1) кормить грудью; оҕону эмиийдээ = кормить ребёнка грудью; 2) разг. доить, выдаивать.

I доить, выдаивать; ынахта ыа = доить корову.
II метать икру, нереститься; собо ыан эрэр караси начали метать икру.

1) выдаивать, высасывать (корову); ынаҕы сыппай= выдоить корову; ньирэй ынаҕы сыппайбыт телёнок высосал корову; 2) перен. разг. допивать остаток чего-л.; кымыс тобоҕун сыппай= допить остаток кумыса.

туохт.
1. Илиигинэн ыга баттаан миһэрий, имэрий. ☉ Тереть, гладить кого-что-л., крепко надавливая рукой. Эти-хааны сайыннарарга төттөрү-таары ньиккэйэн массаастааһын олус туһалаах дииллэр
□ [Саһыл] тииһин сааҕын кыһыйан-кыһыйан, илиитин, атаҕын кирээһин ньиккэйэн-ньиккэйэн, куурусса сымыытын саҕа биир тооромос хайаҕы кэһиилэнэр. Саха ост. I
2. кэпс. Ынахха элбэх үүт хаалбат курдук кыһанан ыа, хос-хос этэттээ. ☉ Выдаивать (корову) тщательно, до капли
Оттон атын сирдэргэ дьахталлар биирдии ынахтан түөртүү тыһыынча киилэ үүтү туппаҕынан ньиккэйэн ылаллар ээ. Н. Апросимов
Өскөтүн массыынанан ыаһын кэнниттэн илиинэн ньиккэйэр буоллахха, синньигэр 300 кыраамтан ордуга суох үүт хаалар курдук кудуххайдык иэтэр ынаҕы талыллыахтаах. ЧАВ ҮүҮС. Тэҥн. ньиккэрий

туохт.
1. кэпс. Туохха эмэ хаалбыт убаҕас тобоҕун сүүрдэн туохха эмэ кут эбэтэр сүүрдэн ис, тобоҕолоо. ☉ Переливать остаток какой-л. жидкости из одной посуды в другую или допивать его, выпивать до дна. Хас да чаанньыктан сыппайан ыстакааҥҥа чэй кутунна
□ Тойон арыгытын тобоҕун сыппайан кэбиһээт, …… ааспыт олохтон кэпсээн барда. Эрилик Эристиин
2. Ынах эмиийигэр хаалбыт үүт тобоҕун ньиккэрийэн, хос ыа, эбэтэр ньирэйгэ эмтэр. ☉ Выдаивать или дать телёнку высосать остатки молока у коровы после дойки. Ньирэй ынаҕы сыппайбыт
□ Бэйбэрикээн тахсан ынаҕын сыппайда. Саха ост. I
Аппараатынан ыан баран ынаххытын сыппайбаккыт, сүрэҕэлдьиигит. Далан
Тума ынахтары ыаста, кэлэ-бара этэттэстэ, хос-хос сыппайда. У. Нуолур
ср. монг. шавхах ‘черпать до дна, осушать, выжимать до капли; исчерпывать’, тув. шыпка ‘доить оленя’, кирг. шыпка ‘выпивать до дна’, шыпхай ‘дотла, начисто’

I
туохт. Ийэ сүөһү (хол., ынах, биэ) эмиийдэрин тардыалаан, үүтүн ыган сүүрт. ☉ Доить, выдаивать (напр., корову, кобылу)
Дьахталлар ынахтарын ыан бүтэрэн, ньирэйдэрин холкуос күрүөтүгэр ыыталыыллар. Амма Аччыгыйа
Маайыс …… сылбырҕатык олоро түһээт, биэҕэ сыстан, имигэстик туттан-хаптан ыабытынан барда. В. Протодьяконов
Табаны ыан турдурҕатан киллэрэн, кырса оҕотугар үүт иһэрдибиттэр. И. Федосеев
ср. др.-тюрк. саҕ, алт., кирг. саа, чув. су, бур. һааха ‘доить’
II
туохт. Ууһуур кэмигэр искэҕин таһаарар (балыгы этэргэ). ☉ Метать икру, нереститься
Үрэхтэргэ, үрүйэлэргэ, күөллэргэ балык ыыр. Н. Якутскай
Ону сэргэ собо, мунду үгүөрүтүк үөскүүр, тыымпытыгар тыыраахы сымыыттыыр, көҥүһүгэр күөнэх ыыр. ПАК СБМ
Собо саас кытылга тахсан сылаас ууга ыыр. ПНИ ЭД
◊ Балык ыыр ыйа — ыам ыйа диэн курдук (көр ый II). Уол балык ыыр ыйын саҕана тиийэн кэлбитэ