туохт. Ханнык эмэ уорганыҥ бодоҥуран эккэр-сииҥҥэр ириҥэ, хаан булкаастаах чалахайдыҥы симэһиннэн, оннук симэһиннээх буол. ☉ Вследствие поражения какого-л. органа вырабатывать в своём организме слизистую жидкость, содержащую кровянистый гной
Кыыл өлүгүн аһан көрдөххө, тыынар уоргана, куртах-оһоҕос ханаалын салыҥнаах бүрүөлэрэ сүһүрбүт, мэйиитэ чэлкэҕирэ үллүбүт, хаан туруулардаах уонна кытарбыт буолаллар. СЫаКЫ. Альфортия личинкалара тарҕаныыларыгар сылгы улаханнык дьүдьэйэр, мөлтүүр, …… оһоҕоһун иһэ чэлкэҕирэр, үллэр. Сылгыһыт с.

аат. Тыҥаттан уонна тыыныы уорганнарыттан тахсар чалахай, салыҥ; тыыннаах харамай ханнык эмэ уоргана бодоҥуруутуттан тахсар ириҥэ, хаан булкаастаах чалахайдыҥы симэһин. ☉ Слизистое выделение из дыхательных путей и лёгких, мокрота; слизистая жидкость, содержащая кровянистый гной, образующаяся вследствие поражения какого-л. органа живых существ
[Баайдар] Сидьиҥҥэ силбээн, быртахха былаан …… Чэлкэҕинэн тибиирэллэрэ. С. Данилов
Сонообут дьахталлартан хааннаах чэлкэҕи бааҥканы туолуор диэри ылан урукку чөллөрүгэр түһэрэрэ. ВНЕ НЭНь
ср. др.-тюрк. челпэк, туркм. чылпык ‘глазной гной; гной на уголках глаз’, монг. залхог ‘слизь’