аат.
1. Кымыһы кутар, саамылыыр уһун уктаах мас хомуос. ☉ Деревянный ковш-черпак с длинной рукояткой для разливания кумыса
Тоҕус бохтолоох уһаайаҕа хойуу көйөргөнү көөнньөрө, кымыһы санаатынан хамната турар буоллун диэн симэхтээх бииллээх дьиппиэһиннээх симиирдэрин сириэдитэн кэбиспиттэр. ПЭК ОНЛЯ I. Эллэй Боотур сылгы иһитин — ымыйаны кэриэн айаҕы, чорооннору, симиири, уһаайаҕы олорчу оҥортуур
Саха фольк. Айаннаан кэлбиттэри көҥкөлөйдөөх симиир иһиттэн бэһиэйэҕинэн хамнатан баран, уһаайаҕынан кэриэн айахтарга, кыра чорооннорго толортоон, айах тутуталаатылар. ИН КК
2. Ыһыахха сири иһити ыйыыр мас. ☉ Деревянный кол, на который вешают большой сосуд (сири иһит) для хранения кумыса. Түһүлгэҕэ уһаайах аайы сири иһиттэр ыйаммыттар
□ [Ыһыахха] Олор ортолоругар Суллаабыт сомоҕо маһынан Судургу уһаайах туруордулар. Өксөкүлээх Өлөксөй
3. эргэр. Ыһыах сэргэтин туорайыгар хас өлөрүллүбүт сүөһү ахсаанынан анньыллар, төбөтүгэр хатыҥ лабаата дьөрбөлөөх ураҕас. ☉ Палки, украшенные на конце пучком берёзовых веток, которые втыкаются в поперечину праздничной коновязи на ысыахе (ыһыах), символизируя количество забитого скота
Ырыа [киһи аата] ыһыах сэргэтигэр икки уһун уһаайах ураҕас анньыллыбытын көрөн, быһаара оҕуста. ПНМ ОҮД
ср. тюрк. сусак, тув. ускуул ‘ковш, черпак’, тат. созу ‘черпать, вычерпать’