Якутские буквы:

Якутский → Русский

лиҥкир

1) глухой (о звуке); 2) крупный (обычно о деревьях, людях, оленьих рогах); лиҥкир муостаах табалар олени с большими ветвистыми рогами.

Якутский → Якутский

лиҥкир

I
д а ҕ. Лиҥкинээн тыаһыыр, лиҥкинэс тыастаах. Издающий громкие гулкие звуки, гулкий (напр., о колоколе). Собуор лиҥкир куолакала Соһумардык доргуйар: Манна дьон ортотугар Манчаарыны сууттууллар. И. Ч аҕылҕан. Тэҥн. лиҥкинэс II
II
даҕ., кэпс. Бииртэн биир бөдөҥ, наар бөдөҥ (үүнэн турар мас тары, дьону этэргэ); оннук мастардаах. Крупный, один другого крупнее, как на подбор (обычно о деревьях, людях); состоящий только из крупных деревьев (о лесе)
Сэдэх титирик ардайдаах лиҥкир харыйа мас кэллэ. Амма Аччыгыйа
Тыа баһа иччилээхтик куугунуур. Лиҥкир тииттэр адаархай лабааларыттан хаар таҥнары саккырыыр. С. Никифоров
Уопсай дьиэлэригэр аҕыс лиҥкир эр киһи олорор хоһун нуучча эмээхсинэ соҕотоҕун сууйан тиниктэһэр. Н. Габышев. Тумара киэҥ-кэтит туундаратын сыыйаннар, Лиҥкир буураттар лиһигирэччи сиэлэллэр. П. Л амутскай (тылб.). Тэҥн. лиҥкинэс III, лоҥкур

лиҥкир-лаҥкыр

сыһ., кэпс. Лиҥкинээн-лаҥкынаан, онно-манна тыастаахтык охсулла-охсулла. Издавая гром кие гулкие звуки, с шумом, грохотом
Лиҥкир-лаҥкыр тыаһаа.  Дьиэм иһэ соҕотохто лиҥкир-лаҥкыр, түптэ-түрүлүөн буолар. П. Тобуруокап


Еще переводы:

барыкы-сарыкы

барыкы-сарыкы (Якутский → Якутский)

көр барыксарык
Күн муҥутуур кылгаан, лиҥкир тыа иһигэр курдук барыкы-сарыкы. «ХС»

ииннэр

ииннэр (Якутский → Якутский)

иин диэнтэн дьаһ
туһ. Тимир лиҥкир Түҥкэлийэ хаайыыбар Түҥкэлитэн түһэрэммин Иннэ гынан ииннэриэм, Сүүтүк гынан сүүдүтүөм. П. Ядрихинскай

сабыдыс

сабыдыс (Якутский → Якутский)

сабыдый диэнтэн холб. туһ. Тула лиҥкир тииттэр, дууп харыйалар, үүнэн дьураадыһан, адаар лабааларынан күнү-ыйы хаххалыы сабыдыһаллар. В. Миронов

быраайылан

быраайылан (Якутский → Якутский)

туохт. Онон-манан аҕыйах атын мас булкаастаах буол. Иметь редкую примесь других пород деревьев (о лесе)
Арыт сиһик, сэппэрээк ардайданан, харыйа, бэс быраайыланан, лиҥкир тиит мастаах үрдүк дьогдьооттор сүрэҕи-быары уоскутар сөрүүн салгынынан илгийэллэрэ. «ХС»

дьэллэҥэс

дьэллэҥэс (Якутский → Якутский)

көр дьэллэҕэс
Сугун уга хойуутук үүммүт дьэллэҥэһин уҥуоргу өттө - сэдэх титирик ардайдаах лиҥкир харыйа мас кэллэ. Амма Аччыгыйа
Ыллык омооно тараҕай тумус хайаны тэллэҕинэн эргийэн, киэҥ дьэллэҥэс устун утары салааҕа киирдэ. Тумарча

ходуччу

ходуччу (Якутский → Якутский)

сыһ. Эрчимнээхтик, түргэн соҕустук. Энергично, достаточно быстро
Ыллыктара көнөн, кэҥээн, сыалаах мас булкаастаах лиҥкир тиит тыа быыһынан ходуччу соҕус хаамтаран-сиимтэрэн истилэр. В. Миронов
Тарбыйахтар үҥүлүйэ-үҥүлүйэ ходуччу эмэллэр. С. Маисов

аламаас

аламаас (Якутский → Якутский)

алмаас
Аламаас таас сандаарар дыбарыас Алаарбыткүндээрбит аанын аһан, Хоруол судаарга киирэн, хоруйан кэбистэ. П. Ойуунускай
Аҕа дойдум бастыҥ баайын Аҕыс кырыылаах Аламаас тааһы Аллараа дойдуттан Алларан таһаарбыт. С. Зверев
Аламаастаах, туус баайдаах, Алла турар быйаҥнаах Лиҥкир тыалар, хайалар Ньириһийэн бардылар. Р. Баҕатаайыскай

сүүдүт

сүүдүт (Якутский → Якутский)

сүүдүй I диэнтэн дьаһ
туһ. Атахтардаах илиилэргин Кэдэрги кэлгийбэхтээн Тимир лиҥкир Түҥкэлийэ хайыыбар Түҥкэлитэн түһэрэммин Иннэ гынан ииннэриэм, Сүүтүк гынан сүүдүтүөм. П. Ядрихинскай
Туундара туналыйар таһаатын, Долгулдьуйар дьүкээбил уотун «Эргырон» эймэнитэ кэпсээтэ, Элбэх сүрэҕи сүүйдэ, сүүдүттэ. И. Федосеев
Тапталлаах, иллээх Ийэ дойдубут сылаас тыына, көҕүлүүр күүрээнэ, …… эппитигэр-хааммытыгар иҥэн, өйбүтүн өрүкүтэр, сүрэхпитин сүүдүтэр. «Кыым»

сэппэрээк

сэппэрээк (Якутский → Якутский)

аат. Сиртэн быгаат үгүс салааларынан сүүмэхтэнэн үүнэр намыһах умнастаах мас үүнээйи. Кустарник
Сэппэрээк быыһыгар мэччийэ сылдьыбыт туртастар онтон өлөрдүү үргэн куоппуттар. Амма Аччыгыйа
Биһиги көбүөр курдук күөгэҥнэс муох кырыстаах лоскуй-лоскуй хойуу сэппэрээктэр быыстарынан куустуһан баран хаамсан иһэбит. Далан
Сотору хордоҕой бүтэн, намтаан, сэппэрээгинэн, уулаах отон угунан саба үүммүт лиҥкир тиит ойуур кэлиэ. Софр. Данилов
ср. эвенк. супирээг ‘кустарник; заросль шиповника’

харталаһа

харталаһа (Якутский → Якутский)

сыһ. Хаттык-хаттык, хаттыгастанар курдук. Набегая, громоздясь друг на друга, нагромождаясь
Арыы тыа, алаас саҕа араас муустар харталаһа дьапталлаллар. Далан
Быыкаайык оҥоспут муус түннүктэр уулла-уулла харталаһа тоҥмут чэҥ муустарыттан тымныы аҥылыйар. ГИП КДь
Күрэҥсийэн эрэр лиҥкир тииттэрдээх тыаны, харталаһа устар былыттардаах халлааны ээл-дээл көрөкөрө, Миитэрэй айаннаан тигинэтэн истэ. П. Аввакумов