ж. 1. таммах; крупные капли дождя самыыр бөдөҥ таммахтара; 2. перен. таммах, кыра, дуона суох; 3. каплю в знач. нареч. (чуть-чуть) кыратык эмэ; будьте хоть каплю повежливее кыратык эмэ да буоллар эйэҕэстик туттун; 4. капли мн. (лекарство) хааппыла; сердечные капли сүрэх хааппылата; # ни капли (ничуть) кыратык да, олох; кыра да суох; я ни капли не устал мин кыратык да сы-лайбатым; капля в море муора уутугар биир таммах кэриэтэ; как две капли воды похожи икки таммах уу курдук үүт-үкчүлэр; до последней капли крови таммах хаан хаалыар диэри (тыын быстыар диэри); капли в рот не брать разг. биир да таммаҕы иһимэ (арыгыны).

сыһ. Лоп курдук, тус (хайысханы бэлиэтиир тыллары кытары тут-лар). ☉ Прямо, точно (употр. со словами, обозначающими стороны света)
Адьас чыҥха хотуттан Аны тымныы тыал турда. Күннүк Уурастыырап
Суолгут чэ субу курдук киирэн, сис устун чыҥха арҕаа барар. Күндэ
♦ Чыҥха киһи — бэйэтэ сыыһалаах да буоллаҕына санаабытыттан, эппититтэн халбаҥнаабат, кытаанах, хабыр киһи. ☉ Гордый, неуступчивый человек
Дьөгүөрэпкэ бара да сорунума, чыҥха киһи. НАГ ЯРФС II
◊ Чыҥха атын — олоччу, олох атын, кимиэхэ, туохха эмэ тугунан да маарыннаабат. ☉ Совершенно, совсем другой, ничуть не похожий на кого-что-л.
Үүйэ таҥнан-симэнэн, оҥостон кэбистэ. Маарыҥҥытынааҕар чыҥха атын киһи буола түстэ. Л. Попов
Даайыс бэйэтигэр маарыннаабат, чыҥха атын кырыктаах дьахтар буола уларыйан хаалбыт этэ. М. Доҕордуурап
Хапытаан Лидак муораҕа киирдэҕинэ, чыҥха атын киһи буолан хаалар: хамаандаҕа уонна бэйэтигэр модьуйуулаах, эрэллээх уонна быһаарыгас. «ХС»
ср. маньчж. чинкай ‘весьма далеко’