и. д. от симис = II;харах симсии игра в жмурки.

I совм.-взаимн. от сим= I.
II совм.-взаимн. от сим= II; харах симис= играть в жмурки.

I набивать что-л. чём-л.; запихивать, заталкивать что-л. во что-л.; малы куулга сим набить мешок вещами; бөҕү корзинаҕа сим= запихнуть мусор в корзину.
II жмуриться, закрывать глаза; харах симэр игра в жмурки.

симис I диэнтэн хай
аата. [Максим] оптуобуска симсии бөҕөнөн бэрт нэһиилэ кыбыллан, пуортан Үрүҥ Хайа бөһүөлэгэр тахсыбыта. «ХС»
Атаакалыыр быһыттарыгар булкуур, ыгыта симсии бөҕө буолбута буолуо. Л. Толстой (тылб.)
◊ Харах симсии — оонньуу: хараҕа баайыылаах киһи атыттары тутар. ☉ Игра в жмурки
Хайах хостоһуута бүттэ, аны харах симсиитэ буолла. Н. Заболоцкай
Киэһээҥҥи хараҥа ыган кэллэҕинэ, биһилэх кутуһуутугар, харах симсиитигэр улахан да дьон кыттыһа түһэллэр. «ХС»

1. сим I диэнтэн холб. туһ. Сиилэскэ оту симсэ сылдьан, Сибэккилээх алааска, Талахха, окко чаҕылыйбыт Таммахтары көрдүм мин. К. Туйаарыскай
2. Биир сиргэ элбэх буолан чөмөхтөс, мунньуһун. ☉ Набиваться куда-л., скопиться где-л. в большом количестве
   Оскуолаҕа ыга симсибит дьоҥҥо биэлсэр …… сэрии туһунан кэпсээтэ. Амма Аччыгыйа
   Дьиэҕэ дьон лыык курдук симистилэр. М. Доҕордуурап
   Дьокуускай мас дьиэлэрэ Чохчолоһо симсэн тураллар. С. Васильев
   ◊ Харах симис — харах симсэ оонньоо. ☉ Играть в жмурки
   [Үһүс уол:] Мааҕын харах симсэ сылдьан, ити кыыһы уураабыта. А. Софронов
   Оонньуу барбыт кыргыттар Олус тоҕо хойутууллар? Харах симсэр ааттанан, Ханна-ханна сылдьаллар? Күннүк Уурастыырап
   Харах симсэр, ыал буолар Оҕо саастар аастылар. П. Тобуруокап