салт диэнтэн холб. туһ. Оҕонньоттор салгыспакка сэлэһэллэр, бочооттоһоллор. Н. Габышев

1. көр боруоктаа. Кулуупка нэдиэлэ да устата көстүбэккэ сүттэххинэ, боруоктаһар киһи суох буолуоҕа. Э. Соколов
2. Кими эмэ кытта кыыһырыс, иирис. ☉ Вздорить с кем-л., ссориться
   Бүтэһик солкуобайын Иэс биэрэр, көрдөөтүҥ да, Боруоктаспат кимниин да, Күлэн кэлэр кыыһыраатын. И. Гоголев
   Чэ, тоом, утуйан хаал. Боруоктаспыккытын хайахайаҕыт аһаран кээһиҥ. У. Нуолур. Тэҥн. бочооттос

1. аат.
2. Киһи окумалын уонна харытын уҥуохтара холбоһор сүһүөҕэ. ☉ Локоть
   Тогойкин быаны тоҕоноҕор эриммэхтээн, тиэрбэстии тутта. Амма Аччыгыйа
   Маастар Басов өй булан Тоҕоноххо аспыта. А. Абаҕыыныскай
   Тоҕоноҕу мыылалаах итии уунан дэлби аалан суунуллар. ДьБ
   2
   тоҕой I 1 диэн курдук. Тоҕонох аллараа өттүнэн быһыт тутуллубутун ордук биһирээн туран суруйбутум. Амма Аччыгыйа
   Үрэҕи бэтэрээ кытыытынан кыйа, тайах аһылыктаах тоҕонохтору чуҥнуохтара. Н. Борисов
   Биһиги ол уулуссалар тоҕонохторугар билсибиппит. Н. Босиков
3. Уста кээмэйэ: икки сүөм. ☉ Мера длины: две пяди
   Сорох уста кээмэйдэрин икки ардыларыгар баар сыһыаннар: «былас» — түөрт тоҕонох, «тоҕонох» — икки сүөм, «сүөм» — түөрт тутум, «тутум» — түөрт илии. ПАИ СМС
4. даҕ. суолт. Тумустаан киирбит, туора. ☉ Имеющий изгиб, с изгибом
   Барбахтаат, оҕонньор тоҕонох уулуссаҕа халыйда. Р. Баҕатаайыскай
   Уолаттар бочооттоһор тоҕонох көрүдүөрдээхтэр. Н. Габышев
   ср. каракалп. шыҕанак, хак. сыҕанах, бур. тохоног ‘локоть’

аат.
1. Бэйэ бэйэни өйдөһүү, сөбүлэһии; өстөһүүтэ, иирсээнэ суох иллээх сыһыан. ☉ Взаимопонимание, согласие; дружба
Ол олордохторуна Дария Кирилловна кэлэ сырытта, ол үөлээннээхтэр эйэлэрин бөҕөргөттө. М. Доҕордуурап
Киэһэ биһиги кэлбиппит — дьоммут соччо эйэтэ суох олороллоро. Т. Сметанин
Кэргэнэ Ньукулайдыын бэрт үчүгэйдик олорбуттара. Куруук бииргэ сылдьаллара, эйэлэрэ сүрдээх этэ. М. Попов
2. Судаарыстыбалар, норуоттар сэриитэ суох олоруулара; сэриилэһэр өрүттэр сэриини тохтоторго сөбүлэһиилэрэ. ☉ Мирное сосуществование государств, народов; мирное время, мир
Биһиги, бу күн анныгар көҥүл уонна эйэ туругурарын туһугар охсуһарбыт. Амма Аччыгыйа
Дьон бастыҥнара аан дойдуга көҥүл, эйэ кыайарын иһин охсуһаллара. А. Фёдоров
Норуоттар баҕарбыт уһун эйэлэрэ олоҕурда. Дьуон Дьаҥылы
♦ Эйэ дэмнээхтик (нэмнээхтик) — 1) эн-мин дэһэн, бэйэ-бэйэни кытта тапсан, өйдөһөн-өйөһөн (олор). ☉ соотв. душа в душу (жить)
Саастарын тухары өрүү өйөһөн, эйэ дэмнээхтик олорбуттара. Болот Боотур
Хойутун да эйэ дэмнээхтик олордоххо, эн-мин дэсиһэн, хардарыта өйөһөрбүт ханна барыай. А. Фёдоров
Кэнники биэс сылым туох да түбэлтэтэ суох ааспыта. Уу-чуумпутук, эйэ нэмнээхтик олорбуппут. Д. Дефо (тылб.); 2) эйэлээхтик, кыыһырсыбакка (хол., кэпсэт, оонньоо). ☉ Без ссоры, дружно, мирно (напр., разговаривать, играть)
Баһылай Охонооһойоп дьиэтин итиэннэ хаартытын торуойун сүүрбэ бырыһыан ыла олорор, онон этиспэккэ-бочооттоспокко, эйэ дэмнээхтик оонньоотоллор курдук диэн олорор. Күндэ
Мин, миигин хаарыйар тарбааһыннаах кэпсэтии маннык эйэ нэмнээхтик бүтэн эрэриттэн үөрэммин, күлэ-күлэ тыл эттим. Н. Габышев
Аан туманы кытары тэҥҥэ икки киһи көтөн түспүтэ. Сахалыы унаарыччы дорооболостулар. Эйэ нэмнээхтик кэпсэтэн бардыбыт. А. Кривошапкин (тылб.); 3) өһүөнэ суохтук, эйэлээхтик (ким эмэ диэки көр). ☉ Без злобы, ласково (смотреть в сторону кого-л.)
Лурье кыыһырбыта ааһа охсон, Бодиевскай диэки эйэ дэмнээхтик көрүтэлээбитэ. Болот Боотур
Валя оҕолуу мичээрдээбит харахтара эйэ нэмнээхтик чаҕылыспыттара. «ХС». Эйэ дэмнэрин билсибит — бэйэ-бэйэлэрин бэркэ өйдөһөр, билсэр чугас сыһыаннаах (дьон). ☉ Хорошо понимающие друг друга, находящиеся в близких отношениях (люди)
Собуот оробуочайа Андрей Оконешников Байбалы кытта звеноҕа быйыл алтыс сылын оттоһор. Эйэ дэмнэрин билсибит буолан, звено биир сис үлэһиттэрэ. «Кыым»
ср. др.-тюрк. сев ‘любить’, бур. эб, эб эе ‘мир, согласие’