1) ухо; уши || ушной; кулгаах кулугута ушное отверстие; кулгаах сарыыта барабанная перепонка; хаптаҕай кулгаах истибэтэх, хара харах көрбөтөх погов. плоским ухом не услышанное, чёрным глазом не увиденное (т. е. неизвестное, диковинное); 2) боковая часть чего-л.; хомуут кулгааҕа гуж хомута; бэргэһэ кулгааҕа наушники шапки.

аат.
1. Суукка үҥсүүнэн дьарыктанар киһи. ☉ Жалобщик, сутяга
Былыр даҕаны улахан ньоҕой, үҥсүүк дьоннор бааллара эбитэ үһү. Далан
«Үҥсүүк» дэһэллэр. Чэ, диэтиннэр. Итэҕэһи-быһаҕаһы көрө сылдьан тыллыа суохтаах үһү дуо? М. Ефимов
«Чоочо баҕарбыт баҕата Тоҕус төгүл туолбута!» — Үҥсүүктэри оччолорго Өйүүр этилэр ураты. М. Тимофеев
2. Ким эмэ туһунан тугу эмэ билбитин, истибитин кэпсээн биэрэр киһи, хобуоччу. ☉ Ябедник, клеветник, наушник
Ханна эрэ суол төрдүгэр, Хаһыс сыллааҕын билбэтим, Көрсүһэ түһээт үөрдүлэр Хобуоччу-үҥсүүк, подхалим. И. Эртюков
Ордук кыыс оҕоттон саллар: таҥаһа-саба, эҥин дьикти хаппырыыһа, ытанньаҕа, үҥсүүгэ, атааҕа, айабын да. И. Попова