Якутские буквы:

Якутский → Русский

дьаакырдаа=

1) снабжать якорем; 2) снабжать грузилом; күөгүнү дьаакырдаа = прикрепить к удочке грузило; 3) бросать якорь; оҥочону дьаакырдаа = поставить лодку на якорь.

Якутский → Якутский

дьаакырдыы

сыһ. Ыараханнык, дьаакыр курдук таҥнары тардан. ☉ Как якорь, подобно якорю (тянуть вниз)
Ымсыы буолан ыттыйдахпыан, Ыар дьаакырдыы умустахпыан. Эллэй
Дьаакырдыы тардар батталы Дьаадара курдук охсон, Дьадайбат дьолго барарга Дьахталлары ыҥырар. Эллэй

дьаакырдаа

туохт.
1. Тугу эмэ уу түгэҕэр тимирдээри ыарыкта баай. ☉ Прикреплять грузило к предмету (леске, сети, перемету), опускаемому на дно водоема
Дьуор-баҕыыр дьаакырдааммын …… Чоҥоро далай муораҕар Дьуоҕардыаҕым оччоҕо. Эллэй
Кирбий Боотур [Горбунову] таас дьаакырдаан өрүс ортотугар бырахтарда. Н. Түгүнүүрэп
Петя харбыыра сүрдээх. Хата дьаакырдаабыт да иһин тимириэ суох. И. Данилов
2. көсп. Ыга баттаа, таҥнары тарт (киһи санаатын). ☉ Расстраивать, отягощать сознание, душу, давить
Тыллар киһиэхэ ыар ындыы буолбатахтар, элбээтэхтэрин аайы сир диэки таҥнары дьаакырдаан испэттэр, хата, үрдүккэ көтөҕөр сытыы кынат хотоҕойдоро буолаллар. Амма Аччыгыйа
[Сиртэн булбут харчым] сатана... Сүрэхпинбыарбын таҥнары дьаакырдыыр тимир киирэ буолаары гынна. Д. Таас
Айыымхарам дьаакырдыы сырыттаҕа. Е. Неймохов

Еще переводы:

дьаакырдат=

дьаакырдат= (Якутский → Русский)

побуд. от дьаакырдаа =.

дьаакырдан=

дьаакырдан= (Якутский → Русский)

возвр.-страд. от дьаакырдаа =.

дьаакырдан

дьаакырдан (Якутский → Якутский)

дьаакырдаа диэнтэн бэй., атын
туһ. Онтон сөмөлүөт, кутуругунан таҥнары дьаакырданан, түстэр-түһэн барбыта. Амма Аччыгыйа
Төбөтө дьаакырдаммыт курдук наһаа ыараабыт этэ, халтаһата минньийэ-минньийэ силимнэһэн барбыта. М. Доҕордуурап
Арай атаҕым дьаакырдаммыт курдук ыараан хаалбыт, сүүрэ сатыыбын, сыҕарыйбаппын. А. Сыромятникова

аай-аайбыан

аай-аайбыан (Якутский → Якутский)

саҥа алл., фольк. Күүстээх иэйиилээхтик ытаан-соҥоон айманыыны бэлиэтиир (үксүгэр олоҥхоҕо тут-лар, араастык уларыйыан сөп, уустук саҥа алл. этиилэргэ киирсэр). ☉ Выражает неутешное горе, смятение чувств (обычно употр. в олонхо, имеет неустойчивую ф., входит в состав межд. предл.)
Кимнээх буоламмын Киэҥэр-куоҥар кистээн Киһи оҥоруо баарай? Аай-аайбыан! Ыый-ыыйбыан! Аанай-туонай абам эбит! П. Ойуунускай
Ыый-ыыйбыан, Аай-аайбыан, Абытайбыан, халахайбыан! Халыҥ айыы эбит, Сүдү буруй эбит! Ыый-ыый, ыыйыкпыан! Аай-аай, аайыкпыан! Тутум солко быалаах Тойон-дьолуо сүрэҕим умайдаҕыан! Өксөкүлээх Өлөксөй
Ыйа-хайа ыраатта, Ымманыйа ытаата: «Ыый-ыыйбыан, аай-аайбыан! Ыччакайбыан... абытайбыан!.. Ымсыы буолан ыттыйдахпыан, Ыар дьаакырдыы умустахпыан!». Эллэй

түктүйэ

түктүйэ (Якутский → Якутский)

аат.
1. Урут сахалар балыгы уган хаһаанар туос иһиттэрэ. ☉ Берестяной сосуд, где раньше якуты хранили рыбу впрок
Барчаны улахан туос түктүйэлэргэ (холлоҕосторго) ыга симэн, хаппахтыы тигэн баран, таһынан уу киирбэт гына ыаһыыллара уонна күөл ортотугар дьаакырдаан тимирдэллэрэ. «ХС»
2. итэҕ. Былыр сахаларга: өлбүт киһи үөрүн ойуунунан туттаран, хаайан илдьэ сылдьарга аналлаах бүтэй тигиилээх туос иһит. ☉ В старину у якутов: наглухо зашитый берестяной сосуд, в котором в старину хранили пойманный с помощью шамана дух умершего (үөр)
Маныаха дьахтар биирдэ тиит мутугар түктүйэҕэ угуллубут уол оҕо ыйанан турарын булан ылан оннугар кыыс оҕотун уган быраҕан кэлэр. Саха сэһ. I
Буоба эмэгэти түктүйэтигэр төттөрү симэн баран, таһырдьа таһааран саһаан быыһыгар кистии анньан кэбиспит. Күрүлгэн
◊ (Туос) түктүйэ таҥара эргэр. — былыргы сахалар аһыйар киһилэрэ өллөҕүнэ, үөрүн дьүһүнүн ойууҥҥа оҥорторон уктаран баран ытыктаан дьиэлэригэр туруорар түөрт муннугунан сиэллээх, ойуулаах бүтэй тигиилээх туос иһиттэрэ. ☉ Изображение духа (үөр) почитаемого покойника (покойницы), зашитое шаманом в берестяной коробке (түктүйэ), украшенной по четырём углам конскими волосами и покрытой орнаментом, которое якуты хранили дома как икону
Түүн үөһэ буолуута түктүйэ таҥара ыйанан турар хаппахчытын иһэ сыыйа көҕөрө сырдаата. И. Гоголев
Ол [өлбүт] кыыстарын салгын кутун туос түктүйэ таҥараҕа дьүһүйтэрэн илдьэ сылдьаллар. «ХС»
ср. эвенк. тукту, туктуе ‘круглый берестяной короб для рыбы’