несов. кого-чего и без доп., разг. 1. (быть робким, стесняться) кэмчиэрий, куттан; 2. (избегать) атыҥыраа; дичиться посторонних туора дьону атыҥыраа.
Русский → Якутский
дичиться
Еще переводы:
кыыллый (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Киһиттэн тэй, үргүүк, тэһии буол (хол., иитиэх кыыл, сүөһү туһунан). ☉ Становиться диким, дичать, одичать (о домашних животных)
Табалара кэнникинэн кыыллыйан, чугаһаабат да буолла. Болот Боотур
Ытыалаһыы ортотугар кыыллыйбыт аттары өрө мөхтөрбүтүнэн сылдьан, көлүйэн уонна ыҥыырдаан бүтэрбиттэрэ. Эрилик Эристиин
Билигин быаҕа үөрэппэтэххинэ, убаһаҥ сотору кыыллыйан хаалыыһы. «ХС»
2. көсп. Киһилии майгыгын сүтэр, адьырҕа кыыллыы быһыылан. ☉ Потерять человеческий облик, озвереть, остервенеть
Кыыллыйбыт өстөөххө Кырыыспыт уһуктанна, Кырдьыкпыт туһугар Кырыкпыт биилэннэ. Саха нар. ыр. III
Абаҕа оскуолатын …… эдэр пионердара кыыллыйбыт бандьыыттары утары хорсуннук охсуспуттара. Н. Якутскай. Кыыллыйбыт өстөөх хоттордоҕуна кыыллааҕар да сидьиҥ кэмэлдьилэнэр… П. Егоров
3. көсп., кэпс. Дьонтон-сэргэттэн тэйэ тутун, соҕотоҕун сырыт. ☉ Дичиться, чуждаться людей
Илэ абааһы сирэйин кэтэн, түптээх олоҕу олорбокко, кыыллыйан дьонуттан саһан, куота сылдьар, хата ханна чугас ойуун кыырдын да, онно баран олорор. Саха фольк. Кэнникинэн ол кини кыыллыйан да барбыт, Сорох-сорох сирдэргэ, «Чучунаа» аатырбыт. М. Ефимов
Дьон кэлиэх, сылдьыах да буолтун иһин, бэйэм кыыллыйан, тэйэн хаалтым. Н. Заболоцкай
кэргэннис (Якутский → Якутский)
көр кэргэннэс
Учуутал улаханнык туттубат, тэҥнээх киһилии кэпсэтэр. Уол сотору кэргэнниһэн хаалла. Амма Аччыгыйа
Кини [Мария Ивановна] Саха сиригэр кэлэн, Бухатыырдар айаннарын айаннаата, сахалары кытары кэргэнниһэн, Сахалыы саҥарда, сахалыы ыллаата. С. Данилов
Уруккуттан кэргэнниһэн хаалбыт дьон быһыытынан, бу тыл [холбоһор туһунан] Аанчыкка соһуччу иһиллибэтэ. Эрилик Эристиин
△ Долгуйбат буол (хол., кутталтан). ☉ Свыкнуться с чем-л., притерпеться к чему-л. (напр., к опасности)
Буулдьалары кытта кини кэргэнниһэн хаалбыта. А. Олбинскай
Кинилэр бачча уһуннук эрэйи-кыһалҕаны кэргэнниһэн бу тоҥ буору хаһыспыттара соччо сыала, суолтата суох буолан тахсар. Тумарча
«Хоргуйарбытыгар тиийэбит», — диирэ күннэтэ үгэс буолбут алдьархайын кытта кэргэнниһэн хаалан. Ю. Чернов (тылб.)
△ Үөрэнэн хаалан, атыҥыраабат, абааһы көрбөт, үргүбэт буол (хол., сүөһү, кыыл туһунан) ☉ Переставать дичиться, приручаться, привыкать (к человеку — о животных, зверях)
Таанньа, эн санааҕын түһэримэ, кэнники кэргэнниһэн бардахтарына [ынахтар] сымныахтара. М. Доҕордуурап
Оҕонньордоох эмээхсин бастакы кутталлара мүлүрүйэн, кыыллара дьорҕойботун билэн, сыыйа аргыый кэргэнниһэ быһыытыйбыттара. В. Яковлев
Кырсабыт бастаан киһиттэн куттанар этэ. Кэлин кэргэнниһэн куттаммат буолбута. «ББ»