лист; листья; күөх сэбирдэх зелёный лист; хатыҥ сэбирдэҕэ листья берёзы; сэбирдэх түһүүтэ листопад; сэбирдэх тыллыыта пора, когда распускаются почки на деревьях; сэбирдэх курдук чэпчэки лёгок как лист; сэбирдэх чэй листовой чай; сэбирдэх табах листовой табак.

туохт. Тимири тэнитэ таптай (хол., буолта, тоһоҕо сэлээппэтэ суох уһуга угуллубут үүтүттэн төттөрү уһуллубатын курдук). ☉ Клепать, заклёпывать
Хандалытын хатааһынын суохайан бүтэрэн баран: «Тур», — диэтэ тимир ууһа. ОЛ ПА
Сөмөлүөт баактара эмиэ суохайан ыпсарыллыбыт листовой дюралюминийтан оҥоһуллубуттара диэн бэлиэтиэххэ сөп. ЭБЭДьА
ср. бур. сохижо гархаха, сохижо дүүргэхэ ‘обмолотить’

с. 1. тимир; листовое железо лиис тимир, ылтаһын; куй железо, пока горячо поел. тимири итиитинэ эллээ; 2. собир. (изделия) тимир мал; 3. мед. (лекарство) тимирдээх эмп.

1. аат. Чараас, хаптаҕай быһыылаах, сайынын үүнэн көҕөрөн тахсар үүнээйи сүрүн чааһа. ☉ Лист, листок (растения). Сибэкки сэбирдэҕэ. Хаппыыста сэбирдэҕэ
   □ Хатыҥнар хагдарыйбыт сэбирдэхтэрин тэлээрдэ оонньоотулар. М. Доҕордуурап
   Эһиил хатыҥ мас эмиэ саҥа сэбирдэхтэринэн симэниэҕэ, айылҕа — Сир ийэ күндү киэргэлэ буолан суугунуоҕа. С. Никифоров
2. көсп. Кинигэ, тэтэрээт лииһэ. ☉ Книжный, тетрадный лист
   Аҕыс уон сэбирдэхтэн тиһиллэн оҥоһуллубут кинигэтин арыйар. Н. Якутскай
   ◊ Сэбирдэх табах — улахан сэбирдэхтээх бөлөх уктаах от, никотиннааҕын иһин урут кинини хатаран баран мэлийэн, кумааҕыга эрийэн табах курдук тардаллар, сыҥсыйаллар эбэтэр ыстыыллар этэ. ☉ Травянистое растение, содержащее никотиновое вещество, листья которого высушивали, растирали и курили, листовой табак
   [Сиксики — Харытыаҥҥа:] Биир баайыы сэбирдэх табахта уонна биир кирпиис чэйдэ кулу. Л. Попов
   Билигин иккилии сэбирдэх табах биирдии арыы буолан турар. М. Доҕордуурап
   Мин дойдубуттан барбытым тухары сэбирдэх табаҕы даҕаны дэҥҥэ булан тардабын. Эрилик Эристиин
   ср. тюрк. йапрак, япырак, жапырак ‘лист, лепесток’