уст. иноходец; баадьары ат иноходец.

1) иноходь; дьоруонан иһэр он едет иноходью; 2) иноходец; кулун дьоруо природный иноходец; уу дьоруо чистый иноходец; суолга киирбэт дьоруо ат баар үһү загадка есть иноходец, идущий не по дороге (тайах посох).

кэдьэрэ дьоруо нор. поэз. — икки уҥа эбэтэр икки хаҥас атахтарын түргэн-түргэнник хардары-таары тэҥҥэ ылаттаан, үҥкүүлээн эрэр курдук өрүтэ кэҕийэн айанныыр (ат). ☉ Лошадь, которая бежит легко, красиво, грациозно, вынося одновременно то обе левые, то обе правые ноги, иноходец
Кэҥсик-муҥсук сыттардаах, Кэдьэрэ дьоруо аттардаах, Киллэм-Хаҥалас оҕолоро, Кэккэлээхпин билэннэр Кэлбэтбарбат буоллулар. Саха нар. ыр. II
Симэхтээх кыырта маҥан Кэдьэрэ дьоруо атынан, Холкуос кыыһа сүктэн эрэр, Кэмчиэркэйэр, имэ кэйэр. И. Федосеев

1. аат.
2. Ат эбэтэр атын көлө икки хаҥас эбэтэр икки уҥа атахтарын хардары-таары тэҥҥэ ылан айаннааһына (маннык ат киһини сахсыйбат, онон айанныырга сынньалаҥ). ☉ Иноходь (способ бега лошади, когда попеременно выносятся вперед то обе правые, то обе левые ноги)
   Кэлин атын дьоруотун Кэлтэй хайҕаан арбаата. Күннүк Уурастыырап
   Оҕус сүрдээх аллаах, ону ааһан дьоруо этэ. И. Никифоров
   Ат биир кэм долгуһутар дьоруотугар бигэтэн, Хардааччы арааһы эргитэ саныыр. С. Никифоров
3. Икки хаҥас эбэтэр икки уҥа атахтарын хардары-таары тэҥҥэ ылан айанныыр ат. ☉ Конь-иноходец
   Долгууса сыарҕалаах дьоруолар Дьоруонан түһэрэн бардылар. С. Данилов
   Оҕонньор уолум сиэр дьоруотун биир-икки күн миинэн бырастыыластын диэбит быһыылааҕа. Ч. Айтматов (тылб.)
4. даҕ. суолт.
5. Икки хаҥас эбэтэр икки уҥа атахтарын хардары-таары тэҥҥэ ылан айанныыр (ат туһунан). ☉ При беге попеременно выносящий то обе правые, то обе левые ноги (о коне)
   Суолга киирбэт дьоруо ат баар үһү (тааб.: тайах мас). Дьоруо ат Тобугунан охсуллар Нуолур солко от Торолуйа үүннэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
   Ону сэргэ таһаҕасчыт, сүүрүк, сэлиик, дьоруо боруоданы тэнитиэххэ. С. Васильев
6. көсп. Дьоруо ат хамсаныытыгар маарынныыр (түргэн, элэгэлдьигэс, хайбалдьыгас). ☉ Похожий на движения коняиноходца (быстрый, мелькающий, слегка подающийся то в одну, то в другую сторону)
   Кэҕий кэтэх, Дьоруо тобук, Сүүрүк сүһүөх, Үҥкүү өттүк, Битии бэгэччэк диэн кини [куорат кыыһа] буола түстэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
   Суумка, зонтик туппут, суп-суон, Суһал дьоруо эмээхситтэр. Күннүк Уурастыырап
   Кини [кыыс] дьоруо сотолоро элэгэлдьийэн, уун-утары тиийэн кэлбитигэр, долгуйан хааламмын, хаҥас санныбын хамсатан халбарыйа түһэрбин кытта, кылап гына көрөөт, ааһа көтөн кынталдьыйа турда. П. Аввакумов
   Собо, мунду тойоно Содьоро дьоруо Баһылай. «ХС»
   ♦ Бадьара дьоруо - үҥкүүлээн эрэр курдук түөрт атаҕын киэҥник түөрт аҥыы түһэрэн айанныыр (кэтит түөстээх, самыылаах ат туһунан). ☉ Иноходец, шагающий как бы танцуя, широко и попеременно выставляя ноги вперед (о широкогрудом и широкозадом коне)
   Мааны ыал кыргыттара Бадьара дьоруо аттанан Баран иһэллэрин курдук, Бааралыы үүммүт Маҥан хатыҥ мас аатыран [үүнэн турбутум]. Саха нар. ыр. II
   Мачайар Баһылай биэс мөһөөххө барбатах бадьара дьоруо атын миинэн алааһы хайа хаамтаран тахсар. Саха фольк. Хара элэмэс аты бадьара дьоруонан түһэрэн иһэр салгын харааччы сиэбит сирэйдээх, бытыктаах киһини [саллааттар] бары эндэппэккэ биллилэр. П. Филиппов. Кулун дьоруо - төрүөҕүттэн бэйэтэ дьоруо. ☉ Природный иноходец. Кулун дьоруо атын миинэн нөҥүө алаас сайылыгар аттанна. Уу дьоруо - киһини сахсыйбакка, уу долгунун курдук долгулдьутан айанныыр ат. ☉ Иноходец, идущий не тряся, а мерно покачивая седока
   Уу дьоруо муус маҥан атынан олбуору ортотунан бидилгэхтэтэн Мэхээлэ Суудап кэллэ. Амма Аччыгыйа
   Төрүөҕүттэн уу дьоруо, кыыс кэрэ аты буланнар, оһуордаахсимэхтээх үрүҥ көмүс ыҥыырдааннар, кыыстарын тыыннаах киһи курдук мииннэрэн, икки өттүттэн өйөөн, Арыылаах арҕаа тамаҕын үстэ эргиппиттэр. Күннүк Уурастыырап
   Өкүүсэ санаатын курдук бастакы ат сиэлинэн-кутуругунан оонньоон, уу дьоруонан түһэ турда. Эрилик Эристиин
   др.-тюрк. йоруҕа