выставлять свой мнимые или действительные заслуги (чтобы получить большее вознаграждение).

1) грудь || грудной; түөһүгэр толору орденнаах у него вся грудь в орденах; бу уу дириҥэ түөһүм тылынан эта река мне по грудь; түөс уҥуоҕа грудная кость; түөс бааһа рана в груди; түөс быата супонь; түөһүгэр силлэнэ сытар он лежит, поплёвывая себе на грудь (т. е. бездельничает); түөһүн тоҥсунар он бьёт себя в грудь (т. е. кичится своими мнимыми заслугами); 2) грудинка; # от түөһэ примётка к стогу сена; саһаан түөһэ поленья, сложенные клеткой по краям штабеля Дров.

туохт. эб.
1. Саҥарааччы ыйытан, билиэн баҕаран мунаарарын, кыратык сэрэхэдийэн интэриэһиргиирин көрдөрөр (ыйытар интонациялаах, ыйыт. солб. ааттардаах этиигэ аат туохт. кытта тут-лар). ☉ Выражает желание говорящего узнать причины, мотивы уже совершенного или предстоящего действия с оттенком недоумения и настороженности (употр. с прич., сочетается с вопросительными мест. в вопросительных конструкциях)
«Дьонум миигин хайдах көрсөллөрө буолла?» — дии саныыр. А. Софронов
Эппиэтин хаһан ыытара буолла? Д. Таас
Ол Ньуукка үөрэҕин быраҕан, тыаҕа тоҕо тахсыбыта буолла? С. Ефремов
△ Баҕайы эбиискэни кытта сэргэстэһэн суолтатын күүһүрдэр (бу түбэлтэҕэ кэпсиирэҕэ сыстыан сөп). ☉ При сочетании с частицей баҕайы значение 1 усиливается еще более
Тугу суруйар баҕайылара буолла? Күндэ
«Төһө дириҥ баҕайы буолла?» — диэбитэ кинилэртэн биирдэстэрэ, иһиллэр иһиллибэттик. Д. Таас
2. Этиллэр хайааһын саҥарааччыга кэпсэнэр предметэ биллибэтин, ардыгар, мунаарыы дэгэттээх көрдөрөр (ыйытар интонацията суох тут-лар). ☉ Выражает неизвестность для говорящего предмета речи, действия, иногда с оттенком недоумения (употр. без вопросительной интонации)
Төһө өр турбута буолла, арай биирдэ тулатын көрүммүтэ ким да суоҕа. Н. Лугинов
Төһө өр буолта буолла, биирдэ өйдөнөн кэлбитэ — сөһүргэстээн олорор эбит. Амма Аччыгыйа
«Эн даҕаны хайдах киһи эбитиҥ буолла», — Үүйэ Эльвираны өйдүү түстэ. Л. Попов
Баар буолуохтаах. Тиэтэйэн тугу-тугу уктубутум буолла. Н. Заболоцкай
3. Саҥарааччы урут буолбут хайааһынтан сылтаан суланарын-кэлэнэрин, кэмсинэрин көрдөрөр. ☉ Выражает сожаление, сетование, большое недовольство говорящего по поводу совершенных действий
Хайдах мин урут баай батталын бу курдук дьэҥкэтик өйдөөбөтүм эбитэ буолла. Н. Павлов
Абааһы баара, тоҕо эмиэ ылбытым буолла. В. Яковлев
Сүрдээхтик эрэйдэнэрим, санааргыырым, ытыырым, тоҕо холкуоска тахсан сордонноҕум буолла диэн. С. Ефремов
4. Билигин ааспыт кэмнээх туохтуурдары кытта билиэн баҕарыы дэгэттээх сэрэйиини көрдөрөр. ☉ С глаголами недавнопрошедшего времени выражает предположение с оттенком желания узнать о происходящем
Ол кэтэрдэригэр уот түрүтэ сиэбит баастара төһө эрэ ынырыктык ыарыйдылар буолла! Софр. Данилов
Сылластыгас Сүөдэркэ хайдах эрэ киһиргээтэ буолла. Н. Якутскай
Туох ааттаах тоҥ иҥиирдээхтэр Тутустаххыт буолла?!! П. Ойуунускай
Көһөр да улахан эрэйдээх, туох-туох дойдуга анаатылар буолла. С. Ефремов
5. Хайааһын көрүнньүк, сымыйа, кубулунуу майгыннааҕын көрдөрөр. ☉ Выражает кажущийся, мнимый характер действия
Кыра Хабырыыс иһигэр улахан хоргутуулаах эрээри, күлбүтэ буолла. Эрилик Эристиин
Мила хантас гынна. Аһаҕас сытар кэниспиэгэр умса түһэн суруйбута буолла. Н. Лугинов
Кэмниэ кэнэҕэс, сыыр анныгар ыкса тиийэн кэлбиппит кэннэ, дьиэ «манабыла» үрэн ньаҕырҕаабыта буолла. «ХС»
6. Билиҥҥи бириэмэҕэ туохтуурдары кытта хайааһын билиҥҥи туругун, инникитэ быһаарыллыбытын көрдөрөр. ☉ Выражает неизбежность данного состояния кого-чего-л. или в чем-л., предрешенность действия
Алыы бүтүүтүн саҕана тайах субу-субу тохтоон, ыттыын охсуһар буолла. Т. Сметанин
Оҕонньор Уйбааскыны илдьэр буолла. Л. Попов
Элбэхтик этиппэтэҕэ — барсар буолла. «ХС»