расшатываться; ветшать; эргэ тутуулар сиэкэнийбиттэр старые строения расшатались.

туохт., эргэр. Наһаа эргэр, эргэрэн бүт. ☉ Стареть, ветшать, дряхлеть.
ср. казах. кээри ‘старый’

1) становиться старым, ветшать, изнашиваться; дьиэ эргэрбит дом обветшал; сон эргэрбит пальто износилось; 2) устареть, выйти из употребления; эргэрбит быраабыла устаревшее правило.

туохт. Олус эргэрэн, үрэллиэх курдук буол (хол., дьиэ тээбиринин этэргэ). ☉ Становиться ветхим, ветшать (напр., о домашней мебели)
Түннүк таһыгар муннукка боробулуоха үүдэһиннээх олоппос дьаадьайан турара, аттыгар хампайбыт остуоллаах. «ХС»

I
саараа диэн курдук
Суох, чэ эн саараныма, оҕонньор. Эн аайы быдаҥныах табаар суох. Күндэ
Былырыын бу дойдуга сааранан хааламмын эмээннээҕи бултаабатаҕым. С. Никифоров
II
туохт., эргэр. Эргэрэн туттуллубат буола алдьан. ☉ Ветшать, изнашиваться; выйти из употребления
Аҕа баарыгар оҥоһуллубут сэп-сэбиргэл алдьанан, сааранан баранан барбыт. Н. Түгүнүүрэп
Саарбах-саарбах киһи Саарамматах Саарбалара буолан Сайбалдьыйан, Сайбардаахтаан Сылдьыбытым, доҕоттоор. «Чолбон»

туохт. Уһуннук сытан, кэбирээ, быһыта-хайыта бара сылдьар буол (таҥаһы, тириини этэргэ). ☉ Приходить в негодность, ветшать (обычно об изделиях из кожи, шкуры, ткани)
Умнаһыт хаата туох аанньа буолуой, уоттуйан хайыта бара сылдьар уонна кутуйах дьөлүтэ кэрбээбит. Л. Габышев
Кыра да сыа хааллаҕына, тирии уоттуйар. НС ХСБС

туохт.
1. Хампы түс, алдьан-кээһэн, үрэлин, айгыраа. ☉ Разбиваться, разрушаться, приходить в ветхость, ветшать
Халдьаайыга хампарыйбыт чабычах сыстан турар (тааб.: кулгаах). Сөмөлүөт хампарыйбыт кэбиинэтин иһигэр икки бойобуой лүөччүктэр үйэ-саас тухары уһуктубат ууларын утуйа сыталлар. Амма Аччыгыйа
Сиидэркэ суруксут устуулугар кэннинэн чинэрийдэ. Устуул, хаачыгыраат, хампарыйан хаалла. И. Гоголев
2. көсп. Эһин, суох буол, урусхаллан. ☉ Быть разбитым, побеждённым, быть уничтоженным, истреблённым
Киһи бөҕө кэбэхтэннэ, Сэрии бөҕө сэймэктэннэ, Хамаанда бөҕө хампарыйда. Өксөкүлээх Өлөксөй
Колчак хампарыйан — Хара күнүм кэллэ. П. Ойуунускай
Өстөөх хампарыйбыта. Н. Заболоцкай
ср. др.-тюрк. хам ‘сваливать’, эвенк. кампари, капуогамии ‘разбиться вдребезги’

туохт.
1. Эргэрэн, элбэхтик аалыллар сиринэн кэбирээ, чарааһаа, алдьан. ☉ Истрепаться, протереться, износиться до дыр
Силиппиэн Харайдаанап күнү быһа сиилэс угуутугар үлэлээн, сылайа быһыытыйан, хобулуга халдьаччы элэйбит эргэ бачыыҥкатын аргыый чиҥ-чиҥник уурталаан, өссө да сып-сылааһынан дьиэлээн истэ. Софр. Данилов
[Оҕонньорум] төҥкөйөн, орон анныттан мүлтүччү элэйбит чохороону кытта буруус ылла. Далан
Никита элбэх киһи аалыллан элэйбит түннүк сэҥийэтин ытыһынан имэрийэн ылла, иэдэһинэн сыһынна. Н. Лугинов
2. көсп., кэпс. Сылаарҕаа, сылай, илиһин. ☉ Выбиваться из сил, утомляться, уставать
[Болтоһо:] Эдэр сэнэх эрдэхпинэ Эйигиннээҕэр буолуохтары Этэр тылым эгэлгэтинэн Эт сүрэхтэрин Эймэнитэр буоларым, Элэйэн сылдьабын Эгэлгэни эрэйимэ, эдьиэй! А. Софронов
Соҕотоҕун хаалаат, эр бэрдэ элэйбитинэн, уол оҕо уйарҕаабытынан барда. Амма Аччыгыйа
Эккирэтэ сатаан кэбистим даҕаны Эдэр бэйэм элэйэ быһыытыйдым. Н. Босиков
3. көсп., кэпс. Буолан аас, уурай, баран (хол., кэм уларыйыытын туһунан). ☉ Прекращаться, кончаться, истекать (напр., о каком-л. времени года)
Олунньу ый элэйэ бүтүүтэ, Бааска таһырдьаттан төбөтүн оройунан көрөн, аҕылаан-мэҕилээн көтөн түһэр. Н. Якутскай
Хоту дойду аҕыс ыйдаах кыһына элэйэн, күн лаппа уһаабыта. Н. Абыйчанин
♦ Эргэ бэйэтэ элэйбэт (кур бэйэтэ кубулуйбат) көр кубулуй. Кур бэйэм кубулуйумуна олоробун, эргэ бэйэм элэйиминэ олоробун
□ Арай Сангаар саахтата «кур бэйэтэ кубулуйбат, эргэ бэйэтэ элэйбэт» диэбиккэ дылы, тохсунньу былаанын тоҕон түмүктүүр. «Кыым»
Эт киһи элэйдэ, сыа киһи сылайда көр сылай I. Эт киһи элэйдим, сыа киһи сылайдым. Чэгиэн, чиргэл бэйэм эмэхсийдим. Н. Лугинов
Эт киһи элэйэр, сыа киһи сылайар сордоох сырыылара этилэр. Е. Неймохов
[Дириэктэр Бөхтүүйэпкэ:] Эйигин кытта ньээҥкэлэһэрбиттэн эт киһи элэйдим, сыа киһи сылайдым. Түксү! В. Ойуурускай
ср. алт. эле ‘ветшать, изнашиваться; истлевать’, монг. элийх ‘тупеть, не соображать, говорить бессмыслицу’, элэх ‘изнашиваться, стираться; выветриваться’

