1. даҕ., сөбүлээб. Дьээбэни-хообону, тиэхэлэнэн, тэбэнэтирэн тиэрэни, үөннээҕи оҥорорун сөбүлүүр. ☉ Проказливый, озорной, лукавый
   Пионер оҕо, дьээбэт оҕо, Миигин дьэ тыллаа! Саатыаҕыҥ! Ф. Софронов
   Павка, оргуйа турар сылабаардары …… эттээх сирэйдээх, дьээбэт баҕайы харахтаах уолчааҥҥа биэрдэ. Н. Островскай (тылб.)
   △ Үөннээх, түгэхтээх. ☉ С задней мыслью, хитрый
   Дьэ, дьээбэт саҥалаах киһи буоллуҥ ээ. Бэйэм быһахпынан сүлүстэҕим дии. Н. Борисов
   2
   дьээбэтинньик диэн курдук. [Ымыы чыычаах:] Аҥаар өттүм буста эбээт! Ала Моҕус, эргит! - Өлбөт үөстээх ырыа дьээбэт Этэ, кырдьык, кэриэрбит. И. Чаҕылҕан
   Мэнигилээмэ, дьээбэт, мэнигилээмэ! М. Горькай (тылб.)

даҕ.
1. Дьону хаадьылыырын, дьээбэлиирин сөбүлүүр, дьээбэтинньик идэлээх. ☉ Устраивающий смешные проделки, шутливый, склонный к озорству
Дьэ, бу уол бэрт дьиибэлээх уол, туох эрэ улахан дьиибэни санаабыта буолуо. П. Ойуунускай
Уой, Петя, дьиибэлээх да уолгун ээ, хайа эдэр киһи кыыска «дорообо» диэн баран, баһын эрэ тоҥхос гыннарар үһү. С. Ефремов
Кини туох да куһаҕан санаата суоҕун иһин, ис-иһиттэн тэбэнэттээҕэ, дьиибэлээҕэ, дьону үтэн-анньан, тургутан көрөр идэлээҕэ. ВНГ ГОПХ
2. Киһи өйдөөбөт, киһини дьиктиргэтэр туох эрэ уратылаах. ☉ Необычный, непонятный, странный
Ол эрэн көстүбэт буолуохпун Билигин, кэбис, баҕарбаппын: Уон араас дьиибэлээх оҥоһуугун Соҕотох төбөбөр ылыммаппын. П. Тобуруокап
Дьикти сэп банаар дьиибэлээх да буолуо. Сииктээх сиргэ уурдахха сиилэтин ситиэ, Ууга уктахха - умайан күлүмнүө. Күн Дьирибинэ
Ким эрэ дьиибэлээх боппуруоһу ыйыппы-тыгар дьоннор күлсэн күүгүнэстилэр. В. Протодьяконов
3. Дьону атаҕастабыллаахтык күлүүэлэк оҥостон көччүргүүр идэлээх. ☉ Любящий зло потешаться, издеваться над людьми
Доодор кулуба хайа да былыргы саха тойотторуттан, баайдарыттан ордук суостаах, ордук баттыгастаах, ордук дьиибэлээх киһи эбитэ үһү. Саха фольк. Сир уйбат Сидьиҥ дьиибэлээх сиргидэх Бэлэһин бэтэтин. ТТИГ КХКК
Кини олус өйдөөх буолан баран, дьиибэлэрдээх, дьэбир майгыннаах киһи. Л. Толстой (тылб.)
4. Туох эрэ дьиибэни оҥороору гыммыт курдук көрбүт, тэбэнэттээх (харах туһунан). ☉ Озорной, хитрый, насмешливый (о взгляде, глазах)
Кини Ньомор Турантаайап сып-сырдыгынан уонна дьиибэлээх кыымнарынан ыһыахтаммыт харахтарын мыналыччы көрөн кэбиһэр. Л. Попов
Полковник Беляев элэктээбит курдук дьиибэлээх харахтарынан өрүс уҥуор диэки көрөр. Т. Сметанин
Уртуут курдук хамсыы, куруук күлэ сылдьар дьиибэлээх харахтардаах уол учууталлары бэйэлэриттэн таһаарара. «ХС»

1. даҕ.
