аат. Туох эмэ (хол., сүгэ уга) туллаҥнаабатын, хамсаабатын курдук кыбыта саайыллар мас, тимир. ☉ Деревянный или железный клин для закрепления чего-л. (напр., топорища)
Ытаһа оҥостуохха сөптөөх тимир чарпата элбэҕин истэн баран, соччо аахайбатаҕым диэн бэйэтин сэмэлэнэ санаата. Амма Аччыгыйа
Сылгыһыт чохороон сүгэтин ылан, күрүөтүн сүллүгэстэрин ытаһатын төлүтэ саайталаата. В. Протодьяконов
Өр, уһуннук туттуллубут өтүйэ угун ытаһата сахсайан, халкыҥнаан туллуон да сөп. ПАЕ ОСС
♦ Ытаһа буол — ким эмэ этиитин сэҥээрэн биэр, сөбүлэһэргин биллэр. ☉ Оказывать поддержку кому-л., соглашаться с чьим-л. мнением
«Биһиги бэйэбит да оппут холкуос киэниттэн туох да итэҕэһэ суох ээ», — Натааһа аҕатыгар ытаһа буолбута. П. Аввакумов. Ытаһа киһи — уҥуоҕунан кыра эрээри кыахтаах, киппэ, чиҥ киһи. ☉ Человек невысокого роста, но крепкого, плотного телосложения, крепыш (букв. человек-клин)
Манаана адьас сылайары билбэт, чокуур курдук ытаһа киһи. И. Данилов
Кини буускаҕа бөҕө-таҕа, ытаһа киһи наада диэн куруук туруорсар. А. Бродников
Эһэлэрэ төһө эмэ сохсо, айа куобахтарын сүгэн, тоҥуу хаары кэһэн хас да биэрэстэҕэ илдьэр ытаһа киһи эбитэ үһү. «ХС». Ытаһа (оҕус) — кими эмэ тэптэрэн, киксэрэн биэр. ☉ Поддакивать, подстрекать кого-л. на что-л. Оҕонньор ити курдук, биллибэккэ-көстүбэккэ сылдьан ытаһа охсоро, чобоорхойор дьон кылааннарын мүлүрүтэ түһэрэ туһалаах буолсу ээ. П. Ойуунускай
Хаһан баҕарар кыайыылаах өттүгэр охтон, ытаһа охсон иһэр идэлээх Аамалап: «Уолбут сайдыбыт», — диэн чап гыннарда. Э. Соколов
ср. тюрк. адыш, ай ‘раздвигать’