аат. Туох эмэ дэлэйэ, элбэҕэ. ☉ Обилие, изобилие чего-л.
Дьон күскэмин саҕана ыраахтааҕы суолун тардыахха баар. ПЭК СЯЯ
Үс хонук иһигэр Үрүҥ күскэминэн аһатаннар, Өлбөт мэҥэ уутунан утахтааннар, Уруккута диэн туох этэй, Уонунан ордук гына мөлбөттүлэр. ТТИГ КХКК
Якутский → Якутский
күскэм
Еще переводы:
көрүҥнээх (Якутский → Якутский)
даҕ. Кимтэн эмэ көрүҥүнэн (хол., уҥуоҕа улаханынан, модьутунан) ордук көстүүлээх. ☉ Видный; выгодно отличающийся от других по внешним данным
Хата, оҕонньорунааҕар эмээхсинэ ордук көрүҥнээх эбит: ханайбыт, хантайбыт быһыылаах, күскэм курдук эттээх, кэтит сирэйдээх. П. Ойуунускай
Дьонтон наһаа, киһиттэн уһулуччу күүстээх да, көрүҥнээх да буолбатахтар эбээт, норуот дьоруойдара. Амма Аччыгыйа
араҕас (Якутский → Якутский)
даҕ.
1. Сырдык саһархай. ☉ Светло-желтый
Биэрэккэ үксэ оҕо, дьахтар, үрүҥ былааттар, күөх, кыһыл, араҕас, үрүҥ ырбаахылар муһуннулар. Бэс Дьарааһын
[Ваня] тутум халыҥ кыһыл, араҕас тастаах кинигэлэри куруук кыбына сылдьар буолар. Амма Аччыгыйа
Тииттэргэ снаряд оскуолката тоҕута көппүт баастарыттан, симэһиннээх харах уутун курдук, араҕас сымала бычалыйа түстэ. Т. Сметанин
2. Кутуруга, сиэлэ сырдаан көстөр, онтон атына кыһыллыҥы саһархай (сылгы өҥүн туһунан); кугас (ынах сүөһү өҥүн туһунан). ☉ Хвост, грива — светлые, остальное — красновато-желтое (о масти лошади); рыжая (о масти коровы)
Алла-булла кутуруктаах араҕас атын миинэн баран көтөн тахсыбыт, үөһээ дайдыга. Саха фольк. Лариса, ойон туран түннүккэ тиийэн, сарайга ыҥыырдыын баайыллан турар ураанньыктаах араҕас дьүһүннээх орловскай боруода ат, көрөн-истэн дьэргэлдьийэ турарын көрдө. Эрилик Эристиин
тюрк. сарыг
◊ Алтан араҕас (сылгы) көр алтан. Араҕас илгэ — былыргы өйдөбүлүнэн үөһээ таҥаралартан (айыылартан) бэриллэн үрүҥ ас-үөл, үүт-арыы дэлэйиитэ. ☉ По старинному поверью, изобилие молочных продуктов, ниспосланное добрыми духами
Айыыһыт Хатын, Биһиги алтахтаабыт сирбитигэр Арылыас кус сымыытын курдук Араҕас илгэни биллиргэччи Таммалата тур! Оҕоло-о-ор! Саха нар. ыр. II. Дьэ, ынаҕын үүтүн Ыан таһааран, Араҕас илгэни Астатыам диэн, Аҕаарыччы кутан Оҥкучаҕар ууран кэбистэ. Саха фольк. Тэҥн. сөлөгөй. Араҕас тэллэй — намыһах, муохтаах сиргэ үүнэр, араҕастыҥы кыһыл сэлээппэлээх, сабырыйан бүүрэ тардыллыбыт кытыылаах сиэнэр тэллэй. ☉ Рыжик (съедобный гриб). Араҕас хааннаах — кытархайдыҥы сырдык сирэйдээх. ☉ С красновато-светлым лицом
[Эмээхсин] ханайбыт, хантайбыт быһыылаах, күскэм курдук эттээх, кэтит сирэйдээх, араҕас хааннаах, аҕамсыйан эрэр дьахтар эбит. П. Ойуунускай
Василий Иванович Холмогоров орто үөрэхтээх, күлбүтүнэн сылдьар эйэҕэс харахтаах, араҕас хааннаах эдэркээн киһи. М. Доҕордуурап. Тэҥн. арыы саһыл хааннаах. Араҕас хопто — саһархай өҥнөөх, «тэкэт, тэкэт» диэн саҥалаах, сэдэхтик көстөр кыра хопто. ☉ Розовая чайка. Далан араҕас (сылгы)— кутуруга, сиэлэ, өрөҕөтүн түүтэ хаан кыһыл уһаты дьураалаах (сылгы). ☉ Масть лошади: с полоской кроваво-красного цвета на гриве, брюшке и хвосте. Куба араҕас (сылгы) — кутуруга, сиэлэ, самыыта, уорҕата араҕас, ньилбэктэрэ уонна түөһэ сырдык араҕас (сылгы). ☉ Масть лошади: грива, круп и спина желтого цвета, колени и грудь — соловые. Тэҥн. сырдык буулур. Күдэн араҕас (сылгы) — сырдык кугас. ☉ Масть лошади: светло-рыжая. Сырдык араҕас (сылгы) — үрүҥ сиэллээх, кутуруктаах араҕастыҥы (сылгы). ☉ Масть лошади: соловая. Үрүҥ араҕас (сылгы) — сырдык сиэллээх кугас (сылгы). ☉ Масть лошади: игреневая со светлой гривой. Ыыс араҕас — ап-араҕас. ☉ Изжелта-желтый, предельно желтый
Кырдал бүтүннүү үүт-үкчү кыһыл көмүһү мөлбөччү куппут курдук, ыыс араҕас от! Суорун Омоллоон
Харыалап улахан сыҥаахтаах, тобук сүүстээх, үргэммит анды түөһүн курдук, ыыс араҕас сирэйдээх. Л. Попов
Сотору Кеша маҥан ырбаахылаах, өтүүктээх сиэрэй бүрүүкэлээх, ыыс араҕас сандалеттаах ымайбытынан тахсан кэллэ. Н. Габышев