Якутские буквы:

Якутский → Якутский

билгэһий

  1. билгэй диэнтэн хамс. көстүү. Чүөмпэ уута, оргуйаары гыммыт күөстүү, билгэһийэ турар. А. Федоров. Быһыт аана аһыллан, төлөрүйбүт уу көҥүһү толору устан билгэһийэр. М. Доҕордуурап
  2. Эрчимнээхтик хамсан (суон киһи туһунан). Двигаться энергично (о полнотелом, толстом человеке)
    Билгэһийбит суон хааһах киһи. Амма Аччыгыйа

Еще переводы:

сүрбэ

сүрбэ (Якутский → Якутский)

көр сүлбэ I
Муус хайа ыстаннаҕына, уунан билгэһийэр сүрбэлэр дьалкылла түһэллэрэ. Сотору буолаат, хам тоҥон хаалаллара. Чолбон. Сүүрүгүрэр уу улахан эниэргийэлээх буолар. Кини үрэхтэр уонна өрүстэр сүрбэлэрин суурайар, бэйэтин кытта кумаҕы уонна тааһы илдьэр. ЭМ КТК

ылаттаа

ылаттаа (Якутский → Якутский)

ыл I диэнтэн төхт
көрүҥ. Быһыт аана аһыллан төлөрүйбүт уу көҥүһү толору устан билгэһийэр. Намыһах ыарҕа кытыллары ылаттаабыта килэһийэн көстөрүн көрөн сөхтө. М. Доҕордуурап
Хотоннор түннүктэрин барытын ылаттыыр. КНЗ ОО
Картотекабын ылан, урут сууттаммыт дьон хаартыскаларын биир-биир ылаттаан, ааҕыталаан истим. ЕМП БС

быгыахтаа

быгыахтаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Долгун курдук биир тэҥник хамсаа, көбүөхтээ, көппөҥнөө. Равномерно колыхаться, качаться, шевелиться
Дьалкыйбыт күөллэрин долгуна Аҕылаан быгыахтыыр курдуга. Минньийбит салгына Сабыта биэрээхтии турдаҕа. Эрилик Эристиин
Сир кырса ирэн быллыргыы, быгыахтыы сытар. М. Попов
Гоша сиргэ умса түһэ сытан ытаан быгыахтаата. Г. Колесов
2
быгыалаа диэн курдук. Уу үрдээтэр үрдээн билгэһийдэ, онтон быһыт икки кытыытынан быгыахтаата. Амма Аччыгыйа
Илиҥҥи-арҕааҥҥы эҥээртэн Быгыахтыыр сидьиҥтэн Ийэ сир көҥүлүн көмүскээн, Кытаатыҥ эрэттээр! А. Абаҕыыныскай
Урут соччо ылларбатах баҕата — санааны суурайыах, дьэгдьийэ чэччилии түһэн ылыах, биир эмэ табаарыһын-доҕорун көрсүөх баҕата быгыахтаан кэлэ турара. В. Яковлев