туохт.
1. Саҥа туруккун сүтэр, эргэ буол, туһаҕыттан таҕыс. ☉ Становиться старым, ветшать, изнашиваться
Сэбиэт эргэрбит дьиэтэ дьонунан туолла. Амма Аччыгыйа
Хара бэйэтэ кубарыйыар диэри эргэрбит сукуна хортууһун уста оҕуста. Н. Якутскай
Эрэйдэнэн биир дьиэни туттубута, Эргэрэн, ааһа кырдьан, Эмэҕирэн үрдэ сууллубута. С. Васильев
2. Аныгыга, билиҥҥигэ сөп түбэспэт буол. ☉ Выходить из употребления, устаревать (напр., о модели чего-л.)
Ылланаллар дуо мин ырыаларым, Эбэтэр эргэрэн хааллылар? С. Данилов
Кини этиллэн-этиллэн эргэрэри билбэт кэрэ тэҥнэбиллэрин үгүстүк тутталлар. Эрчимэн
Былырыын бэрт эрэйинэн булбут «Универсал» котеллара адьас эргэрбит маарка, туттуллара да ахсааннаах. «Чолбон»
Моисей Ефимов таптал туһунан поэзиятын биир сүрүн матыыба — хаһан да эргэрбэт, куруук эдэр иэйиини туойуу. Н. Тобуруокап
3. Бүт, баран (ыйы, сылы, дьылы этэргэ). ☉ Подходить к концу, завершаться, оканчиваться (о годе, месяце)
Дьыл эргэрбит хонугар Ханнык эрэ түбэҕэ, Уһун суол тоҕойугар Мин суолум бүтүөҕэ. С. Данилов
4. күл.-ооннь. Сааһыр, кырый. ☉ Стариться, стареть
Суолу биэриэххэ саҥа киһиэхэ, Өскөтүн эргэрбит буоллахха. С. Данилов
Дириэктэрбит Степан Саввич диэн үлэттэн адьас ааргытыйыар диэри сылайбыт-элэйбит, уопсайынан, эргэрбит киһи. Н. Лугинов
Эмээхсиним эргэрдэ, Эдэр бэйэтэ эмсэҕирдэ. А. Чугунов
Яков Андреев: «Эргэрээри гыммыт киһиттэн тоҕо ыйытаҕын?» — диэн тылы уруттатан туттар. М. Доҕордуурап
5. тыл үөр. Сүтэн-симэлийэн туһаныллыбат буол. ☉ Выходить из употребления, устаревать (напр., о слове). Эргэрбит быраабыла
□ Өрдөөҕүтэ эргэрэн, саха бүттүүн тылыгар умнуллубут тыллар сорохторо олохтоох говордарга сүппэккэ сылдьар буолуохтарын сөп. АПС СБТЛ
◊ Эргэрбит тыл тыл үөр. — туттуллубат буолбут эбэтэр былыргыны бэлиэтиир тыл. ☉ Устаревшее слово, архаизм
Историческай тылдьыт былыргы, эргэрбит тыллары быһаарар. АНК СБТЛ
Өрдөөҕүттэн суруктаах тылларга эргэрбит тыллар араҥалара билигин эрэ биллэринэн муҥурдаммат, сурукка хаалбыта үгүс буолар. АПС СБТЛ
Айымньы ис хоһоонун үчүгэйдик өйдөтөр наадаҕа эргэрбит тыллары быһаарыы оҥоһуллар. ННН СТМО