туохт., кэпс.
1. Төттөрү-таары сырыт, туора ой, буруй, суолгун бутуй (куобах туһунан). ☉ Петлять, путать (затаптывать) свои следы, идти по ним же назад, намётывать петли и крюки, делать дальний прыжок вбок (напр., о зайце). Көр, бу куобах өннүбүт. Тыатааҕы арҕаҕар киириэн иннинэ суолун өннүбүт үһү
2. Куруук сылдьар ыыргыттан, олорор сиргиттэн тэй, ыраат. ☉ Отрываться, отдаляться от постоянного местожительства (насиженного места). Дойдугуттан өннүбүтүҥ ыраатта дуо?
□ Төрөөбүт өтөххүттэн өннүбэккэ, Тиэрийбит тиэргэҥҥиттэн тэйбэккэ [өлүөҥ]. Өксөкүлээх Өлөксөй

туохт.
1. Туох эмэ үрдүнэн, тугу эмэ атаххынан үктээ, үктээн хаамп; ханан эмэ элбэхтик сырыт. ☉ Наступать на что-л.; топтать ногами, затаптывать что-л. Оҕо муостаҕа сытар былакааты үрдүнэн баран, тэпсэн буортулаан кэбистэ.
□ Мин, кыра уол, биирдэ аҕабар аһылык илдьээри, бу ходуһаны ортотунан хортууспунан дэйбиирдэнэн истэхпинэ, кини [тойон] отууттан тахсан: «Оту тоҕо тэпсэҕин?!» — диэн ыга көбүөлээн баран, туттаран ылан баттахпын үргээбитэ. Амма Аччыгыйа
Сүөһү тэпсэн хараардыбыт тиэргэнэ бадараанынан быллайан сытара. П. Аввакумов
[Чыычаах ото] киһи үгүстүк тэпсэр сирдэригэр, чуолаан дьиэ таһыгар (тэлгэһэҕэ), суол кытыытыгар хойуутук үүнээччи. МАА ССЭҮү
2. Тугу эмэ атаххынан дэлби үктээн чиҥэт, дэхсилээ. ☉ Утрамбовывать ногами, утаптывать что-л. Балачча үрдээбит от үрдүгэр тахсан …… Сэмэн Бэһиэлэйэп тэпсэ сылдьар. Амма Аччыгыйа
Таня сүөһү кур киитин тиэргэнтэн таһан, өр үлэлээн, оҥхойдору толоро-толоро, ыга тэпсибитэ. М. Доҕордуурап
Дьаамаҕа угуллубут күөх маассаны тэпсэн чиҥэтэргэ саамай кырата икки-үс киһи туруох тустаах. САС
△ Кими, тугу эмэ атаххынан үктээн эчэт, өлөр. ☉ Затоптать, задавить кого-л. «Сыыстахха алдьархай, [тайах] киһини тэпсиэ..
Онон чугаһаан баран [ытыам]...» — дии санаатым. Т. Сметанин
3. көсп. Кими, тугу эмэ кырбаа, сыс. ☉ Бить, избивать кого-л.
Оо, көҥүллээх-кыахтаах гынан баран, сирэйдэрин тэпсэ түһэн биэрбит киһи — моһуоралара көнүөх этэ. П. Ойуунускай
Сатана кыыһа, үтүөнү оҥорон, өссө чуубургуу турбуккун, хата, баран дэлби тэпсэн биэрээйэбин. А. Софронов
Кини …… өссө лаппыйан иккитэ-үстэ хардыылаата: «Тутан сирэйдэрин саатырпыт киһи. Иккиэннэрин үчүгэй аҕайдык үлтү тэпсэн көрүөх этим!» — сутуругун ыгыта туттумахтаата. М. Доҕордуурап
4. көсп., кэпс. Кими, тугу эмэ улаханнык атаҕастаа-баттаа. ☉ Топтать, принижать, обижать кого-л.
Сүүрбэччэ сүөһүбүн сиэтиҥ, хамначчыт оҥоһуннуҥ, үлтү тэбистиҥ, саата суох — ордугун уоруйахтыыгын! М. Доҕордуурап
Туох иннигэр киһи киһини бу айылаах тэпсэрэ буолуой? В. Яковлев
5. көсп., кэпс. Кимиэхэ эмэ соторусотору сылдьан, хонон-өрөөн салгыт, сылат. ☉ Надоедать, докучать кому-л. частыми визитами. Эдьиийим ааҕы хоноһолор быыстала суох тэпсэллэр
□ Саввиннар мээнэ ыалдьыт-хоноһо тэпсибэт ыаллара. В. Яковлев
6. көсп., кэпс. Буоһатаары тыһыгын баттаа, сап (хол., бөтүүк туһунан этэргэ). ☉ Топтать (напр., курицу — о петухе)
[Бөтүүк] таптаан хообургуу-хообургуу эриэн кууруссаны тула көппүтэ, ойон тиийэн кэтэҕин аһыттан ылан тэпсэн барбыта. Далан
Ону «оҕонньор» [атыыр чыркымай] ситэ баттаан, бокуой биэрбэккэ тэпсээри гыммытыгар, «эмээхсинэ» [тыһы чыркымай] ууга умсан хаалла уонна сонно тута атын сиринэн, туора баран күөрэс гынна да, көтөн тарыкынайда. Р. Кулаковскай
♦ Атах тэпсэн олорон кэпсэт (сэһэргэс, сэлэс) — дуоһуйа, астына ирэ-хоро кэпсэт. ☉ Поговорить по душам
Икки улуус кулубалара атах тэпсэн олорон, бэрт үгүһү эргитэн сэһэргэһэллэр. Н. Якутскай
[Доҕордуулар] бары үлэ дьонун сиэринэн, биир хоско хааллан олорбут устудьуоннааҕы сылларыныы, билигин атах тэпсэн олорон астыныахтарыгар диэри сэлэһэр иллэҥнэрэ суох. Н. Лугинов
Атах тэпсэн олорон, Аа-дьуо өр кэпсэттибит. М. Ефимов
◊ Атах тэбис көр атах
[1-гы кыыс:] Көр эрэ, Былатыан уол букатын сатаан атах тэпсибэт ээ. А. Софронов
Муҥха тахсыар диэри килэҥ мууска хатыыскалыырбыт, маанытык таҥныбыт дьахталлар ыраас хаарга атах тэпсэ, илии охсуһа, дьиэрэҥкэйдии оонньууллара. И. Гоголев