2. Биир күрүс дьүһүнэ суох, араас-араас өҥнөөх. ☉ Разноцветный, пегий, пёстрый, полосатый
   Киэҥ тайҕа эриэн иэнэ эҥсиллэ түстэ. Амма Аччыгыйа
   Сытыйбыт дүлүҥ көҥдөйүттэн эриэн моҕотой хачыгыраан таҕыста. И. Гоголев
   Хаһаак биилинэн ыбылы ылбыт моҕотой эриэн сонноох. Эрилик Эристиин
   Аркашка ампаар иһиттэн дьэрэкээн эриэн кууруссалары талаҕынан үүрэн таһаарда. «Чолбон»
3. көсп. Биир тэҥэ суох, уларыйа турар, араастаах. ☉ Переменчивый, непостоянный
   Хомойуох иһин, олох уустук, эриэн, онно араас баара. Н. Лугинов
   [Василий:] Киһи дьылҕата эриэн, мин саамай үтүө кэммин хайдахтаах алҕаска аһардым. А. Сыромятникова
   Сэтээтэл Сэмэн эриэн өйдөөх, дьээбэтинньик киһи. Н. Павлов
4. көсп., кэпс. Биир дэхси буолбатах, атын-атын, булкаас. ☉ Разнообразный, разнородный, разношёрстный
   Биригээдэ састааба эриэн, үчүгэй да, мөлтөх да үлэһиттэр бааллар. СТКБТ
5. аат суолт.
6. Араас, эҥин-араас өҥ. ☉ Разноцветье, пестрота
   Улахан оҕуспутун, эриэммитин Кирилэнэн куоракка атыылата ыытаары гынабын ээ. Күндэ
   Куоҕастаах суор, атын көтөрдөр эриэннэригэр баҕаран, бэйэ-бэйэлэрин кырааскалаан, ойуулаан биэрээри оҥостуммуттар. Саха фольк. Өрөҕөтө сырдык бороҥ, хатырык курдук кыра эриэннээх. БББ
7. көсп. Ким, туох эмэ араас өрүтэ, эридьиэһэ, кубулҕата (хол., дьылҕа). ☉ Прихоть, причуда, каприз (напр., судьбы)
   Олох олоруу судургу буолбатах, эриэнэ, араас албаһа элбэх. Лоһуура. «Хас биирдии киһи эриэннээх», — диэн баран, хаамыытын өссө эбэн биэрдэ. Сэмсэ. Ити киһи эриэнин бэйэтэ бар дьоҥҥо кэпсии сылдьар буоллаҕа дии. Суол т.
   ♦ Иһин эриэнин көрдөрдө көр көрдөр
   Аммаҕа балтыбар ыалдьыттыы сырыттахпына күтүөтүм иһин эриэнин ырылхайдык көрдөрбүтэ. Т. Нутчина
   Иһин эриэнэ көр ис IV. [Хадарин:] Иһиҥ эриэнин дьэ биллэрдиҥ, сибилигин киһини көрсөргөр үрдүбэр түһэн уураабатаҕыҥ эрэ. В. Яковлев
   Эн иһиҥ эриэнин тиэрэ тардар, үөҥҥүн-күрдьэҕэҕин бүтүннүү ыраас мууска уурар кыахтаахпын. Е. Неймохов
   Иһэ эриэн үөн көр ис IV. Иһэ эриэн үөн, таһа таҥара чүмэчитэ. ҮА
   Киһи эриэнэ иһи- гэр — эриэнэ иһигэр диэн курдук. Киһи итэҕэйбэт суола, ол эрээри итинник баар буолар, киһи эриэнэ иһигэр. Н. Габышев
   Киһи эриэнэ иһигэр диэн этии ис хоһооно Киргиэлэйгэ анаммыт эбит. Н. Туобулаахап
   Күөрт ыт күлүүтүгэр, эриэн ыт элэгэр бар көр күөрт II. Кыыспын Куһаҕан Ньукулай уолугар биэрэн аатым алдьаныан, күөрт ыт күлүүтүгэр, эриэн ыт элэгэр барыам кэриэтин, Бүөккэҕэ биэриэм. М. Доҕордуурап
   Өскөтүн хайалара эмэ аһаран биэрдэҕинэ, сааһын тухары күөрт ыт күлүүтүгэр, эриэн ыт элэгэр барыахтаах. Багдарыын Сүлбэ
   Күөрт ыт күлүүтүгэр (эриэн ыт элэгэр) ыыт — күлүүгэ ыыт диэн курдук (көр күлүү). «Хара албыны хайдах эмэ гынан эриэн ыт элэгэр ыыппыт киһи», — диэн иһигэр саныыр. И. Гоголев
   Аны чыккымайдарга сыгааннатарыҥ, күөрт ыт күлүүтүгэр, эриэн ыт элэгэр ыытарыҥ хаалбыт эбит! Н. Заболоцкай. Санаата эриэн кэпс. — бигэ санаата суох, настарыанньатынан көрөн санаатын уларыта сылдьар (киһи). ☉ соотв. семь пятниц на неделе (букв. мысли пёстрые)
