туохт.
1. Тугу эмэ кимиэхэ эмэ үгүстүк оҥорторон, үлэлэтэн, бэйэтэ сатыыр, кыайар буоларын ситис. ☉ Прививать кому-л. какой-л. навык, приучать к чему-л., упражнять, тренировать кого-л.
Кини Никита эрчийэр бөлөҕөр сааһынан саамай эдэрдэрэ эрээри, барыларыттан сылбырҕа, түргэн буолан кэскиллээхтэрэ. Н. Лугинов
Мин иэмэхтээн эрчийбит эрэттэрим бэйэм курдук Илбистээх илиилэнэн, Ыар тыыннанан хаалааччылар. И. Гоголев
Оҕолорбутун эрчийэн, кыылга-сүөлгэ үөмэргэ, бултаһарга үөрэтэн көрүөхпүт этэ буоллаҕа. С. Тумат
Кини эрчийбит спортсменнара учууталларын албан аатын түһэн биэрбэтэхтэрэ. И. Федосеев
2. Бэйэҥ күүскүн-уоххун, олоххо тулуургун дьарыктанан сайыннар, олох ыарахаттарын тулуйарга үөрэн. ☉ Приучать себя к преодолению трудностей, невзгод
Ким харса суох үлэлии, хаама үөрэммит, ким этин-хаанын эрдэттэн эрчийбит — ол үчүгэй саллаат. Т. Сметанин
Атынан айаннааһын киһи тулуурун, кыаҕын эрчийэр. Күн Дьирибинэ
△ Эдэр саастан олох ыарахаттарын тулуйан, олоххо буһан-хатан таҕыс. ☉ Учить кого-л. преодолевать трудности, невзгоды (о жизни)
Олох барахсан үөһүгэр уктан, уһааран, өлбөт үөстээн, имитэн эллээбитэ, оҕо сааска үлүскэн үлэ, сут-кураан инчэҕэй талахтыы эрийэн эрчийбитэ. «Чолбон»
3. Айааһаан, сыһытан көлүүргэ, ыҥыырга үөрэт (хаҥыл сылгы туһунан). ☉ Укрощать, усмирять, приручать, объезжать (необъезженную лошадь)
Туллай, Охоноон, Уораан күн тура-тура аттарын эрчийэн түбүгүрэллэрэ. И. Федосеев
4. Култуурунай үүнээйини сөрүүҥҥэ тутан тымныыны тулуйарга үөрэт. ☉ Приучать к низким температурам путём содержания в прохладе (о теплолюбивых растениях)
Ичигэһи сөбүлүүр култуура арассаадатын тымныыга эрчийдэххэ тымныыны тулуйумтуота биллэрдик үрдүүр. ФНС ОС
[Сорох оҕуруотчуттар] үүнээйи тэмпэрэтиирэ уларыйарын, намыһах тэмпэрэтиирэни тулуйумтуо буоларын наадатыгар эрчийэллэр, үөрэтэллэр. ЕАМ ББКПь. Уларыйа сылдьар тэмпэрэтиирэҕэ эрчийэр кэмҥэ оҕурсу сиэмэтин араскыта кылгас, бөҕө силис бытыктардаах буола үүнэр. СГС ОАКЭ
5. эргэр. Эрчимнэ, күүстэ киллэр (апхомуһун күүһүнэн). ☉ Придавать силу, энергию (напр., путём волшебства)
Уолан киһи кыыс дьахтар икки сүрэхтэрин хаанын холбуур ап хомуһунун туора эрчийэн кулу! Иитэр сүөһүбүт сүрэҕин-быарын манньытар ап хомуһунунан туора эрчийэн биэр! ПЭК СЯЯ
Биэс тарбахпар мэнэгэйдэ кэбиһэн кулу, эрбэхпэр имэҥнэ эрчийэн кулу. ПЭК ОНЛЯ I
ср. бур. эршэ ‘сила’