Якутские буквы:

Якутский → Якутский

мүччү-х аччы

сыһ.
1. Сыыһа, төлө. ☉ Мимо, вскользь. Эр киһини кыайа-хото тутуох курдук буолтуттан киһи чаҕыйда, аһара харбатта, мүччү-хаччы туттарда. Саха фольк.
2. Нэһиилэ, эрэйинэн. ☉ Едва, с трудом, еле-еле
Айбытым араҥаччылыы сылдьар ээ, мүччү-хаччы тыыннаах ортохпут, мин уруккубун-хойуккубун түөрэ сүргэйбиттэрэ буоллар, ыҥкыбыдылартан тахсыбатым чахчы. Е. Неймохов
Дьоно эриирдээх-бутуурдаах кэми син мүччү-хаччы түһэн тыыннаах көрсүбүттэриттэн үөрэн олорор. Р. Кулаковскай
[ Биир от] сыарҕата мүччүхаччы тахсар дуу, суох дуу. «ХС»
3. Кыл тыынынан, ыксалынан. ☉ Мигом, очень быстро, вмиг
Баарыын [уол] торбосторун мүччү-хаччы уулатан аҕалаат суох буолбута, инньэ гынан ынахтарбын бэйэм киллэртээтим. А. Софронов
Эбиэт саҕана бүтэһик эксээмэммин мүччү-хаччы туттараат, Ярославскай баксаалга тэптэрдим. «ХС»


Еще переводы:

лыҥкыр гын

лыҥкыр гын (Якутский → Якутский)

биирдэм тыас туохт. Доргуйан дэгэттэнэн чуордук тыаһаан ыл. ☉ Издавать, производить звон с недолгим эхом (напр., о колокольчике, стекле)
Түннүк тааһын тыаһа лыҥкыр гынна. М. Доҕордуурап. Кыра тык күлсүү буолла, бэрэссэдээтэл чуораа ны лыҥкыр гыннарда. Амма Аччы гыйа

налбый

налбый (Якутский → Якутский)

туохт. Аллара диэки ньал быйан түс. ☉ Повисать, обвисать. Хап пыыста сэбирдэҕэ налбыйбыт. Налбыйбыт кулгаахтаах ыт.  Ынах мөлтөөбүт, тиҥиргэччи ынчыктаабыт, кулгаахтара налбыйбыттар. Амма Аччы гыйа
ср. монг. далбийх, халх. далби ‘отвисать, свисать’

махчарыс гын

махчарыс гын (Якутский → Якутский)

туохт. Инниҥ диэки соһуччу, түргэн хамсаныыны оҥор (маадьаҕар эбэтэр такыппыт атаххын аччаччы туттан). ☉ Сделать резкое движение вперёд на широко расставленных и согнутых в коленях или кривых ногах. Байбал кыбыы сүрдьүгэстэрин быы һынан тахсан махчарыс гынаат, оһуордаах сарыы биристээҥкилээх илиитинэн үөһээ сүрдьүгэһи харбыыр. Амма Аччы гыйа

лаахтаа

лаахтаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Лааҕынан сот, бүрүй. ☉ Покрывать что-л. лаком, лакировать. Паарталарын, хара кыраас канан ньалҕаарыччы сотон баран, кылбаа рыччы лаахтаан истэ. Амма Аччы гыйа
2. Баттаҕы лааҕынан ыстар. ☉ Распылять на волосы лак из баллончика, закреплять прическу лаком для волос. Балтыҥ баттаҕын лаахтаан биэр эрэ
3. кэпс., көсп. Баар чахчыны киэргэтэн тупсаран көрдөр. ☉ Приукрашивать, идеа лизировать действительность
Олоххо баары наһаа киэргэтэр …… барытын кылааккайдаан, лаахтаан кэбиһэр. ВГМ НСПТ

байааттаҥнас

байааттаҥнас (Якутский → Якутский)

I
байааттаҥнаа диэнтэн холб. туһ. Хаарга батыллан охтон ыла-ылалар, [ сылгылар] эгэ хаһан аһыахтара баара дуо, хаары көрөн кэбиһэ-кэбиһэ, байааттаҥнаһа тураллар. В. Протодьяконов
Бэрт оргууй хаамсан [Сөдүөччүйэлээх Микиитэ] байааттаҥнаһан истилэр. Амма Аччы-гыйа. Бу чугас сир икки ардын кини киһи билбэккэ хааман кэбиһэрэ. Оттон бүгүн туруйалаан умса-төннө түһэ-түһэ хааман байааттаҥнаһа сатыыллар да, кэлэн быстыа диэтэҕиҥ дуу. П. Аввакумов
II
даҕ. Атаҕар кыайан уйуттубат, иэҕэҥнэс (хол., ыарыыттан эбэтэр сылааттан). ☉ Шатающийся, качающийся (напр., от болезни или сильной усталости)
Лаппа ыраатан баран, ыркый быыһыгар туораан, байааттаҥнас аттарыттан түспүттэрэ. Софр. Данилов
Кэмниэ-кэнэҕэс сылааларыттан байааттаҥнас буолбут дьон киэһээҥҥи им балай хараҥаҕа тыал түспэт мас хаххалаах аппаны буланнар балааккаларын тартылар. В. Протодьяконов
Байааттаҥнас буола быста сылайбыт Томаш Вайер Ньургуну кууһа түһэр. Н. Лугинов