   Санаалара эриэн дьону киһи итэҕэйбэт ээ. Түөһүҥ эриэнин көрдөр көр түөс II. [Дьаакып кинээс:] Ити түөкүн тылын истиҥ эрэ, түөһүн эриэнин көрдөрөөрү гынар. А. Софронов
   Ыал устун баран бараҥҥын, эн миэхэ түөһүҥ эриэнин көрдөрөөрү гынаҕын быһыылаах. Амма Аччыгыйа. <Хараҕын> эриэнинэн көрдө — сөбүлээбэккин биллэрэн, өһүөннээхтик, кырыктаахтык көр. ☉ Смотреть злобно, враждебно, проявляя агрессию
   Ньиэмэс хараҕын эриэнинэн көрөр, аптамаатын Шагуровка туһулуур. Т. Сметанин
   Ынахтар бастаан утаа үргэн муннуларын бууһурҕаталлара, харахтарын эриэнинэн көрөллөрө. Э. Соколов
   Оҕус өһүөннээхтик эриэнинэн көрдө, мэччийэр сиригэр куотан күлүкүчүҥнээтэ. У. Ойуур
   Эриэн ыт элэгэ, күөрт ыт күлүүтэ оҥор — күлүүгэ ыыт диэн курдук (көр күлүү). Кырдьар сааспар биир кыыс оҕо эриэн ыт элэгэ, күөрт ыт күлүүтэ оҥордо, тоойуом. Н. Якутскай
   Сүрэ бэрт, Хадаар хоно сытан атахха биллэрбит үһү диэн эриэн ыт элэгэ, күөрт ыт күлүүтэ оҥоруохтара. П. Степанов. Эриэнэ иһигэр — дьоҥҥо үчүгэйдик көстө сатыыр, кубулҕатын-дьибилгэтин, киитэрэй санаатын кимиэхэ да биллэрбэт (киһи). ☉ Скрывающий под показной доброжелательностью злой и хитрый умысел, скрытный, коварный (о человеке)
   Кини эриэнэ иһигэр эбит, онтун уон алта сыл устата кистээн сылдьыбытын билбэтэхпин. И. Семёнов
   ◊ Иэдьэгэй эриэн көр иэдьэгэй
   Оскуолаҕа олох да үөрэммэтэҕэ, суругу иэдьэгэй эриэнин курдук көрөрө. ЛНН АДь
   Кугас эриэн көр кугас. Симменталь сүөһү дьүһүнэ сүнньүнэн сырдык күрэҥ, кугас эриэн буолар. Ыанньыксыт с. Күөх эриэн көр күөх I. Күөх эриэн таастаах ытарҕатын кэттэ. Күрдьүгэс эриэн — көр күрдьүгэс II. Саҥа төрөөбүт ньирэйдэрэ күрдьүгэс эриэн дьүһүннээх. Күрүлгэн. Кыһыл эриэн көр кыһыл. Былааччыйата кыһыл эриэн өҥнөөх. Тоноҕос (саадьаҕай) эриэн көр тоноҕос. Тоноҕос эриэн торбос. Эриэн күйүгэс биол. — эриэн истээх, кынаттаах күлүмэн. ☉ Обыкновенный пестряк (вид слепня)
   Эриэн күйүгэс тоҕус-уон түөрт сэнтимиэтир уһуннаах буолар. КЗА АҮө
   Эриэн кыыл I — моҕой диэн курдук. Эриэн кыыл курдук Эриллэн сытар, Моҕой кыыл курдук Буулаан сытар. Нор. ырыаһ. Эриэн кыыл буолан кубулуммуккуттан куттаммат уол турдаҕым. Ньургун Боотур
   Эриэн кыылы үктүү сыһан баран өрүһүммүт. Н. Габышев. Эриэн кыыл II түөлбэ. — үүс. ☉ Рысь. Хоту үүһү эриэн кыыл диэн ааттыыллар эбит. Эриэн тараһа көр тараһа. Эриэн тараһалаах убаһа эбит. Эриэн түөс түөлбэ. — лыглыйа. ☉ Белолобый гусь
   Маннык улахан хоҥору көрбөтөх ыраатта, дэҥҥэ түбэстэҕинэ дьоҕус, эриэн түөс эҥин буолааччы. Н. Лугинов
   Биһиги диэки бу эриэн түөс хаастааҕар кыра, хаарыҥка диэн ааттааччыбыт. С. Тумат
   Эриэн түөс туундара төрүт олохтооҕо, саамай элбэх ахсааннаах хаастартан биирдэстэрэ. БББ
   Эриэн үөн көр үөн. Арай бу кэмҥэ таас анныттан эриэн үөн сыылан тахсыбыта. «ХС»
   Баҕа, күлгэри, эриэн үөн кыһын устата иһийэллэр. КЗА АҮө
   Кобра — биир саамай күүстээх уонна кутталлаах эриэн үөн. БК БК
   ср. монг. эрээн ‘пестрота; пёстрый, пестроцветный’