Якутские буквы:

Якутский → Якутский

бэдьээлээ

дьүһ. туохт. Тиэтэйэн сүүрэ-хаама былаан эрээри, бытааннык, сыҕарый; бытааннык, көһүүннүк бэдьэйэн сүүр (үксүгэр кырдьаҕас киһи туһунан). Двигаться в спешке полушагом-полубегом, но медленно; бегать трусцой и неуклюже (обычно о старых людях)
Хойутаан тахсыбыт отчут уол Тиэхээски от сиигин кэһэрэ …… хатырбыт атаҕа бөҕүөрэн кыратык бэдьээлээн сүүрэрэ. Эрилик Эристиин. [Оҕонньор] «Хайа хайдаҕый, суох буолбут дуу?» — диэт, бокуойа суох боротуоха үрдүн диэки бэдьээлээтэ.М . Доҕордуурап


Еще переводы:

тиил

тиил (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Биир, уопсай. Общий, совместный
Тиил оҕуруоттаах икки ыалтан илин диэкиттэн биир киһи, сонун сөрүү туттан, аргыый бэдьээлээн хааман …… балаҕаҥҥа киирэн кэллэ. Суорун Омоллоон
2. Атын ийэни эмиэ эмэр (хол., ньирэйэ өлбүт ынаҕы атын ньирэйгэ эмнэрэн ыыллар, инньэ гынан ньирэй икки ийэни эмэр). Сосущий двух маток, припускаемый к другим самкам (напр., о телёнке)
Биир биэ сэттэ тиил кулуннаах (тааб.: ох саа уонна оноҕосторо). Ол тиил ньирэйдээх буоллахтарына, сорохторо сүтэн-оһон аанньа ыаппаттар эрэ, хайыыллар. Болот Боотур
Атын сүөһү төрүөҕүн эмиэ эмнэрэр (хол., бэйэтин төрүөҕэ эбэтэр атын сүөһү өлбүт буоллаҕына). Припускная корова (кобыла), которая доится с припуском чужого телёнка (жеребёнка). Тиил ынах
Тиил ыл — кими эмэ бэйэҕэр сыһыар, чугаһат. Привлекать, приближать к себе кого-л. [Күннэй — Буойаҕа:] Ону мин, хата, тиил ылыа суохпун — бииргэм тэбэн ыытабын [уолу]. Суорун Омоллоон
Тиил күлүүс — аналлаах күлүүһүгэр эрэ буолбакка, атыҥҥа эмиэ сөп түбэһэн туттуллар күлүүс тыла. Подходящий к другому замку ключ
Богуон тамбурун тиил күлүүс тылынан аһан, нэһииччэ куоппутум. И. Федосеев
Эн, баҕар, уус дьааһыгар тиил күлүүстэммитиҥ буолуо, ким бачча элбэх харчыны эн аайы биэрбит үһү! И. Никифоров
Кинилэр тиил күлүүһүнэн аһан киирбиттэрин мин билбэккэ хаалбытым. И. Тургенев (тылб.). Тиил тиэрбэстээх <түнэ кур> — тимиртэн буолбакка, атын матырыйаалынан солбуллубут тиэрбэстээх түнэ кур. Замшевый пояс с пряжкой, имитирующей железное кольцо
Сүөм кэтит, кыалыктаах, инньэликтээх, үс салаа тиил тиэрбэстээх түнэ курун сүөрэн ылан көхөҕө иилбитэ. Далан
[Былыргы саха атын таҥаһасэбэ] …… үс салаа тиил тиэрбэстээх түнэ сэрэмээт курдаах буолаллара. БСИ ЛНКИСО-1938. Тиил ылбыт — бэйэҕэр атын сүөһү төрүөҕүн сыһыаран, эмнэрэр буол. Припускать к себе для подсоса детёныша другой самки (телёнка, жеребёнка и др.)
Бу ынах атынатын торбуйаҕы тиил ылбатах. ПЭК СЯЯ
Муммут кулуну, эрдэ төрөөбүт оҕолоох аҕам биэ, иккис оҕонон тиил ылбыта. ОМГ ЭСС
ср. др.-тюрк. тел ‘приучать, припускать сосуна к матери (о животных)’, кирг. тели ‘принять, подпустить к себе (о самке животного)’, казах. тел ‘приучать, припускать сосуна к чужой матери’