ж. хим. перекись; перекись марганца марганец перекиһэ.

авиация тумпаала (магний (0,45-0,9%), кремний (0,5-1,2%), алтан (0,2-0,6%), марганец эбэтэр хром (0,15-0,35%) былааһыктаах уһаарыллыбыт алюминий — көр "ГЕОЛОГИЯ" салаатыгар.)

алюмель никель, алюмель (бэрт аҕыйах, холбоон 6% эрэ диэри алюминий, марганец уонна кремний булкаастаах уһаарыллыбыт никель. А н. сүнньү-нэн температураны кэмниир (20-1000 кыраадыс иһинэн) оноһуктарга туһаиыллар.)

тумпаал (бэрт agbriiax алтан, магний, кремний, марганец уонна о. д. а. химическэй элэмиэн булкаастаах уһаарыллыбыт алюминий ~ көр ГЕОЛОГИЯ" салаатыгар. Т. араастара: авиация тумпаала (авиаль), дюр-тумпаал (дюраль), мангалин, силумин.)

сууйуу (1. Кыһыл көмүс о. д. а. баайдаах кумаҕы байытыы, беден таастарын сиидэлээЬин; 2. Сөҥөн үөскээбит тимир, марганец, фосфор уруудатын уунан суурайан хостуур үлэ бастакы түһүмэҕэ; туһааннаах механизмнар көмөлөрүнэн буорун-кумаҕын көбүтүү, уунан суурайан урууданы байытыы.)

авиация тумпаала (магний (0,45-0,9%), кремний (0,5-1,2%, алтан (0,2-0,6%), марганец эбэтэр хром (0,15-0,35%) булкадаһыктаах уһаарыллыбыт алюминий (көр "ТЕОЛОГИЯ" салаатыгар). А т. бөҕө, чэпчэки, дьэбишгэ ылларымтыата суох. Көтөр аппараат-тары оҥорууга туттуллар.)

үөс алтан, үрүҥ алтан (химическэй састаабыгар 50% тиийэ цинкэлээх алтан. Бэрт кыра алюминий, тимир, марганец, ньиикэл, сибиниэс уо. д. а. эбиликтээх буолар. Үө. а. балачча бөҕө, имигэс, дьэбиҥҥэ ылларымтыата суох. Арааһа элбэх, ордук киэнник Л-68 мааркалаах Үө. а. туһаныллар (алтана 68 % диэн өйдөнөр).)

аат., эм т. Олус бытархай, элбэх кырыы формалаах кытаанах марганец эттиктэриттэн турар бороһуоктуҥу бэссэстибэ уонна ол суурадаһына. ☉ Марганцовка
Оҕо этэ кытарбыт буоллаҕына, маргааҥка убаҕас суурадаһыннаах уунан суу йаллар. ТЕН ИДь
Маргааҥка ууга үчүгэйдик суураллар. ХОДь
Атах тириппэт буоларыгар маргааҥка сырдык суурадаһынын итии-тымныы уулаах таастарга кутан баанналанар үчүгэй. НПИ ССЫа
русск., разг. марганка

I
аат., эмп. Киһи этигэр-сиинигэр битэмиин тиийбэтиттэн киһи сэниэтэ суох буолар, миилэтэ сымнаан хааннырар ыарыы. ☉ Цинга
Киниттэн [уохтаттан] кыһыл арыгы, сироп, ону тэҥэ сыыҥканы эмтиир кэмпиэт уонна эмп оҥоһуутугар туттуллар. Далан
Кини [хатыҥ] сүмэһинэ сыыҥкаҕа эмтээх. «Кыым»
С битэмиин тиийбэтэҕинэ, дьон сыыҥкаҕа ыалдьаллар, тиистэрэ түһэр, миилэлэриттэн хаан оҕуолуур; киһи организма ыарыыны утары охсуһуута мөлтүүр. СЕТ ҮА
II
аат. Химическэй элэмиэн, күөхтүҥү маҥан өҥнөөх тапталлыгас металл. ☉ Цинк
Сыыҥка рудата тахсар сирдэригэр үүнэр фиалка сибэкки көрүҥнэрэ бааллар. БК БК
Дьэ, кыһалҕа. Уочаратым бу тиийэн кэллэ. Үөрүүбэр, бу тымныы сыыҥка ылтаһыны имэрийиэх санаам кэлэр. «К»
Ынах аһылыгар микроэлеменнэр дьуот, кобальт, алтан, марганец, сыыҥка итэҕэһиттэн ууһуур килиэккэлэрэ уларыйаллар. МСО ЫКТУО