унывать, грустить; тугу мунчаараҕын ? что ты грустишь? мунчаарт = побуд. от мунчаар =.

туохт., кэпс. Санаарҕаа. ☉ Грустить, печалиться
Сүрэҕим бэчээллиир. ПЭК СЯЯ

1) стареть, стариться; эһэм олус сорсуйбут мой дедушка сильно постарел; 2) перен. разг. грустить, падать духом.

грустить; печалиться; скорбеть, горевать; туохтан бачча санаарҕаатыҥ? отчего ты так печален?; санаарҕаама, барыта этэҥҥэ буолуо не горюй, всё образуется.

несов. 1. өрүтэ тыын; он изредка тяжело вздыхал кини дэҥ-дэҥ ыараханнык өрүтэ тыынара; 2. о ком-чём, по ком-чём (грустить, тосковать) өрүтэ тыын, аҕын, санаарҕаа.

1) начинать опускаться, начинать снижаться; кустар санньыйбытынан бардылар утки сразу стали снижаться; кун санньыйбыт солнце начинает клониться к закату; 2) перен. разг. печалиться, грустить.

муҥатый диэн кур дук
Аспытынан тутахпыт, таҥаспытынан татыммыт диэн муҥарахсыйбакка, үөрэн-көтөн тэбэнэттээх оҕо саастарын атаарбыттара. «Кыым»
ср. тув. муҥгараар ‘грустить, унывать’

туохт. Туох эмэ сатамматаҕыттан хомой, санаарҕаа. ☉ Печалиться, скорбеть, сокрушаться (из-за того, что что-л. не ладится, не получается)
«Албыннаабыт хааһыбын сиэх бэйэм буоллаҕа», — Сүөдэр кутуруйан ботугураата. М. Доҕордуурап
— Эн, Көкөт, олус искэр киирэн кэбилэнэн эрэҕин, онтукаҕыттан үөрэҕин дуу, кутуруйаҕын дуу? Биллиэ буоллаҕа. Эрилик Эристиин
ср. тув. куъдара ‘грустить, скучать, тосковать’ < п.-монг. гутара ‘тосковать, хандрить, приходить в угнетенное состояние’

туохт. Туох эмэ санааҕа түс, санааҕа ыллар. ☉ Грустить, печалиться
Эбэм илбиркэй былаатын көннөрүнэр, …… быстахтык мунчаарбыт санаата көнө охсон, үөрэр-күлэр. Амма Ач чыгыйа. Кини ырыатыгар Баанча кыһамматах курдук нөрүйэн олорор, арай сирэйэ мунчаарбыт көрүҥнээх. Л. П опов. Таня ырыатыттан Сергей м у н ч а аран, санааҕа ылларан барар. В. Яковлев

туохт. Санааҕа-онооҕо ыллар, санааҥ кыараа, харааһын (үксүгэр соҕотохсуйан). ☉ Печалиться, грустить из-за чувства одиночества
Муомурбут тулаайах убаһалыы муҥурсуйбут ч ычаас санааларым уһугуннулар. С. Васильев
Хайдах эрэ ис иһиттэн уйадыйан барда, соҕотоҕуттан олус муҥурсуйа санаата. «ХС»
Оҕотук киһи буолуохтааҕар, оҕонньор да дэлэй-былас санаата муҥурсуйар, киэҥ көхсө кыарыыр кыһалҕата түбүлээтэ. «Кыым»