1. даҕ., кэпс. Кимиэхэ эмэ тэҥнээх (хол., сааһынан); тэҥ баайыылаах (хол., күүһүнэн). ☉ Равный, почти равный (напр., по возрасту); почти такой же (напр., по силе)
   Мин бараллаам уол дьүккүччү көрдө уонна миигин бэйэтигэр илиитинэн ыҥырда. Н. Якутскай
   Витька буоксаны наһаа сөбүлээбитэ. Бараллаа саастыылаахтарын кытта күрэхтэһиигэ кыһамньылаахтык мөккүһэн киирсэрэ. «ХС»
   Атыыһыт кэргэнэ уһун синньигэс маҥан сирэйдээх, сонос соҕус, Маайа бараллаата саастаах нуучча дьахтара эбит. Н. Якутскай
2. аат суолт. Ким эмэ саастыылааҕа. ☉ Сверстник, ровесник
   Мээччэ биһиги бараллаалартан барыбытыттан саамай сытыы-хотуу, тэтиэнэх, кытыгырас этэ. П. Егоров
   Нойон, ити олус эдэр барахсаны кэргэн ылбыккын дии, ама, бэйэ бараллаатын булумматах муҥуҥ эбитэ дуу? Н. Якутскай
   Кэргэнэ, кини бараллаата нуучча дьахтара, күн аайы балыыһаҕа туруора кэлэр, сирэйин, илиитин кыһаллан туран сууннарар, бөтүүк ойуулаах сотторунан сотор. В. Иванов

I
аат.
1. Тугу эмэ тупсаҕайдык оҥорорго, айарга айылҕаттан бэриллибит талаан. ☉ Талант, дар, способность, особые природные данные
Чинчийээччи дьоҕура, син-биир худуоһунньук, поэт дьоҕурун кэриэтэ, киһи ахсын бэриллибэт. Софр. Данилов
Суруйар уонна саҥарар дьоҕурдар куруук бииргэ аргыстаспыт бэйэкэлэрэ буоллаҕа. Ф. Софронов
Ол айылҕаттан силис тардыбыт күндү бэлэҕи, ол дьоллоох дьоҕуру хайдах туһанан, туохха туттан улам сайыннаран иһэрэ дуу, төттөрү кэҕиннэрэн кэбиһэрэ дуу, киһиттэн бэйэтиттэн тутаахтааҕа өрүү саарбаҕа суох суол. «ХС»
2. Сатааһын, сатабыл. ☉ Умение, сноровка, опыт
Киһи бэйэтин дьоҕуругар ордук дьүөрэлээх идэни талан ыллаҕына, ол идэтинэн үлэлээн, дьоҥҥо, уопсастыбаҕа үгүс туһаны аҕалар буоллаҕына …… оннук киһини олоҕун суолун сөпкө булуммут киһи диэн ааттыыллар. Софр. Данилов
Ыларов эмчит быһыытынан теоретическай билиитэ татым, практическай дьоҕура кыра. Р. Баҕатаайыскай
Кини, бэрэссэдээтэл кириэһилэтигэр олорон баран, …… сыыйа үлэһиттэри дьоҕурдарынан, билиилэринэн-көрүүлэринэн көрөн, өрө-таҥнары сыымайдааһыны уларытыыны-тэлэритиини оҥортолообута. С. Никифоров
Саҥа Конституция этэринэн идэни, дьарык уонна үлэ көрүҥүн бэйэ аналыгар, дьоҕуругар, идэтийбит бэлэмигэр, билиитигэр, үөрэҕэр сөп түбэһиннэрэн итиэннэ уопсастыбаннай наадыйыылары учуоттаан талан ылар быраап буолар. ФММ ДьКС
3. Тугу эмэ гынарга сөптөөх кыах. ☉ Возможность, умение производить какие-л. действия
Уу хайа боруодаларын суурайар дьоҕура уларыйарынан сибээстээн, өрүс саҕаланар уонна түһэр сирдэрин диэки хочотун оҥоһуута уонна онно дьапталлар сөҥүүлэр тус-туспа састааптаах буолуохтаахтар. Г. Угаров
[Биһиги дойдубут] обороналанар дьоҕура өссө хаһан даҕаны бачча бөҕө, бачча эрэллээх буола илигэ. Л. Брежнев (тылб.)
II
дьоҕуран олор - хаһан да туруом суоҕа диэбиттии дьиппинийэн, олохтоохтук оҥостон олор. ☉ Сидеть, показывая всем своим видом, что не намерен сдвинуться с места
Тэлиэгэҕэ тобус-толору арбуһу тиэйбит биир киһи дьоҕуран, куорап иннигэр олорон иһэн, …… казахтыы ыллыы иһэр эбит. Эрилик Эристиин
Елбой нойон күндү түүлээҕинэн бүрүллүбүт үрдүк өйөнүүлээх олоппоско дьоҕуран олорон утуктуур. Пьесалар-1956. Тэҥн. дьуоҕар