долгополый, длиннополый; налыгыр сон длиннополое пальто, пальто с длинными полами.

даҕ.
1. Чуумпу, нуһараҥ (күн-дьыл туһунан). ☉ Тихий, безветренный (о погоде)
Налыгыр, нуһараҥ киэһэ «Балыктаах» сайылыгын ыга куус та. М. Доҕордуурап
Биир налыгыр, ичигэс сарсыарда балыыһаҕа сурук аҕалбыттара. А. Чехов (тылб.)
2. көсп. Холку, намыын (киһи майгытын туһунан). ☉ Тихий, спокойный (о характере человека). Сайаҕас налыгыр саҥаска …… Саамал кымыс оҥорторон, Сарсыардааҥҥа диэри Саатыыр буолуоҕуҥ. Өксөкүлээх Өлөксөй
Кырдьаҕас учуутал киһи бодотун хаайыы ыар усулуобуйатыгар букатын ыһыктыбатаҕа, саҥата-иҥэтэ ыллыктаах, майгыта-сигилитэ холку, налыгыр буолара. Далан
Баар буолаллар ээ, Андрей Саввич Эллээйэп курдук үгүс кэпсээннээх, налыгыр киһи кута-сүрэ тэһийэр дьоно. «ХС»
3. Субуруйбут, аллара түспүт. ☉ Свисающий, спадающий вниз
Налыгыр сон.  Ньалыка көҕүллээх, Налыгыр сиэллээх, Намылхай кутуруктаах …… Маҥан атыыр сылгыта обургу. Күннүк Уурастыырап
◊ Налыгыр орон (олох) түөлбэ. — кэтэҕэриин орон. ☉ Передняя лавка, находящаяся напротив камина в якутском традиционном жилище
Мин эбэбиниин атахтаһан налыгыр ороҥҥо сытарбыт. И. Гоголев
Биһирэм аһылыкка ыҥырыллыбыт бэйэтин дьонун, хаҥаластары дархан, налыгыр олохторго ыҥыртаабыта. Далан
ср. бур. налагар ‘пологий’

даҕ., фольк. Киэҥ сылаас, киһи-сүөһү тоҕуоруйан олохсуйар (аан дойдуну хоһуйар уустук формула-эпитет сорҕото). ☉ Раскинувшийся вширь, тихий, теплый и уютный (часть сложной формулы-эпитета, прославляющей родину в нар
поэз.). Аан ийэ дойдум Алыгыр-налыгыр таһаатыгар Адаар ыарҕа дэтэммин Айгыстан үөскээтим. Саха нар. ыр. II