аат., зоол. Кэбинэн аһыыр сүөһүлэр (кыыллар). ☉ Жвачные
Сибиинньэлэртэн уонна бегемоттартан ураты бары ыыраахтаах туйахтаахтары кэбинээччилэр диэн ааттаабыттар. ББЕ З
Кэбинээччилэр балталара кэтит хаптаҕай ньуурдаахтар, онтукаларынан ынах өҕүйүллүбүт аһылыгын убаҕас хааһы көрүҥнэниэр диэри илдьиритэр. ББЕ З
Кэбинээччилэргэ табалар, барааннар, козалар эмиэ киирэллэр. ББЕ З

ж. антилопа (кэбинээччилэргэ киирсэр кыыл).

зоол. антилопа (кэбинээччилэргэ киирсэр кыыл).

мн. зоол. кэбинээччилэр (аһаабыт астарын төттөрү таһааран ыстыыр харамайдар).

аат. Ынах сүөһү уонна атын да кэбинээччилэр куртахтарын үһүс салаата. ☉ Отдел желудка у жвачных животных, книжка
Таҥкычах кутуйах уонна соморсо икки ардыгар баар, хаптаҕай чараас элбэх сарбынньахтардаах. Ыанньыксыт с. Кэбинээччилэр балталара кэтит хаптаҕай ньуурдаахтар, онтукаларынан ынах өҕүйүллүбүт аһылыгын убаҕас хааһы көрүҥнэниэр диэри илдьиритэр, ол кэнниттэн эмиэ ыйыстар. Бу сырыыга аһылык үһүс салааҕа — таҥкычахха — түбэһэр. ББЕ З. Ынах сүөһү түөрт хаамыралаах уустук куртахтаах: харыннаах, соморсолоох, таҥкычахтаах, кутуйалаах. Биэс т.
ср. др.-тюрк. сархайых ‘требуха’, бур. һархинсаг ‘сычуг’, монг. сархинаг ‘книжка (часть желудка)’, п.-монг. чаҥкыр ‘беловатый, синевато-белый’

аат. Ынах сүөһү уонна атын да кэбинээччилэр куртахтарын бүтэһик (төрдүс) хоһо. ☉ Сычуг. Ынах сүөһү түөрт хаамыралаах уустук куртахтаах: харыннаах, соморсолоох, таҥкыччахтаах, кутуйалаах. Биэс т. Саҥа төрүөх уоһаҕы истэҕинэ соморсото, оһоҕосторо, ас буһарар быччархайдара үлэлээбитинэн бараллар. МСИ ССНьЫаУ
ср. казах. жумыршах ‘книжка (3-й желудок)’, кирг. жумур ‘сычуг’

аат. Кумах куйаар дойдуларыгар үөскүүр, биир эбэтэр икки бөкчөгөрдөөх кэбинээччилэр биистэрин ууһугар киирсэр улахан дьиэ кыыла. ☉ Верблюд
Тэбиэн саҕа хара санаатааҕар түөн саҕа үрүҥ санаа ордук (өс хоһ.). Таһаҕас ырдыммыт тэбиэннэр быа курдук субуллубуттар. Н. Лугинов
Кумах куйаар бэлиэ кыыла тэбиэн буолар. МЛФ АҮө
ср. бур. тэмээн, хак. тибе, др.-тюрк. девэ, тевэ, теви, эвенк. тэмэгэн, тэвен ‘верблюд’

аат.
1. анат. Ынах сүөһү уонна атын да кэбинээччилэр куртахтарын иккис салаата. ☉ Сычуг (второй желудок жвачных)
Кэбинэн аһааччылар куртахтара түөрт хаамыралаах: харыҥ, кутуйа, таҥкыччах, соморсо. Ыанньыксыт с. Уон икки киилэ кэриҥэ оту кутуйатыттан хостуубут. Бу от эмиэ кыыл тыыннаах өр сыппатаҕын туоһулууллар. П. Ламутскай (тылб.)
2. Муора, өрүс хомото, киэҥ сир саппыйата. ☉ Морской или речной залив
Хайыай, тыын быстара диэн ыксал, үрүҥ күнэ харааран алаас анараа кутуйатыгар олорор соҕотох балыксыт оҕонньор балаҕаныгар көтөн түспүтэ. Далан
Икки үрэх киэҥник, холлоохтук оттотууһу. Үрүйэлэрэ, саппыйалара, кутуйалара да элбэх эбит. Н. Босиков
◊ Сүрэх кутуйата анат. — хаан тымырдар устун сүүрэрин хааччыйар сүрэх салаата. ☉ Желудочек (сердца)
Ревизор ыарыытын историятыгар суруйбуттара: «Сүрэҕин кутуйатын кэнники истиэнкэтигэр уһуктаах өттө аллара диэки сытар, сүрэх күлүгүн кытта бииргэ тэпсэр, буулдьа көстөр». ЭБЭДьА
ср. хак. хоты ‘сычуг’, тув. коду ‘желудок’

несов. что ыстаа, кэбин; лошадь жевала сено ат оту ыстыыра.

и. д. от кэбин= I жевание жвачки, пережёвывание чего-л.