кыскыйдаа диэнтэн бэй
туһ. [Алааһым] Кыскыйданар тыалгынан Кынаттанан дайабын, Аарыгырар суолгунан Аартыктанан барабын. А. Бродников

сыллаа диэнтэн атаах. [Кыыс Кыскыйдаан — Үрүҥ Уолаҥҥа:] Обуйуктуур уостаргын Уураахтаан, сыллаахтаан Уохтарбын харатыам. П. Ойуунускай

уур диэнтэн тиэт
көрүҥ. [Кыыс Кыскыйдаан] бокуойа суох эрин сиэтэн илдьэн, сымара хара тааска илиитин уурбахтыыр. П. Ойуунускай
Саҥа мастары эбии уурбахтаата уонна дьонугар киирдэ. «ХС»

үрүҥ диэнтэн атаах. [Кыыс Кыскыйдаан:] Үрүҥчэй субалаах үтүөкэн барахсан үөскээтэ диэхтээннэр, Ороммор уордайан охсуһар буолбутум. П. Ойуунускай
Үөрүүбүн билэҕиэт, үрүҥчэй хатыҥнар, мин, дьолбун туойаҕыат, халлаантан чыычаахтар. Т. Сметанин

саҥа алл., фольк. Олоҥхоҕо сорох дьахтар персонажтар ырыалара саҕаланыытыгар этиллэр тыллар. ☉ Междометие, зачин песен некоторых женских персонажей в олонхо (напр., старухи Симэхсин, девыабаасы Кыыс Кыскыйдаан)
Алаатаҥулаатаҥ! Аҕаккам оҕотоо! Ийэккэм оҕотоо! Истиэхпин иһиттим, көрүөхпүн көрдүм даа! П. Ойуунускай

сыһыар диэнтэн тиэт
көрүҥ. [Кыыс Кыскыйдаан] бокуойа суох эрин сиэтэн илдьэн, сымара хара тааска тумсун сыһыарбахтыыр. П. Ойуунускай
Кыталык моонньун араастаан токуруҥнатан кэтэҕин көхсүгэр сыһыарбахтаан, …… кынаттарын сапсына оонньуур. П. Тобуруокап

дьүһ. туохт. Икки атаххар түөрэҥэлээн сылбырҕатык хамсанан ыл (кыра уҥуохтаах бүк-тах түспүт киһи туһунан). ☉ Переваливаясь из стороны в сторону, сделать быстрое, ловкое движение всем корпусом вперед, в сторону (о человеке небольшого роста с нескладной фигурой)
[Кыыс Кыскыйдаан] чачыгыраччы күлэн баран, өттүгүн охсуммутунан эргичийэн дьуодьарыс гынар, киэргэлэ барыта бурал-харыл гынар. П. Ойуунускай

даҕ., фольк. Уһун синньигэс (моой туһунан). ☉ Длинный и тонкий (о шее человека)
Дьойуо хара тумустаах, сэттэ былас дьүөкэл хара моонньун моойторук курдук эриммит Кыыс Кыскыйдаан дьуодьас гына түстэ. П. Ойуунускай
Суор хара аҥаспыт аппаларыттан икки хос дьүөкэл бастаах, киһи аймах көрбөтөх, күлүк курдук күлүкүчүйэ сүүрэр, ыар сыттаах көйкыыллара быгыалаһан тахсаннар орулаһа хончоҥностулар. Д. Апросимов

даҕ. Үөһээ өттүнэн иэҕэйэр, куоҕайар (синньигэс предмет туһунан). ☉ Качающийся, сгибающийся, склоняющийся (о тонком предмете)
Иэҕэл-куоҕал, Иһил-таһыл, Иҥнэл-таҥнал, Иэдээн-куудаан, Эргиэнурбаан. П. Ойуунускай
◊ Иэҕэлим-куоҕалым, иһилим-таһылым - олоҥхоҕо абааһы кыыһын ырыатын киирии тыллара. ☉ Запев бесовской девы в якутском эпосе олонхо
Иэҕэлим-куоҕалым… Иһилим-таһылым… Оройунан оонньообут, Ортотунан курдаммыт Урааҥхай саханы, Умсары уураҥҥын, Урусхал оҥорон, Уоттары умуруораар! П. Ойуунускай. [Кыыс Кыскыйдаан:] Иэҕэлим-куоҕалым... иһилим-таһылым… Кырдьыга даҕаны, Кыбынан сытыахха Дьахтартан талыыкан Дьахтар да буолабын, Дьаралыйа таптыаҕыҥ… П. Ойуунускай

сыһ. Кылгас, хатан тыаһы таһааран (тугу эмэ гын). ☉ Издавая, производя короткие, звонкие звуки, похожие на «ширк-ширк» (делать что-л.)
[Кыыс Кыскыйдаан:] Алаата оҕолор… Эр киһи буолан бараҥҥын Эҥин-араас буолаҥҥын? (тумсунан тааһы чуур-чаар сотор). П. Ойуунускай
Ыаҕайа түгэҕэр үүт тыаһа, сүтэ-сүтэ, чуур-чаар гыммыта, онтон улам чөллөрүйэн, чуп-чурулас буолан барбыта. П. Аввакумов
Баһылай оҕонньор охсуутугар бараары хотуурун чуур-чаар сытыылыы турда. В. Гольдеров