даҕ.
1. Туох эмэ саба ууруулаах, бүрүөлээх, хаппахтаах. ☉ Покрытый, накрытый или закрытый чем-л.. Сукуна сабыылаах остуол
□ [Эмээхсин] хатырык сабыылаах умуһаҕын үрдүгэр олорор элиэ, …… туох эрэ кыһылы уоппутунан, көтөн налбыҥнаан тиийэн тыа саҕатынааҕы муҥур тииккэ олорунар. Амма Аччыгыйа
Остуолга кэлэн тэриэлкэ сабыылаах чугууну арыйан өҥөйөн көрдө. А. Сыромятникова
△ Бүтэй оҥоһуулаах, бүтэй бүрүөлээх. ☉ Крытый, закрытый (напр., о лёгкой повозке, экипаже)
Дьаам аттара сабыылаах бобуоска сыарҕаларын нэһиилэ соһон дьүккүһэн киирдилэр. П. Филиппов
2. Сабыллан турар, тэлэллибэтэх, аппатыллыбатах, аһыллыбатах (хол., ааны этэргэ). ☉ Нераскрытый, закрытый (напр., о двери, книге). Сабыылаах аан. Сабыылаах кинигэ
□ Ата икки аллараа сүллүгэһэ сабыылаах олбуор ааныгар күөнүнэн анньылынна. Эрилик Эристиин
3. Сырыыта бобуллубут, киһи мээнэ ааһара көҥүллэммэт буолбут (хол., суолу, кыраныыссаны этэргэ). ☉ С запретом на проезд, закрытый (напр., о дороге, границе)
Онно суолбут сабыылаах этэ. Ч. Айтматов (тылб.)
4. Киһи барыта кыттарыгар эбэтэр туһанарыгар көҥүлэ суох. ☉ Тайный, конфиденциальный, закрытый (напр., о заседании, конкурсе). Сабыылаах мунньах. Сабыылаах куонкурус
□ Иван Николаевич сарсыарда эрдэ сабыылаах пионерскай сбору ыыппыта. Н. Якутскай
Куонкурус сабыылаах, ааптардар ааттара биллибэт, бырайыактар девизтээхтэр эрэ. Н. Лугинов
Сибиэһэй үүтүнэн сүнньүнэн сабыылаах тэрилтэлэри эрэ хааччыйаллар. НАА ҮүЫаАХТ
5. эмп. Таһыттан биллибэт, көстүбэт (ыарыы эрдэтээҥҥи кэмин эбэтэр киһи этэ, уҥуоҕа иһинэн алдьаныытын туһунан). ☉ Скрытый, неявный, внутренний, закрытый (напр., о болезни, переломе). Сэллик сабыылаах формата
6. тыл үөр. Бүтэй дорҕоонунан бүтэр (сүһүөх). ☉ Оканчивающийся на согласный звук, закрытый (о слоге).
◊ Сабыылаах сиэмэлээх бот. — аһын иһигэр сылдьар сиэмэлээх. ☉ С заключённым внутри плода семенем или семенами, покрытосемянные (о растениях)
Сабыылаах сиэмэлээх үүнээйилэр олоххо саамай ордук ньыматыйбыттар: сиэмэлэрэ астарын иһигэр хаххалана сыталлар. КВА Б