Якутские буквы:

Якутский → Якутский

илбистээ

туохт.
1. итэҕ. Хаанымсах, өлөрсүүгэ-охсуһууга курдаттыы тартарар оҥор (хол., кыргыс сэбин). ☉ Вселять дух кровожадности (напр., в боевое холодное оружие)
Сүнньүгэр өтөрү түһээхтиир Илбистээн айыаҕым. Эллэй
Итии буулдьа көтүүтүн илбистээтин, Илии-атах күүһүн имэҥнээтин! Т. Сметанин
2. Абылыыр күүстээх, дириҥ иэйиилээх гын (үксүгэр тыл, ырыа туһунан). ☉ Наделять проникновенностью, чарующей силой (обычно речь, песню)
Эппит тылбын Этигэн илбистээн, Саҥарбыт саҥабын Сатарар саталаан, Чуораан курдук Чуҥкуначчы чугдаарыҥ! П. Ойуунускай
Өллөргүт даҕаны, эһиги Өстөөхтүүн охсуһа сылдьаҕыт, - Хас саллаат санаатын илбистээн, «Катюша» эстиитин ньиргиэрдээн. Күннүк Уурастыырап

Якутский → Русский

илбистээ=

уст. миф. делать кровожадным (напр. боевое холодное оружие).

Еще переводы:

илбистэт=

илбистэт= (Якутский → Русский)

побуд. от илбистээ =.

саталаа

саталаа (Якутский → Якутский)

  1. көр сатарт
  2. көсп. Туох эмэ күүрээнин күүрт, дохсун күүстээ (хол., өйгүн-санааҕын). ☉ Придавать чему-л. необычайную силу, небывалый творческий подъём, вдохновение (напр., мыслям, сознанию)
    Эппит тылбын Этигэн илбистээн, Саҥарбыт саҥабын Сатарар саталаан, Чуораан курдук Чуҥкуначчы чугдаардыҥ! П. Ойуунускай
    Ол саргылаах сарсыҥҥынан санаалары саталыаҕыҥ. Эллэй
хааннаа

хааннаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Киһи этигэрсиинигэр мунньустубут хааны анал ньыманан таһааран эмтээ (норуот эмчиттэрэ туттар ньымалара). ☉ Пускать кровь, делать кровопускание (употр. в народной медицине)
Содьоох отоһут кэлэн Сэппикиэй кырдьаҕаһы хааннаан барбытыгар, оҕонньоро кыырт буолан хаалбыта. Болот Боотур
Ньыыкан дьону үчүгэйдик көрөн-истэн, кими эрэ хаанныыр, сорохторго араас оттон-мастан оҥоһуллубут эми биэрэн ыытар. НЭНь. Төбөҥ хаана олус мунньуллубут, онон хааннаатахха эрэ сатаныыһы. «Чолбон»
2. эргэр. Кыргыс үйэтин саҕана: өлөрбүт сиэртибэҥ хаанынан сэриилэһэр сэпкин сот. ☉ В эпоху войн и сражений: мазать жертвенной кровью боевое оружие
Былыр кыргыһыыга баралларыгар биир эмэ уолу эбэтэр оҕонньору үҥүүлэринэн үөлэн уонна тобулута ытыалаан, сэптэрин хаанныыллара, илбистииллэрэ үһү. Саха сэһ. I
Кыргыс үөрэҕэр үөрэнэн бүтүүлэригэр сахалар боотурдарыгар ойуунунан илбис иҥэртэрэллэр уонна киһини өлөрөн, сэбинсэбиргэлин хаанныыллар диир буолаллара. Далан
Тойонноро Маһарах этиитинэн, бу түүн Мас Өнүкүй ойууну кыырдаран, биир тараах күрдьүгэс кунан оҕуһу өлөрөн, сэрии сэбин хааннаатылар. «Чолбон»
3. харыс т. Кими эмэ өлөр. ☉ Убить кого-л.
Халлаан тылын тыллаһыма, Хаанныыр адьас сатаммат. Иирбит киһиҥ, хааны көрөн, Эбии бэргиир идэлээх. Күннүк Уурастыырап
Хаммат сиэхсит Хас хааннаабыт сиэртибэтин Кутурҕанынан абаран Үлтү кэспиттэр. А. Абаҕыыныскай
♦ Илиигин хааннаа көр илии
Илиитин эрдэттэн хааннаабыт буолан, дьону өлөрөрү-өһөрөрү кэрэйбэтэ, улахаҥҥа уурбата. ВНГ ГОПХ
Сиэхсити өлөрөн илиибин хаанныа суохпун. «Чолбон»