сов. см. замещать.

I 1) замещать, заменять кого-л.; сэбиэдиссэйи солбуй= замещать заведующего; суох киһини солбуй= заменять отсутствующего; 2) заменять, сменять, переменять кого-что-л.; массыына чааһын солбуй= заменить части машины; аттары солбуй= сменить лошадей.
II соединять, связывать (напр. концы верёвки).

совм.-взаимн. от солбуй= I замещать, заменять друг друга; сменяться, переменяться с кем-л.; биһиги кинилиин солбуйсан үлэлиибит мы с ним работаем, сменяя друг друга.

туохт. Настаабынньык буол; настаабынньыгы с о л б у й. ☉ Быть, стать наставником; замещать наставника
Кырдьаҕас дьонтон ордук үгүс киһи тыа хаһаайыстыбатыгар үлэлиир. Кинилэр орто оскуола кэнниттэн производствоҕа тахсар ыччаттарга настаабынньыктаан киллэ рэр кылааттара эмиэ кырата суох. «К»
Саа һынан төһө да эдэрин иһин, П а н к р атий настаабынньыктаабыта быданнаата. ВВ ЫСЫ

туохт.
1. Туох эмэ сыанатын төлөө, боруостаа, онуоха сөптөөҕү биэр. ☉ Возмещать, компенсировать, восполнять что-л. [Дьүөгэ Дьөгүөр:] Дьэ, аҕа тойонуом, абыраа
Отум-бурдугум сирин үс сылга эн ылаҥҥын дайыымпабын толуй. П. Ойуунускай
Нолуоккун толуйаргар эйиэхэ төһө харчы нааданый? Н. Якутскай
Ол саа атыытын толуйар оҕонньор буолуом ээ. Д. Таас
2. Кими, тугу эмэ солбуй. ☉ Замещать, сменять кого-что-л.
Биир хортуоппуйу сиикэйдии сиэн хачырҕатан кэбистэ. Онтуката ас суолтатын толуйуохтааҕар, эбии алдьархайы аҕалбыта. И. Никифоров
[Маша] бэлиэр сайын ынах ыаһан, бүтүн биир ыанньыксыты толуйар сүүнэ үлэһит буолла. ВМП УСС
ср. тув. толу ‘меняй на залог, выкупи’, алт. толу ‘откупаться, давать выкуп, менять’

туохт.
1. Ким-туох эмэ оннугар буол, баар буол; ким-туох эмэ кэнниттэн кэл. ☉ Быть, появиться взамен кого-чего-л., заменять кого-что-л.
Түүннэри-күннэри солбуйаннар Ааһан истилэр хонуктар. Дьуон Дьаҥылы
Олоххо, холобур, туох да суох Уу, салгын иккини солбуйуох. «ХС»
Күөх сайыны солбуйан күүтүүлээх көмүс күһүн тиийэн кэллэ. ПНЕ СТ
2. Ким эмэ эбээһинэһин толорон кини оннугар быстах үлэлээ, кини үлэтин толор. ☉ Временно исполнять чьи-л. обязанности, замещать кого-л.
Катерина Павловна …… бүгүн ыалдьыбыт бырааһы солбуйан, поликлиникаҕа ыарыһахтары көрдө. Н. Лугинов
Биир атыылааччы уоппускатыгар баран турар — ону солбуйуоҕа. Софр. Данилов
Тима үөрэххэ киирээри гыммытын холкуоһун салайааччылара, солбуйар киһини булбаккалар, көҥүллээбэтэхтэрэ. КНЗ ТС
◊ Солбуйар аат тыл үөр. — этиигэ аат тыл, даҕааһын уонна ахсаан аат суолтатын сүгэр, бэйэтэ тустаах суолтата суох саҥа чааһа. ☉ Местоимение
Солбуйар аат туһаан араарыллан паузаланар эрэ түгэнигэр тириэнэн араарыллар. СТ С
Тардыылаах түһүктээһини солбуйар аакка киллэрэн, сыһыарыылаах солбуйар ааттар түһүктэниилэрэ диэн ааттаан суруйар. ВИП СТПС. Солбуйа тарт — тугу эмэ баайаргар быа икки төбөтүн түмүктүү баайбакка эрэ эрийэ тут, бобо тарт. ☉ Крепко стянуть, закрутить верёвку, не связывая концы в узел
Элэйэн-элэйэн киил буолбут муос сүгэни ойуун кыаһааныгар солбуйа баайан (тарт) кэбистилэр. П. Ойуунускай
Сеня …… курунан солбуйа тардан ылла да …… санныгар быраҕаат, хаама турда. Амма Аччыгыйа
ср. монг. солбих ‘скрещивать, ставить крест-накрест’, тув. солуур ‘заменить, менять’