прил. мрамор; мраморная статуя мрамор статуя.

блестеть, сверкать; блистать; мрамор килбэйэр мрамор блестит.

пьедестал; мрамор пьедестал мраморный пьедестал.

ж. 1. (действие) сирэйдээһин, сабыы, бүрүйүү; 2. (материал) сирэй, сабыы, бүрүө; мраморная облицовка мрамор сабыы.

диэлектрик (электрическэй сүүрээ-ни адьас мөлтөхтүк аһарар, электротехникаҕа быыһыыр (изоляционный) матырыйаал быһыытынан туһаныллар вещество (каучук, лаах, парафин, өстүөкүлэ, мрамор эҥин).)

ж. 1. уменьш. от жила I 1; 2. бот., зоол. тымыр(сэбирдэх, үөн-көйүүр кынатын уо. д. а. тымыра); 3.(в горной породе, дереве) дьураа; белый мрамор с красными жилками кыһыл дьураалардаах үрүҥ мрамор; 4. перен. (способность) дьоҕур; у него есть организаторская жилка кини тэрийэр үлэҕэ дьоҕурдаах.

сов. что сирэйдээ, сап, бүрүй; облицевать колонну мрамором колоннаны мраморынан сирэйдээ; облицевать печь изразцами оһоҕу лаахтаах кирпииччэнэн сап.

1. аат. Араас өҥнөөх бөҕө таас (үксүгэр чочуйан, нарылаан тутууга, скульптураҕа тут-лар). ☉ Гранит
   Өрүстэргэ бэрт үчүгэй гранит, мрамор таастарынан биэрэк, бириистэн оҥоһуллуохтара. П. Ойуунускай
   Кытыл устун сүүрдүлэр Гранит, асфальт кирилиэстэр. Л. Попов
   Граниты хайаттан, сир үрдүттэн булаллар. МЛФ АҮө
2. даҕ. суолт. Граниттан оҥоһуллубут. ☉ Гранитный
   Охтубат, сууллубат Гранит остоолбоҕо Ойууланнын Модун норуоппут олоҕо. Эллэй
   Алтан кириэстээх ампаар уҥуохтар, гранит уонна таас пааматынньыктар бачыгырыыллар. Л. Попов

1. аат. Үксүгэр архитектурнай үлэлэргэ туһаныллар, кытаанах кристаллическай хайа боруодата. ☉ Мрамор
   Ким бу бэйэлээх күрбэ мыраамары Сүгэн-көтөҕөн дьаптайбыта буолуой. С. Данилов
   Мыраамартан …… үгүс углекислай гааһы ылыахха сөп. КВА Б
2. даҕ. суолт. Мыраамартан оҥоһуллубут. ☉ Мраморный
   Уолаттара Ураалтан мыраамар таас бааматынньык аҕаланнар уҥуоҕун эргиппиттэр. Саха сэһ. II
   Киэргэллээх мыраамар истиэнэ Киһини хараҕын саатардар. Күннүк Уурастыырап
   Куба маҥан мыраамар Дыбарыаһы туналыта, Тыгара ый күпкүөх уота. И. Гоголев

Н (подо) предлог 1. с вин. п. (на вопрос "куда?") анныгар; поставить под стол остуол анныгар уур; 2. с те. п. (на вопрос "где?") анныгар; находиться под столом остуол анныгар тур; 3. с вин. п. =ҕа; попасть под дождь ардахха баттат; 4. с тз. п. =ҕа; быть под наблюдением врача врач көрүүтүгэр сырыт; 5. с вин. и те. п. (для чего-л.) ^ҕа; отвести участок под сад садка анаан сирдэ биэр; поле под картофелем хортуоппуй сирэ; 6. с вин. п. (снизу) анныттан; взять под руку тоҕоноҕун анныттан тут; 7. с вин. п. (о времени): под утро сарсыарданан; ей под сорок кини түөрт уончата; 8. с вин. п. (наподобие) =ны үтүгүннэрэн; сделать под мрамор мраморы үтүгүннэрэн оҥор; 9. с вин. п. (обеспечивая чем-л.) =нан; дать деньги под расписку харчыны араспыысканан биэр; 10. евин. п. (всопровождении чего-л.) =ҕа; петь под аккомпанемент рояля рояльга доҕуһуоллатан ыллаа; под аплодисменты ытыс таһыныытыгар арыаллатан; 11. с те. п. (при наличии какого-л. признака, свойства); пароход под советским флагом советскай былаахтаах борокуот; писать под псевдонимом псевдонимынан суруй; 12. с те. п. (вследствие чего-л.) =ттан, =нан; сделать что-л. под угрозой кутталтан оҥор; под действием солнечных лучей күн уотун күүһүнэн; 13. с те. п. (при помощи кого-чего-л., благодаря кому-чему-л.) -нан; под охраной закона сокуон көмүскэли-нэн.