сыһ. Букатыннаахтык, бүтэһиктээхтик. ☉ Окончательно
Айталыын Куо эдьиийим! Куттанакуойа хаалыма, Куруйа-хомойо сылдьыма, Быдан-быдан дьылларга Быралыччы бырастыыйдарыҥ! П. Ойуунускай

аат. Сылгы саннын хаптаҕайын иһинэн ойоҕоһугар сыста үөскүүр сыа (саамай минньигэһэ, амтаннааҕа). ☉ Жир на передних рёбрах лошади (считается самой вкусной, лакомой частью туши)
Урут эйиэхэ хоҥнуота да суох холу ыһыктыбатах киһи. Болот Боотур
Түөкүттэр биэ хоҥнуо ойоҕоһун буһаран кээстилэр. Н. Павлов
♦ Холтон хоҥнуотун хоҥнорон ылбыт курдук хомой — саамай үчүгэйтэн, бастыҥтан маппыт курдук, олус улаханнык хомой. ☉ Сильно разочароваться, расстроиться, будучи лишённым самого лучшего (передние рёбра, покрытые толстым слоем жира, у якутов считались самым вкусным, лакомым куском
Если давали рёбра без хоҥнуо, это воспринималось как оскорбление, унижение — букв. разочароваться так, будто от передних рёбер лошади отняли (отодрали) жирную часть). Хомолто өттүттэн Холтон хоҥнуотун Хоҥнорон ылбыт баар. Өксөкүлээх Өлөксөй
◊ Хоҥнуо ойоҕос көр ойоҕос. Холун ыксатынааҕы икки-үс ойоҕоһу хоҥнуо ойоҕоһо дэнэр. Сылгыһыт с.
ср. др.-тюрк. хоҥ: хоҥ эт ‘мышцы, мускулы, мякоть’

туохт.
1. Кийиит буол. ☉ Быть невестой
Күннээх дойдум отонноох мастара Кийииттии кэлиэхтэрэ чаллах тииппэр. С. Данилов
2. көсп. Туохтан эмэ килбигий, кыбыһын, кэмчиэрийэ тутун. ☉ Стесняться, стыдиться, смущаться, робеть
Ханна эрэ ыраах талах быыһыттан килбигийбит, кийииттээбит куолас: «Ньуох, ньуох!» — диэтэ. Н. Заболоцкай
Рая …… талах олоппос адьас кырыытыгар кумуйан, кийииттээн кэмчиэрийэн олороохтообута. «ХС»
3. көсп. Эстибэккэ хаал, эпчиэскэлээ (саа туһунан). ☉ Дать осечку (о ружье)
Мин саам улахан көтөргө кийииттиирэ. ПЭК СЯЯ
«Бу үйэҕэ эстэллэрэ. Тоҕо кийииттээбит сааларый?» — диэн Ордьоох ойуун, саата эстибэккэ хаалан бултан маппыт курдук, хомойо саҥарара. Эрилик Эристиин
4. эргэр. Улахан, ытыктанар көтөртөн дьиксин, сэрэн (сахаларга урут баар сиэринэн, кубаны, кыталыгы көрдөхтөрүнэ оҕону-дьахтары саһыараллар эбэтэр дьахтар сүктэр кыыс таҥаһын кэтэн көстөр). ☉ Остерегаться крупной птицы в силу особого, почтительного, к ней отношения (раньше якуты, завидев такую птицу (напр., стерха, лебедя, орла), прятали от нее детей и женщин или женщины представали перед ней в наряде невесты)
Оҕонньорум Байды этэ. Байдылар кийииттэрэ буоларым быһыытынан, кубаттан кийииттиибин. Багдарыын Сүлбэ
Былыр улахан көтөртөн кийииттииллэр үһү. «ХС»
♦ Кийииттээбит курдук буол — килбигий, симитин, кыбыһын. ☉ Испытывать робость, смущаться, стесняться
Бонифатий оҕонньор хайдах эрэ кийииттээбит курдук буолан соччо кэпсэтиигэ кыттыбакка, тэйиччи соҕус сэрбэллэн олорон, ыһаарыллыбыт собону сиэн илибирэтэр. В. Яковлев