көкөрүй диэнтэн холб. туһ. Көлүөс чыычаах Көрүлэстэ, Күөрэгэй, бараах Көкөрүстэ. А. Бродников

1. аат.
2. Ханнык эрэ сүдү суолталаах дьыалаҕа анабыллаах буолуу. ☉ Предназначение для какой-л. большой, грандиозной цели
   Историяны айыы аҥаардас «уһулуччулаах» эрэ омуктар аналлара буолбатах. Суорун Омоллоон
   Эр киһиэхэ аҕа буолар анал баар эбит туохтааҕар да үрдүк анал. И. Гоголев
   Эйэ, дьол — биһиги аналбыт, Эрчимнээх айар үлэ — биһи хайҕалбыт. А. Бэрияк
3. Чопчу аадырыстаан анааһын. ☉ Точно адресованное назначение
   Ыытыллыбыт табаар аҥаара эрэ аналынан барбытын, уоннааҕыта сураҕа суох сүппүтүн [боломуочунай] бэлиэтээтэ. Болот Боотур
   Урукку өттүгэр оройуоҥҥа олорор дьиэҕэ анаан тутуллубут объектары аналынан туһаммат быһыы баара. «Кыым»
4. Дьылҕа, оҥоруу. ☉ Судьба, участь, доля
   Киһиэхэ анал диэн баар быһыылаах. Мин эйигин көрсөөт да, өрө эргийэ түспүтүм. Н. Босиков
   Ити хаарыан доҕотторбутун да өлөртөөн, эһиги, баайдар син биир өрүһүнүөххүт суоҕа, өлөр-сүтэр аналгытыттан куотуоххут суоҕа! С. Ефремов
   Суруйааччы буолуу хайаатар да — анал. Н. Габышев. Тэҥн. ыйаах, кэскил
5. Ким эмэ туһааннаах өлүүтэ, чааһа; ким эмэ нэһилиэстибэтэ. ☉ Чья-л. определенная доля; часть наследства; чье-л. наследство. Эллэй түптэтигэр баран, ыаммыт-бааллыбыт сүөһү олорчу Эллэй баайа, анала буолан иһэр
   Саха фольк. Ити иннигэр, ойоҕуҥ аналын биэртиҥ таһынан, бэйэҥ дьүүллэниэх тустааххын. Сокуон этиитэ оннук. А. Софронов
   Өндөрүүс өс киирбэх аҕыйах аналын хап-сабар хомунан көһөн көкөрүйдэ. А. Сыромятникова
6. даҕ. суолт.
7. Туһааннаах, сирэй бэриллибит. ☉ Определенный, назначенный
   Кыргыттар бары анал үлэлээхтэр, онон ким да ыанньыксытынан үлэлииргэ тылламмата. А. Федоров. Ким барыта тус-туспа анал үлэлээх. И. Бочкарев. Алтан, көмүс дыбарыаскар Абыраллаах күндү малбын, Айылгылаах анал тааспын, Аһатыах-сиэтиэх буолаҥҥын, Албаҕалаан ылбытыҥ. Эллэй
8. Уһулуччу уонна чопчу туохха эмэ туһааннаах. ☉ Специальный, специально предназначенный
   Өлүөскэ тахсан, аҕабыыт бэйэтин анал сэргэтигэр баайыллан турар ураанньыктаах тураҕас аты сүөрэн ылла. Эрилик Эристиин
   Оҕолору анал үөрэҕэ суох атын учуутал үөрэтэрэ туһата суоҕа биллэр. Н. Лугинов
   ◊ Анал аат — предмет тус бэйэтин аата (киһи, сир-дойду, тэрилтэ, сүөһү аата). ☉ Имя собственное
   Анал ааты төһө да туттубатаҕын иһин, поэт [А.Е. Кулаковскай] бэйэтин дьоруойдарын араастаан эргитэн-урбатан, уустаан-ураннаан ааттыыра киһини сөхтөрөр. ФЕВ УТУ
   Маннык кристаллар анал ааттаах буолаллар. И. Данилов
   Зоотехник буолан, мин анал ааттаах буолар этим. С. Ефремов. Анал орто үөрэх — ханнык эрэ идэни биэрэр орто үөрэх. ☉ Специальное среднее образование
   Булгунньахтаах орто оскуолатын үөрэнэн бүтэрбит оҕолор сорохторо анал орто үөрэх кыһаларыгар салгыы үөрэнэ бараллар. «Кыым». Анал таҥас — чопчу туохха эмэ анаан туттуллар таҥас. ☉ Спецодежда. Хонтуораҕа анал таҥас түҥэтэллэр