ситим т.
1. Араарыллыбыт бөлөхтөрү биитэр салаа этиилэри утарар дэгэттээх төннүктээх ситиминэн холбуурга туттуллар (эрээри). ☉ Употребляется для присоединения оборотов и придаточных предложений уступительной связью с противительным оттенком (хотя, хотя..
но, однако). Олоо тугу да үлэлээбэт буолан баран, ас минньигэһин аһыыр, орон сымнаҕаһыгар утуйар. Т. Сметанин
Үсүһүн ытта, куобах табылынна буолан баран, көҥдөйдөтөн, бытаан соҕустук барбытын курдук бара турда. Д. Таас
Бу тыл Бурхалейга сүрдээх кыһыылаахтык иһилиннэ буолан баран, ону аахса турар бириэмэ суох этэ. Эрилик Эристиин
2. Болдьох-төрүөт ситиминэн араарыллыбыт бөлөхтөрү биитэр салаа этиилэри холбуурга туттуллар (эрээри). ☉ Употребляется для присоединения условнопричинной связью оборотов и придаточных предложений (раз — в значении «если, коль скоро»)
Бэйэм тот буолан баран, тоҕо кыһаныахпыный? Эрилик Эристиин
[Сандаарка:] Дөбөҥ буолумуна, холбоһор буолан баран, тугу эмиэ тарда сылдьыахпытый? С. Ефремов
Ол эрээри, айыы дойдута буолан баран, хайдах туох даҕаны саҥа салайар, киһи хараҕа таптыы көрөр кыыла, көтөрө суох буолуой. Н. Неустроев

1. аат.
2. Суол туохха эмэ уһуннук өрө тахсар сирэ; хайа сиһэ. ☉ Возвышенность; подъем в гору
   Иннилэригэр бүтүн күннүк айаннаах үрдүк дабаан баар. Болот Боотур
   Сотору-сотору аата-ахсаана биллибэт үрэхтэр, бадарааннар, дабааннар, тыалар кэллэр кэлэн иһэллэр. А. Бэрияк
3. көсп., үрд. Сыралаһан өрө үүнүү, саҥаны ситиһии. ☉ Развитие, достижение новой высоты в чем-л.
   Баайы-дуолу, бар дьон дьолун Барҕардарга, айарга Үлэ, үөрэх дабааныгар Өрүү өрө күүрэн ис. Күннүк Уурастыырап
   Оҕолорбут, эһиги бүгүн Наука дабааннарын үрдүгүн баһылыыр айаҥҥа турдугут. И. Эртюков
   Николай Максимович олоҕун суолугар көрсүбүт дабааннарын ылбычча киһи дабайара саарбах. «ЭК»
4. даҕ. суолт. Өрө тахсар, үрдүүр. ☉ Подымающийся вверх; возвышающийся
   Күөл кытыытыттан сис оройун диэки өрө тардыстыбытынан барар дабаан сир эбит. Амма Аччыгыйа
   Аартык дабаан суолларынан Иннибит диэки хаамабыт. Күннүк Уурастыырап
   п.-монг. дабаҕан, тюрк. дабан

дап гын - илиигин ууна охсон тугу эмэ түргэнник хаба тардан ыл. ☉ Схватить, выхватить что-л., резко вытянув руку
Алаа Моҕус чыычааҕы дап гыннаран ылан хаппарыгар уктан кэбистэ. Саха ост. I
Дук гыннахха - Тутуохха тиийбэттэр, Дап гыннахха, Таарыйыахха тиийбэттэр. П. Ойуунускай

уст. даба (хлопчатобумажная ткань синего цвета, распространённая среди якутов до революции); даба ырбаахы платье из дабы дабаны сууйбут уу курдук очень жидкий, водянистый (о супе); слабый, спитой (о чае).

дап гын = момент.-однокр. протянув руку, мгновенно достать, схватить кого-что-л.

см. а=.