мыык (да) диэбэтэ — тугу да эппиэттээбэтэ, утары биир да тылы саҥарбата (хол., куттанан). ☉ И голоса не подал, и слова против не вымолвил, и не пикнул (напр., от испуга)
Халҕаны тоҥсуйда. Ким да мыык да диэбэтэ. И. Гоголев
Кыра оҕолор табаарыстара Костя диэки этилэр да, [Хасхааннаах Куртахтан] куттанан ким да мыык диэбэтэ. Далан
Ол икки ардыгар Ирбиһэх Чабычаҕы кытары киирсибитинэн барда. Дьон бары ылы-чып бардылар. Ким даҕаны мыык да диэбэтэ. «ХС»; мыык да дэппэккэ — утарылаһыннарбакка, утары биир да тылы саҥардыбакка (тугу эмэ гын, сабырый). ☉ Не дав даже пикнуть, не давая слова вымолвить (подавить кого-л., подчинить себе)
[Куһа ҕан кыыл аппын] аны таһырдьа баайдахпына, ү өмэн к элэн мыык да дэппэккэ хам баттыах бэйэкэтэ буоллаҕа. Р. К улаковскай. Уолаттар оҕонньору мыык да дэппэккэ көтөҕөн ылбыттара. В. Иванов
Дозордар өстөөх патрулларыгар кэтиллэ түһээт, мыык дэппэккэ тутан ылбыттар. «ХС»