м. филос. детерминизм (айылҕа уонна общество бары көстүүлэрэ бири-чиинэлээх үөскүүллэрин, закономерностарын научнайдык өйдөөһүн).

ж. библиография 1. (кинигэлэргэ туох суруллубутун, кинилэр испии- һэктэрин туох эмэ бэлиэлэринэн научнайдык системалаан оҥоруу; 2. оннук оҥоруу ньыматын туһунан билии).

көр түһүк
Аат тыллар ыйытыыларынан сыһыарыылара уларыйан иһиилэрин падежтарынан уларыйыы дэнэр. ЕНВ СТ
Падеһы тиһик быһыытынан киэҥник хабан научнайдык үөрэппит бастакы киһинэн академик О.Н. Бётлингк буолар. ВИП СТП
Аат тыл морфологическай бэлиэтэ — падежтарынан уонна ахсаанынан уларыйыы. ННН СТМО

аат.
1. полит. Ханнык да былаас, салайыы суоҕа. ☉ Безвластие, отсутствие всякого управления
Дьэ онон дьыала чуолаан тэрээһин бириинсибин халбаҥа суох олоххо киллэриигэ эбэтэр бас баттах барыыны, анархияны ытыгылааһыҥҥа түмүллэр. В. Ленин (тылб.)
2. көсп. Бэрээдэгэ, тэрээһинэ суох буолуу, иитэ-саҕата суох барыы. ☉ Стихийность в осуществлении чего-л., отсутствие организованности, полный беспорядок
Производство анархията бэйэтин миэстэтин хаһаайыстыбаны научнайдык, былааннаахтык салайыыга туран биэрбитэ. Л. Брежнев (тылб.)

аат. Туох эмэ (хол., тутуу, үлэ, уоппуска о. д. а.) былаанын, бырайыагын оҥоруу. ☉ Составление плана, планирование чего-л.
Үлэни былааннааһыҥҥа научнайдык сыһыаннаһыыны олохтуур, буолбуттара уобаластааҕы бэчээккэ бэлиэтэнэн турар. ПДИ КК
Ас биирдии холкуоска уонна сопхуоска былааннааһын бородууксуйаны атыылааһыҥҥа судаарыстыбаннай сорудахтан саҕаланар. ЭБТ

прил. научнай-техни-ческэй.

прил. научнай--чинчийэр; научно-исследовательский институт научнай-чинчийэр институт.

м. аспирант (научнай-педагогический эбэтэр научнай-чинчийэр үлэҕэ бэлэмнэнэр киһи).

прил. в разн. знач. научнай; научный социализм научнай социализм; научный работник научнай үлэһит.

ж. научнайа, научнай ис хо-һооннооҕо; научность преподавания үөрэтии научнайа.