взаимн. от күнүүлээ = 1) ревновать друг друга; 2) завидовать друг Другу.

1) жадничать; харчыга ымсыырар он жаден до денег; 2) завидовать; туора киһи баайыгар ымсыырыма погов. не завидуй чужому богатству.

1) считать что-л. слишком большим (по количеству, объёму); 2) завидовать чужому богатству.

туохт., эргэр. Ымсыыр, иҥсэр. ☉ Проявлять жадность, зариться на что-л. [Балбаара:] Оттон син биэриэхпин өҕүллэн баран, туохпун тэрийээри күҥэйэ олордохпунуй. Эрилик Эристиин
ср. тюрк. күҥ ‘завидовать’

1) ревновать кого-л.; эрин күнүүлүүр она ревнует своего мужа; күнүүлээтэххэ түүн уһун погов. когда ревнуешь, ночь длинна; 2) завидовать кому-л.; кини доҕорун күнүүлүү санаата он позавидовал своему другу.

туохт. Ордук санаа, ордук үчүгэй дии санаа. ☉ Завидовать
[Степанида:] Ордук саныыллар, оокком, ордугургууллар. Ордугурҕааһынтан өһүөннүүллэр, барыта ымсыыттан. В. Протодьяконов
Кинилэр үчүгэйдик таҥналларын иһин, тастарынааҕы ыал оҕолоро ордугургууллара. Уустаах Избеков

туохт., эргэр. Кими эмэ абааһы көр, атыҥыраан бэйэҕэр чугаһатыма. ☉ Чуждаться кого-л., не подпускать к себе кого-л.
Эрин оҕото кинини сүтүөргүүр. ПЭК СЯЯ. Тэҥн. сүтүөрүмсүй
ср. бур. жүтөөрхэхэ ‘ревновать’, монг. жөтөөрхөх ‘завидовать, ревновать’

туохт.
1. Чугас киһиҥ (хол., кэргэниҥ) тапталыгар, бэриниилээҕэр эрэмньигин сүтэр, ол санааҕа быһа кэрбэт. ☉ Ревновать кого-л. к кому-л.
Күнүүлээтэххэ — түүн уһун, көһүттэххэ — күн уһун (өс хоһ.). Күтүр өстөөх, доҕорбун эрэниминэбин, кырдьык, биирдэ күнүүлээн көтүрү сытыйбытым баар этэ. Амма Аччыгыйа
Катя, ити хайдаҕый, ээ? Көрүстэргин эрэ мэлдьи күнүүлүүгүн, кыыһыраҕын. Ити куһаҕан ээ. С. Ефремов
2. Ордугурҕаа, ымсыыра санаа. ☉ Завидовать кому-л. [Маркс туора дьону] ордук саныаҕын уонна күнүүлүөҕүн, бэрдимсийиэҕин кини наһаа улуута бэрдэ. ЛВ МТА

1. излишек, остаток || лишний; ордугун эн ылаар остаток этого возьмёшь ты; ордук билиэттээххин дуо ? есть ли у тебя лишний билет?; "икки аҕыйах үс ордук " "третий лишний" (игра) (букв. два мало, три—излишек); 2. послелог, упр. исх. п. 1) лучше; кини миигиттэн ордук ытар он стреляет лучше меня; 2) больше, более; тоннаттан ордук больше тонны; сылтан ордук больше года; 3. нареч. особенно, в особенности; ордук илиим ыалдьар у меня особенно болит рука; ордук кинини өйдүүбүн особенно (хорошо) помню его # ордук санаа = завидовать.

I
туохт. Киэҥник сырдаан, арыллан көһүн (үксүгэр аһаҕас киэҥ сири этэргэ). ☉ Широко раскрываться, открываться взору, простираясь вдаль (о какой-л. местности). Хайа кэннигэр хапчаанынан туох эрэ хочо эҥэйэн көстөр
□ Бу суолтан хаҥас диэки пиэрмэлиир аартык эҥэйэн көстөр. П. Аввакумов
Оттон билигин ол иинтэн тахсар аана субу сырдаан, эҥэйэн көстөр, Мөрүөнү ол аан бокуойа суох ыҥырар курдук. Д. Таас
ср. орд. енги ‘быть открытым спереди’
II
дьүһ. туохт. Айаххын кыратык сэгэтэн сэргээн, истэн олор; туохха эмэ ымсыырбыттыы, хараххын араарбакка көр. ☉ Внимательно слушать, чуть приоткрыв рот; смотреть с жадностью на что-л. (напр., на пищу, ожидая подачки — о собаке)
Ыт эҥэйэн турар. ЯРС
ср. бур. эҥгэ ‘завидовать, быть завистливым’