лямка; оҕо ыстаанын лээмкэтэ лямка детских штанов.

1) перепонка (плавательная); 2) лямка; сыма битилигэ лямка перемётной сумы.

аат. Санныга кэтэн ыараханы сүгэр, соһор эбэтэр көлө моонньугар кэтэрдэн сыарҕаны холбоон состорор кэтит быа, таҥас. ☉ Широкий заплечный ремень для тяги и облегчения переноски тяжестей, лямка
Таба лээмпитэ. Ыт лээмпитэ.  Былыр …… соҕуруу Тайҕаҕа таас хайаны аннынан лээмпи тардан истэхпинэ, үөһэ хайа ортотуттан сутурук саҕа таас кэлэн төбөм оройугар түспүтэ. Саха ост. II

аат., түөлбэ. Лээмкэ сүүрэригэр анаан таба сыарҕатын иннигэр баайыллар үүттээх мас эбэтэр муос. ☉ Деревянные или роговые детали нарт, через которые продевается лямка
Сахалыы аалык, аарык …… таба лээмпитэ «аал» туохтууртан үөскээбит быһыылаах, ол эбэтэр аалык табалар хаамыыларын тэҥнээн, мэлдьи тоҥулла иһинэн сүүрэ, аала сылдьар аналыттан аат ылбыт курдук. «ХС»

I пегий, пятнистый, с белыми полосами, пятнами (о масти животных и птиц); ала ынах белобокая корова; ала атыыр пегий жеребец; ала тойон пёстрый орёл # ала бааччы особо явно; ала бааччы инньэ диэтэ он так прямо и сказал; ала бэлиэ очень приметный; ала кулуну төрөт = шутл. сильно мёрзнуть (преимущественно ночью, во сне); ала туйгун фольк. отменный, отличный; ала чуо именно, как раз; ону ала чуо миигиттэн тоҕо ыйыттыҥ ? почему ты спрашиваешь об этом именно меня?
II диал. лямка (оленьей упряжки).

I
аат. Табаны көлүйэргэ көлө санныгар, ыты көлүйэргэ моонньугар кэтэрдиллэр быа (төрүт өттө сүрүн быаҕа-буочахха холбонор). ☉ Дышло (в собачьей упряжке); тяговый ремень через плечо, шлейка (в оленьей упряжке)
Илиитэ бөҕүөрэн, бэрт эрэйинэн, иилсибит буочах быаны көннөрдө, аалыктарын хараҕата төлөрүйэн босхо барбыт ыттарын көлүйтэлээтэ. Болот Боотур
Биһиги үтүө көлөлөрбүт барахсаттар көччүйэ таарыйа быа аалык охсубут сирдэрин дьукку анньына, хаарга аалына сыттылар. Н. Заболоцкай. Кустук табалары, аалыктарыттан арааран, маамыктанан өртүү баайталаата уонна Ньуукаҥҥа көмөлөһөн барда. В. Протодьяконов
ср. эвенк. алаг ‘лямка оленьей упряжи’
II
аалык үҥкүү — улахан киэҥ түһүлгэлээх, элбэх киһилээх оһуокай үҥкүүтэ. ☉ Танец осуохай с большим кругом участников
Аҕыс уон сиргэ Аалык үҥкүү буолла, Тоҕус уон сиргэ Дорҕоон олоҥхо буолла. Д. Говоров

аат.
1. Уу көтөрдөрүн атахтарын, лапчаан атахтаахтарга лапчааннарын чараас бүрүөтэ, быыһа эбэтэр холбооһуна. ☉ Перепонка (плавательная)
Бу кус [көҕөн] этэ-сиинэ биллэ-биллибэт хаптаҕай, моонньо балайда уһун, атахтара кылгас; инники үс тарбаҕа битиликтэринэн холбоммуттар, кэлин тарбаҕа босхо. ББЕ З
[Пингвиннэр] суос-соҕотох сымыыттарын атахтарын битилигэр тута сылдьаллар уонна өрөҕөлөрүгэр баар тириилэрин улахан иҥээһинигэр сыһыаран, туран эрэ баттыыллар. ББЕ З
2. Таһаҕаһы ыҥырдарга эбэтэр туох эмэ тутууру санныга быраҕан сүгэргэ аналлаах кэтит быа, кур. ☉ Лямка. Бэрэмэдэй битилигэ
□ Битиликтээх сымабын биллириктэн ыламмын. П. Ойуунускай. [Сүгэһэр] икки санныга кэтиллэр, ортотунан битилигинэн холбонор, бөҕө-таҕа тирии сүгэр быалаах. Я. Семенов
△ Куру иҥиннэрэр биэтилэ. ☉ Петля, застежка из тонкого шнурка. Ыстаан битилигэ
3. Бэйэ-бэйэтигэр холбуу иҥиннэриллибит тимир (эбэтэр кытаанах атын матырыйаал) сүһүөхтэртэн турар тиһилик. ☉ Гусеница (трактора)
Тыраахтар битилигин суоллара, чаһы браслетын субуйа тарпыт курдук, биир тэҥник инчэҕэй буорга дьырылаан сыталлар. В. Яковлев
Соломон оҕунуох буолбут үтүлүгүн бульдозерын битилигин үрдүгэр уурбута. М. Попов