Якутские буквы:

Якутский → Русский

бүкээк

1) укрытие (от солнца и дождя); шалаш: тойонноро бүкээгэр киирбит баар үһү загадка тойон вошёл в свой шалаш (төбөтүн хонноҕор уктубут ыт собака, свернувшаяся калачиком); 2) изгородь для дымокура.

Якутский → Якутский

бүкээк

аат.
1. Отуу эбэтэр туох эмэ хахха буолар кыараҕас тутуу. Шалаш, временное укрытие (от солнца и дождя)
Ыраах-ыраах үөт быыһыгар бүкээк отуу дьэ көппөйөн көһүннэ. А. Сыромятникова
Бүкээктэрин муҥунан Бөһүүкэлиир астардаах Бүтэй Бүлүү эбэбит Туттаарытта толоонугар Дьоҕулдьуһа хаамсыаҕыҥ. С. Васильев
2. эргэр. Түптэ күрүөтэ. Изгородь для дымокура (костра, разжигаемого для защиты от комаров). Унаар түптэ олохсуйда, Тоҕус тиит мас хараҕалаах Торум сэлэ тиирилиннэ, Сатыы бүкээк саайылынна. Саха фольк.
3. түөлбэ. Отуу курдук талаҕынан, титиригинэн хатайдаан туппут кыһыҥҥы бүтэй дьиэ. Зимнее жилище, построенное как шалаш путем переплетения мелких лиственниц или тальника
Куула тыаттан талах бөҕөнү быһан, көтөҕөн аҕалан, үчүгэй баҕайы гына бүкээк отууну оҥоро оҕуста. «Чолбон»
4. түөлбэ. Сыарҕаҕа, холобур, оҕону олордорго аналлаах талахха тиириллибит бүрүө, кибииккэ. Крытые нарты с верхом, натянутым на остов из тальниковых дуг
Анньыыс сыарҕаҕа тиэллиэн иһэр таҥаска бүкээк оҥорон баран, онно олордотулаата уонна телегрейкалары холбооттоон онон сабыталаата. Дьолбут к.


Еще переводы:

бүкээн

бүкээн (Якутский → Якутский)

бүкээн дурда түөлбэ. — кыра, бүкээк курдук дурда. Маленький, низкий (об укрытии охотника)
Түһэр көтөрү Сааһыт маныырыттан Бүкээн дурда, Бүгэн Сиргэ сыһынна. А. Абаҕыыныскай

бэһиэнньиктээ

бэһиэнньиктээ (Якутский → Якутский)

туохт., түөлбэ. Сүөһүнү атыылыырга анаан өлөр. Забить скотину для продажи мяса
Балаҕан, бүкээк икки арда сүөһүнү бэһиэнньиктээбит курдук сиһик мунду кыа хаан. «ХС»

бүгээх

бүгээх (Якутский → Якутский)

көр бүкээк
Тоҥус кыһын, сайын кыыл, таба тириитэ бүгээх ураһаҕа (тордоххо) олороро. БСИ ЛНКИСО. Баай хара тыам Маанылаах маһынан Мандардаах бүгээх оҥорон, Көнньүө түптэни барҕардан, Киэҥ тиэргэни олохсуппуттар. Саха нар. ыр. II
Арыы сирин кутаҥныыр түөлбэтигэр адаар мас уҥуохтаах, күөх от үллүктээх бүгээх отуу бөкчөллөн тураахтыыр. «Чолбон»

манаа

манаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Тугу эмэ харабыллаа, кэтээ. Караулить, стеречь, охранять что-л. Пограничниктар эргэ саахта аттыттан хаҥас тумулга диэри кыраныыссаҕа киирэн маныыллар. Н. Якутскай
Ийэ сирбит киэнин Илинарҕаа баһын Кыһыл сэрии мэлдьи Кыраҕытык маныа. Күннүк Уурастыырап
Биһиги дойдубут …… Сэбилэниилээх Күүстэрэ сэбиэскэй дьон эйэлээх олоҕун э р э л л э э х т и к маныыллар. Д. Кустуров
2. Туох эмэ кэлэрин эбэтэр буоларын кэтээ, кими-тугу эмэ күүт. Караулить, поджидать кого-что-л. — Ул а х а н т ы й а атыр оһуордаах ааннарын Муусука ымсыытыгар үгүстэ маныырым. С. Данилов
— Хайа бу тоҕо суолу манаатыҥ? — Дойдулаатым… Манна миигинэ да суох үөрэниэх кыахтаах дьон нордоох эбиккит, — диэн баран Коля атын сир диэки хайыста. «ХС»
3. Дьиэ сүөһүтүн көр-харай, кэтээн мэччит. Пасти (скот)
Арай уол алаас уҥуоргу саҕатыгар торбуйаҕын маныы сылдьара. Суорун Омоллоон
Артыал ийэ уонна оҕо табаларын кыһын манаан аһаппыт Балааҕыйа Тихонова кыыс кэллэ. Т. Сметанин
Былырыын Таня олорбут хоһугар Соня баар, кини ынах тары манаан мэччитээччинэн ананна. М. Доҕордуурап
4. Саас-күһүн куһу-хааһы кэтээн бултаа. Подст ерегать (напр., дичь), выж идать
Дьонум оттоох уолбаларга Миигинэ суох кус маныыллар. С о ф р. Д а н и л о в. Түһэр көтөрү Сааһыт маныырыттан Бүкээк дурда, Бүгэн сиргэ сыһынна. А. Абаҕыыныскай
ср. тув. мана ‘поджидать, подстерегать; ждать’, алт. мана ‘городить, загораживать’, монг. манах, бур. манаха ‘караулить, стеречь’