных тонах, распекать, разбранить
Оҕонньор, утары баргыйа түһүөх курдук, бытыгын адаарыҥнаппахтаан баран, тугу да саҥарбата. Амма Аччыгыйа
Анарааҥыта, истиэм диэбэтэҕин истэн, эһэлии баргыйан турбута. Күннүк Уурастыырап
Мин аҕабын, ийэбин көрдөһөн көөртүм – баргыйан кэбиспиттэрэ. Н. Габышев
3. Күүскэ долгуннуран барылаа, харылаа (хол., муора). Шумно бурлить, клокотать (напр., о морских волнах)
Баараҕай баалынан баргыйбыт улуу муора киэҥ куйаара дьалкылдьыйан көһүннэ. Амма Аччыгыйа
Ити дохсун Буурҕаһыт чаҕылҕан быыһынан, муора барылыы баргыйар уутун үрдүнэн дохсуннук элэҥнээн барыҥныы тэлээрэр. П. Ойуунускай
4. Сатарыйан иһиллэр гына күүскэ тыаһаа, бирилээ-барылаа (хол., массыына). Издавать однообразный раскатистый звук, рокотать (напр., о моторе тяжелой техники)
Бааһына, Тыраахтар сир тиэрэн баргыйар. С. Данилов
Бардам массыына сэптэр Бааралаан баргыйаллар, Күүстээх көлөһө сэптэр Күллүгүрүү сырсаллар. С. Зверев
Муҥхааллары соһутан, Барабаан бөҕө баргыйда, Горн бөҕө чоргуйда. С. Данилов

Якутский → Русский

баргый=

1) рычать, реветь; 2) лаять; ыт үрэн баргыйда собака громко залаяла.


Еще переводы:

тамнан

тамнан (Якутский → Якутский)

тамнаа диэнтэн бэй., атын туһ. Балкыырдаах байҕалым мэҥийэн-дьалкыйан, Баргыйа-баргыйа, халлааны харбаста …… Орулаан-дорулаан тааһынан тамнанна. П. Ойуунускай
Хайаттан түһэн барылыыр үрэх Тааһынан тамнанар идэлээх. Күннүк Уурастыырап
Араас атын оонньуурдар — Алдьаммыттар, бүтүннэр, Онно-манна тамнаммыттар — Олбуор малын байыппыттар. «ХС»

адаарыҥнаппахтаа

адаарыҥнаппахтаа (Якутский → Якутский)

адаарыҥнат диэнтэн тиэт
көрүҥ. Оҕонньор, утары баргыйа түһүөх курдук, бытыгын адаарыҥнаппахтаан баран, тугу да саҥарбата. Амма Аччыгыйа

баргыт

баргыт (Якутский → Якутский)

баргый диэнтэн дьаһ. туһ. Уолуйбут Күндэлэй эрэйдээх ботуруон төлө тардан баргыппыт, уохтаах оҥочолорунан начаас элэс гынан хаалтар. Н. Габышев

айылҕаннаах

айылҕаннаах (Якутский → Якутский)

айылҕаннаах аартык — олус ыраах, уһун, сындалҕаннаах суол. Дальний, долгий, утомительный путь
[Баргый кыыл] Атын кыраайдартан айаннаан, Айылҕаннаах аартыгы арыйбыт, Туспа дойдулартан турунан, Дорҕоонноох суолу тобулбут. Күннүк Уурастыырап

тайахчыт

тайахчыт (Якутский → Якутский)

аат. Тайаҕы бултуурга идэтийбит булчут; тайахха сылдьарга үөрүйэхтээх ыт. Охотник на лося, лосятник; собака-лосятница
Манна биһиэхэ Кыыл Уола диэн ааттаах тайахчыт баар ээ. Далан
Бөрөҕө маарынныыр улахан баҕайы тайахчыт күөрт ыт, баргыйа-баргыйа, өрө сүүрэн кэлбитэ. Л. Попов
Мин балачча үчүгэй тайахчыт аатырдым. Ф. Софронов

баргыс

баргыс (Якутский → Якутский)

баргый диэнтэн холб. туһ. Ол эрээри кыатанан, киэҥ-куоҥ буола сатаан туттунна, утары баргыһан турбата. С. Васильев
Баараҕай арҕас бааллар Барылыы баргыһаллар. Күннүк Уурастыырап
Таһырдьа ыттарбыт үрэн баргыһа түстүлэр. Биһиги тыатааҕы кэллэ диэн ыксаатыбыт. А. Кривошапкин (тылб.)

баргыйбахтаа

баргыйбахтаа (Якутский → Якутский)

баргый диэнтэн тиэт
көрүҥ. «Көҥүл олох кэлэн, көҥүл баран, абыраммыт оҕолор!» – диэн баргыйбахтаан баран, Суудап дьиэтигэр киирэн хаалла. Амма Аччыгыйа
Быһыттан иҥнэн өрүс баабырдыы баргыйбахтыыр. П. Тобуруокап
Тылбаасчыт баргыйбахтаат олоро түһэр. Н. Габышев

баргычый

баргычый (Якутский → Якутский)

баргый диэнтэн субул
көстүү. Баран-кэлэн баргычыйа, Тыраахтар сири тиэрдэ, Күнү быһа кылбачыйа, Көлөһө эргичийдэ. Дьуон Дьаҥылы
«Эһиги ымаҥнаһымаҥ!» – Никифоров өрө баргычыйан турда. Болот Боотур
Тыаһаан-ууһаан баргычыйан Тыраахтар ыалга кэллэ, «Ый сырдыгар сандалыйан...» – Ырыа уурайан хаалла. И. Эртюков

илбириҥсэ

илбириҥсэ (Якутский → Якутский)

аат., кэпс., сэнээн., сөбүлээб. Илбирийбит куһаҕан таҥастаах киһи. Человек в плохой, изодранной, рваной одежде, в лохмотьях
Түннүк тааһа лыҥкыр гынна, сыап тыаһа кылыгырыы түстэ. Уохтаах ыт үрэн баргыйда. Интэринээт илбириҥсэлэрэ буолуо. Түрмэҕэ сытыппыт киһи баар ини! Амма Аччыгыйа

көппөх гын

көппөх гын (Якутский → Якутский)

көппөй диэнтэн көстө түһүү. Баргый кыыл Тумсун чулбук гыннарда, Кэтэҕин кэкэх гыннарда, Баһын хаҥкык гыннарда, Кынатын даллах гыннарда, Көхсүн көппөх гыннарда. Күннүк Уурастыырап
Тааҥка башнята өрө көппөх гынаат, тула өттүгэр буруолаах төлөнү төлө ыһыктар. В. Быков (тылб.)