Якутские буквы:

Якутский → Якутский

кэтэм

I
көр кэтимэх
Ити күн атыырдары, буураттары, сачарыылары, кэтэмнэри олох сыарҕанан сүүрдүү уонна миинэринэн (уучаҕынан) сырыһыннарыы олус хатыһыылаахтык барбыта. «ХС»
II
көр кэтэмэҕэй. Иэйиилээх көрүүнү кытта бииргэ Олеся миэхэ бүтүннүү бэйэтин үөрүүнү кытта, туох да саараҥа, кэтэмэ суох биэрэр диэн өйдөөбүтүм. Н. Куприн (тылб.)

кэтэ

I
аат. Кыһыллыҥы эттээх бөдөҥ муора балыга. Кета (морская рыба)
Улахан остуолу тула олорон буспут кэтэ балыгы сиэтилэр. «ХС»
Биһиги Тютихэҕэ кэтэ балык муораттан өрүскэ ыы тахсар кэмигэр кэллибит. В. Арсеньев (тылб.). Үрэх сүүрбэ арсыыннаах туоратын тухары кэтэ балык киэптии анньан киирэ турар. А. Алдан-Семенов (тылб.)
Кэтэ балык курдук кэтэ турар — сиэрэ суох өһөс (туох да диэ — эппитин этэ, оҥорбутун оҥоро турар). Очень упрямый, стоящий на своем (букв. идет напролом, как рыба кета; в период нереста кета, преодолевая огромные расстояния, встречные течения, пороги, упорно устремляется в верховья рек и после нереста подыхает).
тунг. кеета
II
кэтэ бараан улууһа фольк. — олоҥхоҕо ханнык эрэ үөһээҥҥи биис уустара. Какое-л. верхнее племя (в эпосе олонхо)
Кэтэх өттүбүттэн кэтээбит, Кэтэҕинэн быалаах Кэтэ бараан улууһа, Кэлэҕэй бэйэбитин тылбаастаабыт, Кэргэн билэ дьонум, Бэттэх буолуҥ эрэ! ТТИГ КХКК; кэтэ кэмэлдьи — өһөс, куһаҕан майгы. Грубый, упрямый нрав
Эн Кэнчээри от курдук, Кэрэ дьүһүҥҥүн Кэтэ кэмэлдьибинэн Кэҕиннэриэм суоҕа. А. Софронов; кэтэ кэрдии — бото болдьох диэн курдук (көр бото)
Мас курдук Өрүс алдьаныыта биирдэ эргийэн күөн көрсүөм, хаан харсыам, бото болдьох, кэтэ кэрдии буоллун. Саха сэһ. I
Кинилэр [улуу ойууттар] туох эрэ буруйдара-айыылара туолан дуу, күн сиригэр сылдьыахтаах бото болдьохторо, кэтэ кэрдиилэрэ кэлэн дуу, үөһээҥҥи тоҕус ойуун төрдүгэр көтөр быһыылара үһү. И. Гоголев

Якутский → Русский

кэтэ

кета || кетовый; кэтэ балык курдук кэтэ турар погов. прёт напролом, как кета (о незадачливом упрямце); кэтэ искэҕэ кетовая икра.


Еще переводы:

кета

кета (Русский → Якутский)

ж. кэтэ, кэтэ балык.

кетовый

кетовый (Русский → Якутский)

прил. кэтэ; кетовая икра кэтэ ИСКЭҔЭ.

носит

носит (Русский → Якутский)

гл
илдьэ сылдьар

гл.
илдьэ сылдьар (илдьэ сырыт), кэтэ сылдьар (кэтэ сырыт)

свинка

свинка (Русский → Якутский)

I ж.: морская свинка муора сибиин-кэтэ (кэрбээччилэргэ киирсэр кыра харамай).

кирдиэлэппэхтээ

кирдиэлэппэхтээ (Якутский → Якутский)

кирдиэлэт 1 диэнтэн тиэт
көрүҥ. [Киһини] таһырдьа таһааран, кэтэҕиттэн кирдиэлэппэхтээтим. Амма Аччыгыйа

кэҕийтэлээ

кэҕийтэлээ (Якутский → Якутский)

кэҕий диэнтэн төхт
көрүҥ. Устунан кэтэҕинэн тиэрэ кэҕийтэлээн, саннын хамсатан, …… илгистэн хоххуллар. Күннүк Уурастыырап

санньырҕа

санньырҕа (Якутский → Якутский)

көр санньылхай
Кэтэҕэр Сэттэ санньырҕа тэһииннээх Булкуурдаах Муус Бээлэй диэн Дьэгэбааба сиилинэйэ, …… Үөскээбит эбит. Д. Говоров

туртаҥнаспахтаа

туртаҥнаспахтаа (Якутский → Якутский)

туртаҥнас I диэнтэн тиэт
көрүҥ. [Куобах оҕолоро] кутуруктара туртаҥнаспахтаат, сылбах кэтэҕэр киирэн сүтэн хаалаллар. П. Чуукаар

быалат

быалат (Якутский → Якутский)

кэтэх (кэтэҕинэн) быалат — төттөрү түс, төттөрү өттүгэр тардыс, ким да тылыгар кииринимэ. Стать грубым и неуступчивым
[Анна:] Никита Петрович, төттөрү өттүгэр тардыһар кэтэх быалаппыт дьоннор эмиэ бааллар. Пьесалар-1955. Мин эрим тойон, Лоҥкуудаҕа киирдэҕинэ туох буоларын билэн, кэтэҕинэн быалатта. М. Доҕордуурап

дыраҥнаталаа

дыраҥнаталаа (Якутский → Якутский)

дыраҥнаа диэнтэн төхт
көрүҥ. Абыраамап аатырбыт ахан киһи, дыраҥнаталаан, дьүһүнүнэн да бүрэтэ суох. Л. Попов
Кини чыначчы туттан баран, бэргэһэтин араастык уурунан кэтэ-кэтэ, хааман дыраҥнаталаан ылла. Р. Баҕатаайыскай